let's put it this way

از نیاوران تا شاه عبدالعظیم

2025-01-01T11:40:00.000-08:00

Article and Photos by: Jeesh Daram

ازنیاوران تا شاه عبدالعظیم

صبح بسیار زیبایی بود و هوای مطبوع بهاری و نسیم خنک از کوهستان جاری. شب را منزل یکی از اقوام در نیاوران خوابیده بودم و خاطرات ایام دبیرستان را مرور میکردم. یاد "گیلاسستان" بخیر که میرفتیم آنجا برای امتحانات ثلث سوم درس بخوانیم و تمام وقتمان بصحبت و بازی میگذشت. چه سالهای دوری.

دست بلند کردم و تاکسی ایستاد و سوار شدم بمقصد پل تجریش و سه مسافر دیگر نیزهمراه بودند. روبروی سینما آستارا که رسیدیم چهار صد تومان دادم و راننده یک پنجاه تومانی بقیه پول را گذاشت توی دستم و پیاده شدم.

این هفته دوم ورودم بایران بود و هنوز فکر میکردم اسکناس صد، پانصد و یا هزار تومان ارزشی دارد. مغازه دار میگفت "دوتومن میشه" من در جیب دنبال بیست ریال میگشتم و او میگفت "دوتومن یعنی دوهزار تومن، شما از خارج اومدین؟" و آب پاکی را میریخت روی دست ما. چکار میشد کرد، سی و دو سال پیش که از ایران بیرون آمدم یک ماشین پیکان بیست و چهار هزار تومان بود و الان دو تا برف پاک کن هم با آن پول نمیدهند، البته شاید با کوپن بدهند.

دیدم خیلی زود به تجریش رسیدم. آنطرف خیابان و نرسیده به امامزاده صالح مغازه حلیم فروشی است که سالها پیش بجایش یک لبنیاتی بود. حلیم-درمانی روش موثری است برای آرامش بدن پس از مواجه شدن با ترافیک تهران و منافعش بمراتب بیشتر از طب سوزنی است. باری، آش و سمنو هم داشت. یک کاسه حلیم با روغن، دارچین و شکر سرخ گرفتم هزار تومان، (که والاّ مفت بود) و میزی را انتخاب کردم و با دو تا چای صرف شد. پس از صرف صبحانه رفتم در پیاده رو ایستادم و در آن صبح زیبا به قله توچال در افق دوردست خیره شدم. خب، بعد از حلیم همین نگاه کردن به توچال نیزخودش ورزشی بود. یادی از دوران دبیرستان کردم که در خیابان دزاشیب جمعه ها صبح زود با دوستان حلیم میخوردیم و بعد پیاده از دربند به آبشار دوقلو میرفتیم.

اکنون که گل سعادتت پر بار است

دست تو زجام می چرا بیکار است

می خور که زمانه دشمنی غدار است

دریافتن روز چنین دشوار است1

در خیابانهای دور و بر مقصودبک، باغ فردوس و درون باغ سعد آباد و خیابان دربند، گه گاه طوطیانی را در حال پرواز میبنید که بسیار تعجب آور است. شنیدم که این پرندگان را در روزهای اول انقلاب در کاخ سعد آباد آزاد کرده بودند و در طی گذشت سالها، در همان منطقه بومی شده اند.

فکر کردم تا قبل از آنکه بجنوب شهر بروم بهتر است سری به امامزاده صالح بزنم و ببینم حال و روزگار آن چنار قدیمی هزار ساله چطور است و آیا اثری از کارگاه کفاش پیری که سالیان دوردست آن بالا میان شاخه های قطور کار میکرد باقی مانده است. هیهات، که نه کفاشی دیدم، نه کارگاهی و نه چناری. دورتادور را گشتم همه جا آجر سیمانی بود ولی چناری نبود. از پیرمردی که در روی سکویی نشسته و مشغول کشیدن سیگار و نوشیدن چای بود سئوال کردم که چنار امامزاده صالح چه شد. با تبسمی غم انگیز سری تکان داد و گفت:

"حاج آقا، اینا که آدم نیستن، اون چنار داشت خشک میشد ولی هنوز زنده بود، اونو از ریشه کندن و بجاش این موزائیکا رو گذاشتن و اون صندوق نذر و صدقه رو."

به صندوقی که او به آن اشاره کرد نگاه کردم دیدم روی آن نوشته، "صدقه هفتاد نوع بلا را دفع میکند." فکر کردم عجب معجزه ای پس این صندوق اصولا خودش یک بیمارستان و دارالشفای سر پایی است. شروع کردم سرانگشتی بشمردن عوارض و بلایایی که بمغزم خطور میکرد: خشکسالی، زلزله، باد فتق، یرقان، ورم کیسه صفرا، چماق توی فرق سر، مخملک، ثقل سرد، قانون اساسی فرمایشی، شپشک، سالک، کوفت، باد زیر دنده، ولایت سفیه، بوی گند پا، زگیل، خارش لای پاها و زیر ناف، سنده سلام، جرب، نازائی و کوری اجاق، وسواس، سوزک و سودا، جن زده گی، خناق، مشمشه، بواسیر وغیره. رفع تمام اینها با یک صدقه!؟

حالا شانس آوردیم که آقای بوش دم و دستگاهش را جمع کرد و رفت. او هم با گرایشهای دینی اش اگر میدانست برای پول در آوردن ما در ایران چه شگردهایی بکار میبریم، بعید نبود که برای رفع کسر بودجه آمریکا، بیاید و تمام دستگاههای پول پرداز بانکها را مجهز به قبول صدقه کند و همان موقعیکه مردم برای دریافت پول میایند، درصدی از آنرا براساس نرخ علاج و یا پیشگیری ها صدقه دهند. مثلا برای شفای عاجل بیماریهای مقاربتی، دکمه شماره پنج را فشار دهید "پرس فایو". یا برای جن زده گی "پرس ناین"، و برای گشادی پیزی "دایل دی آپریتور". دوستان مکزیکی هم "پارا اسپانیول اوپریما نومرو دوس، ای استا مومنتو" دیگه کارمون درست شد.

حالا امید آنستکه، بعد از صدوبیست سال این امامزاده ها را تبدیل به موزه، و قهوه خانه کنیم و در یک گوشه آنها کتابفروشی و دور تا دور آن هنرمندان آثار خود را بنمایش بگذارند تا مردم بیایند و چیزی یاد بگیرند و آزادی را لمس کنند، بنشینند، چای بخورند و از فیزیک و کائنات و انسانیت صحبت کنند. نه از دعای ننه حرمله و فوت کردن روی چشم تراخم گرفته بچه، که منجر بکور شدن هردوچشم میشود. هرکس با هر دینی بتواند بیاید برای مطالعه و یا دعا و در پی کار خودش.

بعد انداختم از توی بازار بطرف میدان تجریش. درون تکیه، سبزی فروشها مشغول کاسبی بودند و آب پاشیدن روی سبزیجات. طراوت و رایحه محیط، هوای دیگری به افق فکری من داد. تا دلتان بخواهد سبزی بود و میوه جات. والک و سیرک، قارچ دنبلانی، کنگر و ریواس، غوره، کاکوتی، سبزی صحرایی، آندیو، سیب زمینی یارالماسی و موسیر ، گوجه سبز، توت سفید، شاه توت، توت سیاه و اذا غیرالنهایه. خانمها هم مرتب با سبزی فروشها جرو بحث و بگومگو داشتند و خرد و داغان کردن اعصابشان. مابقی بازار گندابی بود از اجناس بنجل بسیار سطح پائین ساخت چین و ترکیه. وای وای که آشغالهای چین تمام ایران را گرفته است. هرطرف نگاه میکنی دم پائی، لگن و آبکش پلاستیک، تسبیح، دی-وی-دی غیر مجاز و غیره. بعضی ساخت ایران و مابقی چین. یعنی از اولش هم اون بازار آش دهن سوزی نبود، ولی باید حالا بروید و ببینید که چین چه خدمتی کرده است.

از تجریش تاکسی نشستم بطرف نزدیکترین ایستگاه مترو و از آنجا با مترو تا شاه عبدالعظیم. درون متروی تهران که بسیار هم تمیزمیباشد، مردم را خیلی مودب و ساکت یافتم. قطار بسرعت میرفت ولی مردم در جای خود جامد و یخ زده بودند. تنها علامت حیات، همان نوسانات همزمان بود که با واگن روی خط داشتیم. نگاهشان خیره و در دیارهای دور دست بود. کسی مطلبی نداشت که با دیگری مطرح کند. بیاد مترو واشنگتن به ویرجینیا افتادم که سالها مردمی را میدیدم که سعی میکردند نگاهشان بیکدیگر نیافتد و خودرا لابلای روزنامه و یا کتابی مستعمل پنهان میکردند. باری، در یکی از ایستگاهها دخترکی ده یازده ساله وارد شد و سکوت خسته کننده را شکست. "آقایون، خانوما، نیِِّت کنید ویک فال از من بخرید، ابولفرض عوضشو میده". یکی از او خریدم که عبارت بود از یک بسته کوچک کلینکس و درون آن فالی نهفته. هنوزهم آن فال بازنشده درون کیف دوربین من است، شاید هم اعتبار آن باطل شده باشد. دخترک در ایستگاه بعد پیاده شد و دوباره همه یخ زدند تا رسیدیم به شاه عبدالعظیم.

وقتی بچه بودم، یکبار با مادرم و باتفاق یکی دوتا زن وبچه دیگر از خویشان به شاه عبدالعظیم رفتیم. آنچه بخاطر دارم از سن چهار یا پنج است و مادرم آنموقع بیست و نه سال داشت. تصویر نشانی و محل آن بعدا در ذهنم نقش بست. اوّّّّل میرفتیم نزدیک میدان خراسان به ایستگاه قطاری که ماشین دودی خوانده میشد. به آن محل"گارماشین" و یا "گارد ماشین" میگفتند با کسره "دال" و پدرم در تکرار خاطرات اصرار داشت ما روی "دال" ضمه بگذاریم، که همان تلفظ فرانسوی آن باشد.

خاطره ای که از گاردماشین بیاد دارم دو تا در بسیار بزرگ چوبی ایستگاه است و دیوارهای دور آن که مانند یک قلعه بود. صورت مادرم را، که بمحض آنکه درهای بزرگ باز شدند و اعلام سوارشدن کردند با چشمانی نگران در حالیکه با لبانش دو گوشه چادرش را میگزید، مرا از زمین بلند کرد و علیرغم فشار جمعیت با سرعت وارد قطار شدیم و در اولین صندلی خالی نشستیم. صدای بوق و حرکت ماشین دودی را بروی خط راه آهن و لات و لوتهایی که روی طاق قطار میدویدند و فریاد میزدند بطور تاریک روشن بخاطر دارم. در آمریکا شخصی را ملاقات کردم که میگفت از بالای همان قطار پرت شده بود و تمام عمر یک پایش میلنگید. بعد از آنهمه سال، برایم غیر منتظره بود که یک واگن آن قطار ساخت بلژیک را امروز در شهر ری بنمایش گذاشته اند. آنرا لمس کردم و یکی دو تا عکس گرفتم و تجدید خاطرات نه چندان خوب.

ما آخرین بچه های ایران بودیم که ماشین دودی سوار شدیم. چون از بسکه اعقاب نژاد پاک آریایی مقیم گود عربها، چاله خرکشی و گود زنبورک خانه بآن واگنها و مسافرینش سنگ و کلوخ، پاره آجر و سیرابی خام، پشگل ماچه الاغ و تاپاله گاو پرتاب کردند، سر انجام مدیریت بلژیکی آن ورشکست شد و با فحش خواهر و مادرو ده هزار کرور نفرین و ناسزا بخودش، گفت بابا ما نخواستیم و عجب گهی خوردیم و بگور پدر جاکشمان خندیدیم که اصلا پا به ایران گذاشتیم. لذا شرکت را تعطیل، درش را تخته کرد، بچه هایش را با توسری و پس گردنی به پرورشگاه سپرد و جل و پلاسش را جمع کرد و به بروکسل باز گشت. باین طریق دوران طلایی رشد صنعتی و سرمایه گذاری خارجی در ایران بپایان رسید و از آن پس دیگر ما ملت، نفت ارزان و کتیرا و روغن کرمانشاهی صادر کردیم و جنس بنجل ساخته شده و روغن نباتی وارد نمودیم تا امروز که بنده در حضورتان هستم. آنوقت باز در چهار گوشه دنیا بعضی ترحلوا درست میکنند و میگویند "شاه خوب بود، خیلی حیف شد فرار کرد". بهر صورت اینهم یک مدرک دیگر بود از آرشیو ملی که نگوئید از خودش در آورده.

آنروز که با مادرم به شاه عبدالعظیم رفتیم، ساعتها در حیاط زیبای پشت حرم روی گلیم ها نشستیم. هنوزهم به آن "باغ طوطی" میگویند و ما بچه ها همانجا با اسباب بازیهای ساخت شهر ری بازی میکردیم و آن یکی دوتا زن فامیل هم با مادر دردل میکردند.

اسباب بازیهای شهر ری قبل از ورود به بازار سرپوشیده بفروش میرسید. اکثرا یا از حلبی و یا گچ ساخته میشدند. موش گچی که نخ پشت آنرا میکشیدیم و وقتی رها میکردیم موش بحرکت میافتاد. منزل عمویم که میرفتم، با بودن پنج دختر و پسرعمو که هرکدام یک موش گچی داشتیم، گویی موش ها خانه را برداشته بودند. یک گربه گچی توخالی باندازه واقعی و در حال تبسم برای من از ری خریده بودند که بعد از یکی دوساعت بازی، ما کاربردی از آن ندیدیم، لذا با آن کشتی گرفتیم و بطریقی شکست، ولی تبسمش برجای ماند. اسباب بازی دیگر، واگن قطارکوچک برنگ قرمز و آبی که با حلبی ساخته شده بود و بوی فلز آنرا بیشتر از سرگرمی اش بخاطر دارم. بازیچه ای بنام فرفره که یک ملخ هواپیمای کوچک بود و در اثر فشار انگشتان بسرعت دور مفتول مارپیچی دوران میکرد و سر انجام در انتهای مفتول از آن جدا شده و چند متربهوا میرفت.

در محل ورود به بازار، کنار هر یک از دو در بزرگ، تصویر یک خادم عبدالعظیم روی سنگ کنده کاری شده است. برای ما بچه ها بهترین قسمت آمدن بشهرری بازارش بود. نگاه کردن درون شهر فرنگ که بدنه برّاق برنجی اش بوی گلاب میداد و تصویرهایی را میدیدیم و به داستانسرایی صاحب آن گوش میکردیم. درآنجا قایقهای کوچک حلبی میفروختند که بخانه برده و درون آن کمی نفت ریخته و فتیله آنرا روشن میکردیم و با صدایی بسیار زیبا روی حوض خانه حرکت میکرد و صدای پت پت پت پت آن برای ما نشان دهنده پیشرفت بشر بود ودود سیاه از فتیله آن بالا میرفت ولی در عوض کار مفیدی انجام میداد و ما راضی بودیم. اگر آنرا دیر روی حوض میگذاشتیم، داغ میکرد و لحیمش باز میشد و از کار میافتاد، و این دیر یا زود رخ میداد. گاهی هم واژگون میشد و مجبور میشدیم نفت روی حوض را با کاسه جمع کنیم که ماهی ها نمیرند.

باغ طوطی اولین جایی بود که میخواستم بعد از آنهمه سال ببینم. امیدم بدرختان تنومند قدیمی بود، چنارهایی که پر از کلاغ میشدند و به گنبد شاه عبدالعظیم ابهتی میدادند. بسیار تعجب کردم که تمام محوطه قبرفرش بود ودر تمام سطح آن باغ قدیمی فقط چند درخت کاج ده پانزده ساله و نیمه مرده مانده بود و روی تنه یکی از آنها پیراهن بچه ای پهن بود تا خشک شود. زیر درخت دیگری بچه ای مشغول بازی بود. دو زن وسط آفتاب روی قبری نشسته بودند و چای میخوردند. شاید آنها نیز برای تکرار خاطرات کودکی آمده بودند. ستارخان هم در آنجا خاک است ونمیدانم نظر او چه بود. نگهبان محوطه جلوی دختری را گرفت که طرز بسرکردن چادرش باب میلش نبود. قدری در حیاط راه رفتم، حوض آبی بود و چند گلدان شویدی و درختان کوتاه کاج درون گلدانها بدور آن حوض. هنوز هم باغ طوطی جای زیبایی است. هرچند شهر ری نیز از دود تهران در امان نیست ولی شاید هنوز طوطیانی باشند که گذارشان به آن باغ می افتد. و بعید نیست که در سرمای زمستان برای فرار از بوی گند و دود ترافیک شمال شهر، طوطیان از تجریش به شهر ری کوچ کرده و مدتی در هوای معتدل آن برای تمدد اعصاب اطراق کنند.

چپق ِکشان شوند همه طوطیان ری

زین دود تجریش، که به شهرری همی رسد

کفشها را تحویل دادم و شماره ای گرفتم و بصحن حرم وارد شدم.

هنوز همان چلچراغهای زیبای قدیمی برنگهای مغزپسته ای، شیرشکری و دانه اناری در آنجا آویزان بودند. آینه کاریها بهمان عظمت و زیبائی گذشته، هیچ فرقی نکرده بود. روزگاری قبر ناصرالدینشاه در گوشه یکی از تالارها بود. قبری حدود یک متر بالای کف سالن، تماما از مرمر وشاهکار هنر قاجار. تصویرتمام قد شاه با لباس رسمی و شمشیر روی سنگ مرمر برنگ یشم وبطور برجسته کنده کاری و حکاکی شده بود. از یک خادم حرم که دم دست و پا میپلکید پرسیدم سنگ قبرچه شد، گفت "من خبری ندارم، بعد از انقلاب ورش داشتند" و با غرور اظهار داشت "اینجا مشهور به تالار و مقبره آیت الله کاشانی است" و با دستش اشاره به قبر او کرد. غافل از این بود که وقتی ناصرالدین شاه را اینجا خاک کردند کاشانی پانزده سالش بوده و اقلا شصت سال بعد از شاه قبض را گرفته بوده. پرسیدم چطورشد که این تالار باسم کاشانی در آمد؟ گفت "از روابط عمومی سوال کنید."

تشکر کردم و بگردش خود ادامه دادم ودر این اندیشه، که ایران باید از معدود کشورهای دنیا باشد که حاکمانش حتی تاریخ خود را نبش قبر کرده و گذشتگان را گوربگور میکنند وهیچ مرده ای از دست زنده در امان نیست. یعنی برخی از مردم ما از الان دارند نقشه میکشند که بعد از تغییراین رژیم با قبر این و آن چه کنند و چه نکنند! صد رحمت به کفتارها. باری بعدا برای خاطرجمع شدن خودم که این سنگ قبر نیز از موزه بریتانیا سر در نیاورده باشد تحقیق بیشتری کردم و دریافتم که خلخالی وقتی برای تخریب مقبره رضا شاه رفته بوده، دستور میدهد سنگ قبر ناصرالدین شاه را از جای کنده و آنرا بموزه کاخ گلستان فرستاد و اکنون در آنجاست. دور تا دور قبر ناصرالدین شاه ابیاتی در سوک او کنده کاری شده است و این یک بیت آنست:

در چه کیش اندر حرم وانکار در ماه حرام

اینچنین خونی مباحست، این چنین صیدی حلال

خوشبختانه داخل حرم خلوت بود و به آسانی تمام تالارها را گردش کردم و عطر گلاب قمصر خاطرات کودکی را زنده میکرد. زوّّار میله های نقره حرم را میبوسیدند و تعظیم میکردند.

صنعت آینه کاری ایران شاید بزرگترین هنر ایرانیان باشد و کمتر از قالیبافی و کاشیکاری نیست. این هنر درون زیارتگاههای ایرانیان به اوج خود رسید و هنوز بهمان قدرت باقی و دردنیا بی نظیراست. لیکن بخاطر محدودیتی که مسلمانان برای گردشگران غیر مسلمان قایل میشوند، شهرت این خلاقیت بطور شایسته دنیای هنر را آگاه نکرده است. در این اماکن و همینطور خانه های متمولین و قصرها، شاهکارهای آینه کاری عرضه شده اند. تعدد شکل و زوایای این آینه ها، بدن یگانه هر انسان را خرد کرده و هزار تکه میکند و فرد شاهد ریز و ذرّه شدن بدن خود در آینه ها میشود و نشانی از فانی بودن حیات است. آینه ها نماینده ستاره ها و کهکشان ها هستند و تصویر فرد در تمام آینه ها پخش میشود. یک شمع هزار ذره گشته و هزار شراره تبدیل به یک شمع. نوری از یک روزنه بدرون میاید وهزار بار تکرار میگردد. آینه کاری ایرانی، هم حظ بصر است و هم بمانند یک سمفونی روح را نوازش میدهد.

یکساعتی را آنجا گذراندم و بعد کفشها را بپا کرده و بطرف بازار راه افتادم. حیف است به بازار ری بروی و کباب کوبیده نخوری. هنوز همان مزه سالهای دور را میداد، با ریحان و ماست و نان سنگک تازه. من اولین مشتری و بقول صاحب کبابی، "دشت اول" آنروز بودم. ماست خیکی و دوغ هم داشت. شاید بهترین نوشیدنی ایران دوغ باشد و در مسافرتهای دور و پیاده روی ها، دوغ، انسان را از "هفتاد نوع بلا دور میکند" که اسامی آنرا در بالا ملاحظه فرمودید. ولی سوال نکنید که "چرا؟" چون سوال کردن بطورکلی مکروه است و خاموشی جایز و پسندیده.

از بازار بیرون آمدم و تاکسی گرفتم تا گورستان ابن بابویه. اول رفتم بدیدن برج طغرل که مرحوم محیط طباطبایی نیز درجوار این برج بخاک سپرده شده است و محل بسیار با صفایی است. بطور کلی شهر ری از محلات دیگر تهران بسیار محترم تر،تمیز تر و با فضای سبز بسیار بیشتری است و روزگار اینچنین بازی میکند. ابن بابویه هم شرابی کهنه است و دیگر برای خودش موزه رفته گان برخاک، و آن جنبه و ته مزه و طعم سیاسی گورستان بهشت زهرا را ندارد. در ابن بابویه تظاهرات سیاسی صورت نمیگیرد وبندرت کسی اضافه و یا کم میشود و ظرفیت تکمیل است.

فقط آنقدر یادم بود که مزار مادرم دویست تا سیصد متر بعد از در ورودی ابن بابویه قرارداشت. ولی وقتی بعد از سالها به محله ای سر میزنید گویی ابعاد عوض شده اند. هرچه گشتم نتوانستم پیدا کنم. آفتاب هم قدری اذیت میکرد و یکی یکی به سنگها نگاه میکردم. دو پیر مرد هم که در آنجا کار میکردند نیز بکمک آمدند ولی از دست آنها هم کاری بر نیامد. بسیار ناراحت شدم و از ناچاری به فردی از فامیل زنگ زدم و خدا عمرش بدهد که چقدر دقیق نشانی داد.

وقتی تلفن را خاموش کردم ده متر آنطرف تر مزار مادر را پیدا نمودم و درست در همان لحظه نیز اذان ظهر از بلندگوی نمازخانه ابن بابویه پخش شد که یکی از پیرمردها خطاب بمن گفت "اینرا بفال نیک بگیر" و طبیعتا نرخ سرویسش را دوبرابر کرد. چه روز زیبایی و چه سعادتی که دوباره توانستم به آنجا بروم. از خوشحالی به چند پیرمرد دیگر نیز که مثل کبوترها تعدادشان داشت زیادتر میشد پول دادم. هماهنگی جالبی بین ایشان بود. یکی آب میریخت، یکی میشست و می سابید، یکی هم کنار من نشست و انگشت برسنگ گذاشتیم. بعد جزوه ای کوچک از جیبش درآورد و با صدایی گرم شروع بقرائت کرد. بزبان عربی بود، ولی از تلفظ بعضی لغاتش میشد فهمید که دارد ترجمه روسی به عربی نمایشنامه "باغ آلبالو" اثر آنتوان چخوف را میخواند. همه را تحت تاثیر قرار داد و خیلی بدل نشست.

دیدم دو پیرمرد برنامه سماور، قوری و چایشان نیز براه است و تعارف کردند. با ایشان نشستم و همان کنار چای خوردیم. این دیگر فقط دیدار از مزاررفتگان نبود، این یک پیک نیک بود. سرور وشادی که من زیر سایه آن درخت و چای تازه دم و صحبت با آن دو پیرمرد و یافتن مزار مادر احساس کردم دیگر همتایی نداشت. درمابقی مسافرتم تنها جایی که چنین احساس روحی دوباره دست داد، دو ماه بعد در راهپیمایی بود که از نوک قله توچال تا دهکده آهارنمودم، که همراه بود با شنیدن صدای گرک، دیدن لحاف پاره های برف، علفها وگلهای وحشی و وزش باد.

ابر آمد و باز برسر سبزه گریست

بی باده ارغوان نمیباید زیست

این سبزه که امروز تماشاگه ماست

تا سبزه خاک ما، تماشاگه کیست1

از دو پیرمرد خدا حافظی کردم و بطرف مسجد ماشاالله رفتم، در آنجا هم آشنا زیاد داریم و سطل آبی نیز در آنجا ریختیم. یکی از پیر مردها دنبال من آمد و مرا بگوشه ای صدا کرد و با حالتی بسیار غمگین و چهره ای مستاصل گفت که فرزندش از سربازی فرار کرده و بعد از یکماه توانسته او را قانع کند که به سربازخانه واقع در خرم آباد بازگردد وگرنه او را زندانی خواهند کرد و از من طلب پول کرایه اتوبوس او را کرد که پس از قدری تامل باو دادم و رفت. از این صحنه ها در ایران بسیار می بینید و فلسفه من اینستکه، اگر طرف راست میگوید، خوب کمک کردن ارجح است. یا آنکه دروغ میگوید. اگر دروغگویی را توانست با مهارت انجام دهد، خوب اقلا به یک آرتیست پیر کمک ناچیزی کرده اید و خودش نوعی تئاتر تراژدی خیابانی است و این نیز بگذرد.

در سطح گورستان ابن بابویه صدها بوته خودروی گلهای ختمی با رنگهای بسیار زیبا زینت بخش قبرها هستند. مقدار زیادی تخم یکنوع از آنرا که برنگ عنابی سیر است جمع کردم و با خود به آمریکا آوردم و در نقاطی پخش نمودم . باقیمانده آنرا قبل از باران بعدی با تخم گلهای وحشی این دیار و خشخاشهای رنگارنگ روی باغچه ها خواهم ریخت.

صحبت تخم گل پیش آمد. فصل بهار در کوه و دشتهای سراسر ایران و حتی بسیاری از مواقع در گوشه پیاده روها هزاران گل شقایق کوچک قرمز رنگ میرویند. دیدن شقایق های ایران نوید زندگی و شادی میدهد. سالها آرزویم بود که برگردم و تخم آنرا خریده و بامریکا بیاورم و با انواع بومی آن در اینجا مخلوط کنم. مقداری در کردستان نزدیک دریاچه زریوار از صحرا جمع کردم. در بازار تهران و تبریز نیز خیلی گشتم و از بذر فروشان سوال کردم، ولی کسی بذر آنرا نمیفروخت و اکثرا تخم سبزیجات داشتند و هر بار در مورد تخم شقایق پرسیدم، نگاهشان همان نگاه عاقل اندر سفیه بود و یک صدای "نچ" از بین دندانها، که در زبان زرگری یعنی "نداریم، برو بذار آفتاب بیاد". "یارو دلش خوشه، کار و زندگی رو گذاشته کنار، اومده دنبال تخم شقایق میگرده!"

بهرحال، با پاشیدن تخم گلها بروی خاک، هر انسانی میتواند اسرار زمین را از دل خاک بیرون بکشد.

خاکی که بزیر پای هر نادانی است

کفّ صنمی و چهره ی جانانی است2

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

1-2: اشعار از خیام
عکس سیاه وسفید: امامزاده صالح درعهد قاجار- موسسه مطالعات مصور تاریخ ایران

عکسهای رنگی و مقاله از جیش دارم – حق چاپ محفوظ.
کلاژ تخیلی "سقاخانه ابوالفضل" مجموعه ای از عکسهای مسافرتم در نقاط مختلف هستند که باین طریق تقدیم گردید.

Dear JD: This is such a Lovely piece!

by Monda on Fri Nov 27, 2009 03:43 PM PST

I can only imagine your elation and relief when you found your beloved mother's grave stone....
You have used so many words which I had not heard in 30 years or can't even trace back.... for example maftool e ferfereh :o))

Oh No Setareh jan! we'd be totally Cool then with photos only

by Monda on Fri Nov 27, 2009 03:34 PM PST

Didn't mean to obligate you at all! Enjoy every moment of your visit and practice visualization of calm places during your trip - whenever you get nervous.

Monda jan

by Setareh Cheshmakzan on Fri Nov 27, 2009 03:29 PM PST

Thank you so much Monda Jan! I am carrying these good wishes with me and strangely they make me feel safe! I am always a nervous wreck going and coming back, loaded literally and emotionally! Now, please don't make me even more nervous by the thought of writing a safar nameh! :)
I will remember you there.

I am feeling guilty now! (Irandokht and Kharmagas)

by Setareh Cheshmakzan on Fri Nov 27, 2009 03:15 PM PST

Irandokht jan, I am hoping I will go to the mountains, walk in the snow and eat barf-o-shireh, and bite into hot steaming laboo there and then in the street, just as I used to ...
Kharmagas jan, how can I possibly forget you in Tehran, unless I forget walking on the sidewalks? :)
Thank you both for your kind good wishes. I will khAli your jA and will remember you. You too Keep me in mind and miss me until I return!

Setareh: Safaret Bekhair...Khosh Behaalet

by Monda on Fri Nov 27, 2009 03:03 PM PST

I look forward to reading your safar-nameh.

سلام آقای جیش دارم عزیز

Nazy Kaviani
Fri Nov 27, 2009 11:01 AM PST

سفرنامهء بسیار شیرینتان را خواندم و لذت بردم. من چند سال در خیابان دربند، خیلی نزدیک به میدان تجریش زندگی کردم و با در و دکان و کسبه اش بسیار اخت بودم. "زیبایی" اصلا یکی از وجوه اهمیت و تمیز بازار تجریش نیست، اما قدمت و آشناییش به هزار زیبایی می ارزد.
درخت چنار امامزاده صالح که قدمت آن را حدود هزار سال تخمین می زدند، توسط متولیان امامزاده و با کمک شهرداری منطقهء 1 تهران قطع شد. البته مثل همیشه، دلیل قطع درخت "پوک شدن و مرگ آن" اعلام شد، اما می گفتند اینکه درخت خودش یک پا امامزاده بود و به آن دخیل می بستند و چیز نذرش می کردند یکی از دلایل نیاز به حذف آن بوده و دیگر اینکه می خواستند مسجد امامزاده را توسعه بدهند و نیاز داشتند که درخت از سر راه برداشته شود. اما من یادم می آید که وقتی درخت قطع شد، ملت برای آن عزاداری می کردند. آیا به خاطر ملاحظات زیست محیطی قطع یک درخت نادر و غیر قابل جایگزینی بود، یا به خاطر از بین بردن بخشی از تاریخچه و بافت تجریش، و یا بخاطر خرافات، از پاسخ مطمئن نیستم.
من سنگ قبر ناصرالدین شاه را در یکی از ایوان های کاخ گلستان در میدان ارگ به کرات دیده ام. مثل تخت مرمر، از یک تکه مرمر بسیار زیبای یزد تراشیده شده و هنوز پا بر جاست. روی سنگ قبر یکی دو ترک طولانی به چشم می خورد که معلوم نیست مربوط به ماهیت سنگ مرمر در تماس با هوا و طبیعت است یا اینکه در اثر جا به جایی سنگ قبر از شاه عبدالعظیم اتفاق افتاده باشد.
http://i26.tinypic.com/aaf0cz.jpg
جیش عزیز، آیا شما توانستید به کاخ گلستان سری بزنید؟ به نظر من از نیاوران و سعدآباد بسیار بهتر است و آموزنده تر در خصوص تاریخ، مخصوصا اگر کسی همراه باشد که خوب توضیح بدهد، چون این کاخ بسیار از لحاظ راهنمایی فقیر است . وقتی بار اول در سالهای 1990 به آنجا رفتم، یکی از نگهبانان آنجا که در شرف بازنشستگی بود به من گفت که همهء عمرش در کاخ گلستان کار کرده است و در زمان تاجگذاری محمدرضا پهلوی شاهد تخت زدن روی حوض میانی کاخ بوده و یادش می آمد که کدام تیمسار و کدامیک از مقامات بر مراسم تاجگذاری نظارت می کردند. ایشان به من گفت: "آن تیمسار طوری امرو نهی می کرد و دستور می داد، مثل اینکه خودش یک شاه بود! نمیدانست که این کاخ چند تا شاه را دیده و خاک کرده."
ببخشید طولانی شد. باز هم از سفرنامهء دلنشین شما ممنونم و منتظر فصول بعدی آن هستم. ضمنا در مورد "حلیم-درمانی" کاملا با شما موافقم!

KM jan

by IRANdokht on Fri Nov 27, 2009 10:29 AM PST

Khoda rahmateshoon koneh, I think he was right about the fizzy drinks!
One of my closest and dearest friends is esfooni and she speaks with a very thick version of the sweet accent, and most of the related jokes that I receive are from her husband :o) I love the esfooni sense of humor! ;-)
IRANdokht

Khanome IRANdokht

by kharmagas on Fri Nov 27, 2009 10:13 AM PST

My old man did not have that problem with drinking soft drinks. That khodA biAmorz thought soft drinks were way too expensive even when Pepsi was 5 zar.

جیش عزیز - مثل همیشه عالی بود

farrad02
Fri Nov 27, 2009 09:22 AM PST

چه عکسهای خوبی. چه واژه های زیبایی. خوشحالم که پس از عمری موفق به دیدار کهنه وطن پر از جوان شدید. خیلی ها معفقدند که پس از بلایی که ملاها با حکومت کردنشان بر سر ایران آورده اد، آنها که با خاطرات ایران قبل از ملاها زندگی کرده اند، بهتر است دیگر به ایران نروند که آن تصاویر ذهنی شان خراب نشوند. ولی همانطور که از عکسهای شما هم پیداست، مام وطن هنوز هم زیبایی های بسیار برای ما دارد.

باز هم ممنونیم.

KM jan :o)

by IRANdokht on Fri Nov 27, 2009 09:19 AM PST

اصفهونيا رو از چهار تا چيز ميشه شناخت : - همشون زيرشلواري آبي راه راه دارن -
هر قلوپ نوشابه كه مي‌خورن به شيشه نگاه مي‌كنن ببينن تا كجاش رفته - جلوي در واميستن و به جاي اينكه بگن بفرمايين تو، ميگن حالا چرا نميان تو؟ - بستني ليواني كه مي‌خورن حتما درش رو مي‌ليسن

JD: with your permission I'm using...

by Monda on Fri Nov 27, 2009 09:14 AM PST

your last photo for my avatar. Please let me know if you do mind.
Your photos here are such complete eye candies. And your writing is just Amazing!

ma teflakihA (to Setareh)

by kharmagas on Fri Nov 27, 2009 09:18 AM PST

Setraeh Khanom, wish you a good trip to vatan. jAye mA teflakiha (as you Tehranies say) rA ham khAli koneed. I am sure you'll be reminded of this hagheer when you see people ridding on their motorcycles in sidewalks of Tehran.
In case you visit Esfahan, don't forget to use your camera generously (don't be an eshahAni).

Setareh jan

by IRANdokht on Fri Nov 27, 2009 08:53 AM PST

JD jan ba ejazeh!
Setareh jan I just did a double take on your comment. Khosh be halet!!! I feel so homesick lately and the articles and stories of Tehran like this one make me long for the air, the noise, the smell of my city. Salam-e mano be gholeh haye barfi-e kooh haye Alborz beressoon.
Have a safe and enjoyable trip
IRANdokht

delicious

by jasonrobardas on Fri Nov 27, 2009 08:28 AM PST

I got home sick reading the interesting story of your trip . So much has changed during the past three decades . Haleem and the kabob koobideh , the way you pictured must have been delicious .

Thank you JD!

by Maryam Hojjat on Fri Nov 27, 2009 04:40 AM PST

for your beatifully written Trip Nameh to IRAN. I truly enjoyed to see you being so in touch with Iran after 30+ living outside.
Payandeh IRAN & Iranians

آقای دارم،

Multiple Personality Disorder
Thu Nov 26, 2009 09:33 PM PST

.
.
آیا بنظر جناب عالی صندوق نذر و صدقه ای که در امامزاده صالح گذاشته اند می تواند بیماری چند شخصیتی اینجانب را علاج کند؟ بنده هر چقدر به جرج بوش صدقه دادم شفاهی نیافتم. اینها به بنده گفتند به صندوقِ انتخاباتیش اعانه بدهم که انشالله علاج میشوم، ولی همه حقه بازی و کلک بود.

Cheh delneshin

by Jahanshah Javid on Thu Nov 26, 2009 09:12 PM PST

A gem of a writing. Sober and witty observations. Thoroughly enjoyed it.

Setareh jan

by IRANdokht on Fri Nov 27, 2009 08:53 AM PST

-----------------------------------------------------------

Dear "Jeesh Daram", "me too"! :)

After reading your beautifully drafted memoir of your recent sojourn to the motherland albeit Tehran after 32 long years, I felt I should write express my humble appreciation as I do literally relate to every part the story you so nicely narrate. MY parents grew up in SamPaz Khooneh (meidoone eedam, Saboon Paz Khaneh), next to bazarcheh Saadat, but I was bron in Dezashib, shemiran and grew up in Evin, outside the wall!

anyhow, May your Mom's soul remain in rested peace and bring you LONG healthy life....

Pirouz

delicious

by jasonrobardas on Fri Nov 27, 2009 08:28 AM PST

I got home sick reading the interesting story of your trip . So much has changed during the past three decades . Haleem and the kabob koobideh , the way you pictured must have been delicious .

Thank you JD!

by Maryam Hojjat on Fri Nov 27, 2009 04:40 AM PST

for your beatifully written Trip Nameh to IRAN. I truly enjoyed to see you being so in touch with Iran after 30+ living outside.
Payandeh IRAN & Iranians

آقای دارم،

Multiple Personality Disorder
Thu Nov 26, 2009 09:33 PM PST

Cheh delneshin

by Jahanshah Javid on Thu Nov 26, 2009 09:12 PM PST

A gem of a writing. Sober and witty observations. Thoroughly enjoyed it.

what a trip! :o)

by IRANdokht on Thu Nov 26, 2009 04:22 PM PST

Thank you JD aziz for another beautifully written article. I enjoyed reading the story and the photo essay immensely. The walls and the ceilings shining like jewels were absolutely majestic. I agree with you Iranian ayneh kari deserves a lot more attention and praise than it's getting.
IRANdokht

خاکی که بزیر پای هر نادانی است کفّ صنمی و چهره ی جانانی است

Setareh Cheshmakzan
Thu Nov 26, 2009 02:25 PM PST

جیش دارم عزیز، چه قلم گرم و گیرا و نگارش ماهرانه ای. هفته آینده که به تهران می روم می دانم که لنز دیگری را نیز همراهم خواهم برد. با اینکه زمستان در راه است و ۱۶آذر هم همین پیش رو، آینه کاری ها و قله توچال و چای دم کشیده و مهربانی ها ولی بجا خواهد بود. اگر دل و دماغی برام باقی مانده باشد شاید سفر نامه کوتاهی هم سوغاتی بیاورم . خسته نباشی، خیلی زیبا نوشته ای.

سفر "جیش دارم" به ایران

2025-01-01T11:38:00.000-08:00

سفر "جیش دارم" به ایران!

Photos and article by: Jeesh Daram

November 6, 2009

در این گذر اگر از اندک اشکالاتی که در پایین تشریح میگردد چشم پوشی کنیم، بقیه خاطرات سفرخوب بودند و بعدا درمیان خواهیم گذاشت. فقظ خواستم فردا دوستان نیایند گله کنند و بگویند "تو که میدونستی چرا واسه ما نگفتی."

در طول سالها زندگی درامریکا من فقط یکبار به ایران رفتم که آنهم سی و دو سال پیش بود و سرانجام امسال با تشویق دوستان و فامیل مصمم شدم دیداری از وطن تازه کنم. لذا چند ماه قبل چمدان را بستم و با شوق فراوان و پس از انجام امور تجدید گذرنامه و سایر کارهای مربوطه عازم ایران شدم. بعنوان یک ایرانی که بیشتر عمر را خارج از ایران زندگی کرده ام، هنگام مراجعت این احساس را داشتم که انگار بیک کشور جدید مسافرت میکنم که زبان آنرا میدانم و این خیلی نیروی خوبی بمن میداد.

درون هواپیما از یکساعت قبل از ورود بمرز ایران بطریهای "جانی واکر" و کارتن های سیگار بود که مسافرین از خدمه آلمانی تحت عنوان " دیوتی فری " میخریدند و با فشار توی ساکهای دستی شان می تپاندند و کسی هم در گمرک مزاحمتی برایشان ایجاد نکرد. آنوقت سی دقیقه قبل از نشستن هواپیما یکباره تمام خانمها بطرف دستشوئی ها یورش بردند که من از دیدن آن صحنه اول تصور کردم شاید غذایی که شب بما دادند مسموم بوده و ایجاد یک اپیدمی روده ای یا بقول فرانسویها "اسهالیزاسیون رقیق" کرده، ولی مسافر بغلی گفت " نه حاج آقا، میروند حجاب اسلامی را آماده کنند، شما راحت باشین". آنجا بود که بعد از سی ودو سال احساس کردم بایران اسلامی وارد میشوم.

فرودگاه امام خمینی در عین حال که از تمام وسایل جدید بین المللی بر خوردار است، یک ابتکار دیگر هم در این فرودگاه زده اند که در نوع خود نوین است. وقتی از خارج بایران آمده و وارد ساختمان فرودگاه میشوید، راهرو ورودی اول گشاد است ولی بتدریج تنگ میشود و تقریبا فضای راه رفتن فقط برای یکنفر و احتمالا دو نفر کنار هم است تا برسید به باجه های بازرسی که دوباره فضا باز میشود. چنین طرحی را من فقط در زمین گاوچرانهای تگزاس و بطور کلی در محلی که گاوها را میدوشند و گله و حشم را وارد طویله میکنند دیده بودم که انبوه سرگردان حیوانات را مجبور میکنند خودشان یکدیگر را درون صفی قرار دهند. نمیدانم طراح یا طراحان آن ساختمان چه تصور غلطی در باره روحیه ایرانیان داشته اند، وگرنه خدا خودش شاهد است که ما ملت شش هزارسال است توی صف میایستیم و جیکمان هم در نمیاید و همیشه مراعات حال دیگران را هم کرده ایم و نانوای محل بهترین شاهد برای هر کداممان میباشد.

حالا مطلب گفتنی طبیعتا زیاد است و مثنوی هفتاد من کاغذ شود ولی در ابتدای امر و با آگاهی باینکه برخی این مطالب را غلط تعبیر خواهند کرد، خواستم اشاره ای به انتخابات ریاست جمهوری بکنم و ماجراهای بعد از آن. از دوسه هفته قبل از انتخابات محیط بطور کلی متشنج بود. در نقاط مختلف تهران کتک کاری بین هواداران کاندیدای دولت و مخالفین در میگرفت و بخوبی آشکار بود که آشی در حال پختن است. درآن هفته که قراربود رای گیری انجام شود من از مسافرت چند شهر بتهران باز گشته بودم و آماده میشدم برای سفر بعدی. روز رای گیری که آمد همه چیز ساکت بود ولی فردای آن که نتایج را کم و بیش اعلام کردند ناآرامی ها شروع شد و شبانگاه هواداران این و آن ریختند سرپل تجریش و شیشه های بانکها و دستگاهای پول پرداز را خرد کردند و تلفن های عمومی را شکستند. از آن روز ببعد رادیو و تلویزیون داخلی و خارجی بسبک بدربگو تا دیوار بشنود اعلام میکردند که گرد همائی در ساعت فلان و درفلان میدان خواهد بود، یعنی بطور غیر مستقیم میگفتند اگر میخواهید چماق بخورید بفلان میدان تشریف بیاورید و بلیط مجانی است و بسیاری میرفتند. دولت هم آمد و یکی دو هفته چماقداران حرفه ای و داوطلب فرستاد تا توی سر مردم بزنند که ویدیوهای آنرا دیدید و از بقیه ماجرا همه با خبر هستید. چند نفر بیگناه هم کشته شدند.

اولا من نمیفهمم چرا مردم ایران آنقدر متعجب شدند که دولت در انتخابات تقلب کرده است. مگر قرار بود نکند، و چرا انتظارات غیر عادی دارید؟ در واقع اگر چنین اتفاق نمی افتاد باید مات و متحیر میماندید که چطور شد تقلب نکردند. شما انتخابات آمریکا را ملاحظه بفرمایید. وقتی جورج بوش درانتخابات سال 2000 شکستش محرز شده بود و آقای ال گور اعلام پیروزی کرد، هواداران بوش در ایالت فلوریدا شروع بتقلب کردند و با پس و پیش کردن آرای مردم در آن ایالت سرنوشت ساز او را برنده نهایی اعلام نمودند. سپس کار اعتراض به دادگاه عالی آمریکا رسید و دوازده قاضی شور کرده و آقای بوش را برنده نهایی اعلام نمودند. خب، شما کسی را دیدید که برود و شیشه های بانکها و باجه های تلفن را بشکند؟ پس اگر در کشوری مثل آمریکا که بداشتن دمکراسی لاف میزند باین آسانی تقلب میشود، دیگر چه انتظاری ازایران دارید که دولتش سالهاست لغت دمکراسی را با فحش و الفاظ رکیک برابر میداند.

ولی هدف بنده نگاه کردن به این وقایع از زوایای دیگری است. بعد از دو هفته چماق خوردن آنوقت مردم یادشان افتاد که بروند و به نیروهای نظامی گل تقدیم کنند بهمان سبک روزهای آخر شاه که داشتیم مملکت را از دست میدادیم ولی رادیو بی- بی- سی تشویقمان میکرد که برویم و گل توی لوله تفنگ سربازبیسواد فرو بکنیم. یکی نبود بگوید مگه کرم داری گل بآن گرانی را حروم میکنی! اول یک چیزی به خودت فرو کن بعد یک شاخ گل توی لوله تفنگ ارتشی. حالا امروز هم مجددا آن مضحکه را بدست خلق داده اند. اگر ما آنقدر صلح جو هستیم پس چرا در ابتدای کار میرویم و وسایل رفاه و اسایش خودمان را خراب میکنیم و میشکنیم وبعد تظاهرات کرده و اتوبوس آتش میزنیم و کشته میدهیم و سپس میائیم گل توی تفنگ پاسدار بیشرم فرو میکنیم و سرانجام هم برنامه تظاهرات آرام و توی پیاده رو تاقواز شدن بسبک گاندی را تجویز مینمائیم. تضاد ی غیر عادی همیشه در تصمیم گیری های ما پبیش میاید که ریشه فرهنگی دارد. مثلا در کوچه و خیابان برای کوچکترین مطلبی کتک کاری حسابی کرده و بعد در کلانتری یکدیگر را ماچ مالی میکنیم. اگر پدر بچه را تنبیه کند، مادر بلافاصله او را بغل میکند و قربان صدقه اش میرود و بالعکس. همان اشتباه را هم قبل از انقلاب کردیم. طرفداران خمینی سینما رکس آبادان را آتش زدند ولی گردن شاه افتاد، ارتش آمد از حیثیت ملی دفاع کند و اجازه ندهد میهن بدست افراطیون بیافتد ولی مردم فریفته وعده های تو خالی دار و دسته خمینی، اخوان المسلمین و سیک های هندی پیرو خط ملکه الیزابت شدند و آنگاه که ارتش دیگر دودل شده بود مردم رفتند و گل میخک توی لوله تفنگها چپاندند و آمدن خمینی را لبیک گفتند.

وقتی بگذشته مینگریم چه آشکارا میبینیم که توده های ما بآسانی آلت دست میشوند. قبل از انتخابات در یکی دو مطلب که چاپ شد ذکر کردم که در شرایط اقتصادی که سال 2008 بخود گرفته بود و هنوز هم (2009) ادامه دارد، بسیار مشکوک بنظر میرسید که بی بی سی میلیونها دلار خرج کرده و با عجله بسیار و تبلیغ هنگفت تلویزیون فارسی زبان را راه انداخت. حالا که انتخابات تمام شد دیدیم که هدف بی بی سی کنترل افواه عمومی قبل و بعد از انتخابات در ایران بود. بعضی روزها خود بی بی سی بخاطر نداشتن مطلب تلویزیونش را ساعتها قطع میکرد و بعد میامد ومیگفت دولت ایران پارازیت میفرستد. در حالیکه دولت ایران در بست در اختیار بی بی سی و کارفرمایان آنست و تا زمانیکه ما اخبار خود را باید از بی بی سی و رادیو صدای آمریکا بگیریم هشتمان گرو نهمان است و خودرا گول میزنیم و از مرحله پرتیم. مارا چند بار خر کردید، حالا بروید دنبال آنها که این حقایق را نمیدانند.

هدف دولت ایران و همینطور انگلستان ایجاد این توهم در مردم بود که که یعنی انگلستان با دولت ما بد است و رهبران ما نوکران دست نشانده نیستند. آی زکی! در حالیکه واقعیت امرهمان حمایت بیدریغی است که دول روس انگلیس و فرانسه از جمهوری اسلامی مینمایند و این را هم عرض کنم، که آن مردم نجیب و بیگناه ما در سی سال گذشته آنچنان تحت فشار بوده اند و هستی و نیستی خودرا از دست داده اند که غلو نکرده ایم اگر بگوئیم که رفته رفته و بتدریج دگردیسی فرهنگیمان و پس روی اخلاقی آنقدر عمیق شده است که شاید بتوان گفت که بزرگترین دشمن ما دیگرخودمان شده ایم و هستیم. خطری که مارا تهدید میکند اغتشاش، غارتها و کشت و کشتارهای متعاقب هر دگرگونی حکومتی در ایران است. شما وقتی بتعداد افراد معتاد، ناراضی و بیکار در سرتاسر مملکت نگاه کنید متوجه میشوید که چرا وقتی کاندیدایشان (که خود این کاندیداها سالها نوکر و جیره خوار این حکومت بوده و هستند) انتخاب نمیشود و حق او خورده میشود، مردم میروند و شیشه بانکها را میشکنند و بیکدیگر آسیب میرسانند. این یک نمونه بسیار کوچک از خطر بزرگی است که ایران آینده را تهدید مینماید و ما برای تخریب دیگر خودکفا و روی "آتو پایلوت" هستیم و نیازی بدشمن خارجی نداریم. بهرصورت کورک و دمل چرکین نارضایتی ایرانیان نیاز به نیشتری داشت تا سرباز کند قبل از آنکه عفونت عمیقتر شود. ما هم مثل سایر کشورهای عقب افتاده (یا بقولی در حال توسعه) دیگر مفرّی نداریم بجز آنکه هنگام انتخابات با یکدیگر تصفیه حساب کنیم.

نکته دیگر مسئله انتخاب رنگ است. چیزی که باعث پیروزی خمینی شد عدم انتخاب و دوری جستن از رنگ برای هوادارنش یعنی مخالفین شاه بود. بعبارت دیگر فرض زیرکانه برآن بود که همه ناراضی اند بغیر از آن سربازی که بهموطن تیر میزند. پس در کوچه و بازارعقیده و فرض مایل به یقین عوام آنبود که همه ناراضی اند و متحد القول در برانداختن شاه، فدایی، مجاهد، شرکت نفتی، اسلامی و لائیک و کوچک وبزرگ، ولی بدون رنگ متمایزی برای این گروهها. درواقع انقلاب اسلامی که اولین انقلاب تلویزیونی دنیا بشمار رفت همه چیزش سیاه وسفید بود و خاکستری مثل عکسهای سیاه وسفید که برای بیان احساس بدون آلوده شدن به رنگها خود بیانگر هم چیز میباشند.

ولی وقتی در این انتخابات اخیر ایران به مخالفین دولت رنگ سبز مالیدند و لباس سبز تنشان کردند، بهمانگونه که تن حاجی فیروز لباس قرمز میکنند، درواقع کلاه بزرگی سرمان رفت. زیرا اکنون دیگردولت به آسانی میتواند ادعا کند که تعداد مخالفین رژیم مذهبی برابر است با تعداد کسانی که یک چیزشان سبز است و لذا هرکس چیزیش و چیزش سبز نیست، پس یا بیطرف است و یا موافق دولت. آنوقت از همه جالبتر آنکه همانطور که انتظار میرفت خود دولت در هفته های اخیر یک حزب "سبزعلوی" درست کرده در مقابل " سبزموسوی" برای اینکه هدف دولت آنچه در انگلیسی "سافت لندینگ" خوانده میشود است و میخواهد با بی ارزش کردن رنگ سبز مسئله نارضایتی را حل شده اعلام کند. رنگی که خودش و نخست وزیر سابقش بمردم پاشید ند برای اخذ آمار و حالا هم آنرا خنثی میکنند. اگر هم خنثی نکند مطمئنا باشید چیزی بیشتر و بالاتراز انقلاب سبز پرویز مشرف برادر پاکستانی نخواهد بود. ولی تمام صحبت بنده دراینمورد است که چرا گذاشتید بشما رنگ بمالند و بپاشند، ما که جمعا همه ناراضی بودیم، چرا دودستگی راه انداختید؟ و مهمتر از آن، زمانی که دولتها ماموران سرکوب خود را با لباسهای شخصی بدرون مردم سرکش نا آرام در خیابانها میفرستند تا ایجاد رعب و وحشت کنند، آیا این ساده لوحانه نیست که شورشیان با علائم سبز خود را بدست عسس بسپارند؟

از اینروست که من بطور کلی به ماهیت این شورش رنگین که اتفاق افتاد بسیار بدبین و مظنون هستم و اگر از دریچه سبز نگاه کنیم، آلت دست شدن مردممان بار دیگر بسیار آشکار است، هرچند که نیت مشترک و پاک باشد. یعنی حتی اگر موسوی و کروبی را دستگیر کنند و از خایه دار بزنند، در نهایت دوتا شبه- قهرمان پیرو خط امام به فهرست اضافه کرده اند و مردمی که به دستگیری و یا اعدام آنها اعتراضی دارند باید سبز بپوشند. ناگفته نماند موسوی و کروبی هردو بارها در گفته هایشان تکرار کرده اند که هوادار رژیم اسلامی و قانون اساسی آن هستند. خوب اگر اینان قهرمانان ما هستند که دیگر با یک چنین کلاّشهایی هر جور حسابش را بکنید سر ما کلاه رفته است. ما بدون آغشته شدن به رنگ میتوانستیم ضربه های بسیار مهلک تری به پیکر دولت برای تغییر رژیم و تصحیح قانون اساسی بزنیم ولی افسوس که چنین شد و شورشیان سبز پوش کار ما را اقلا ده سال عقب انداختند. چون اگر یکروز پدیده ای در ایران بعنوان نهضت سبز پیروز شود، شما مطمئن باشید برای استقرارحکومتشان و جلب توده ها، ازهمان روز اول خودشان را به امام جعفر صادق وصل خواهند کرد و بی بی سی و صدای آمریکا نیز صحت آنرا با دلایل تاریخی ثابت خواهند کرد. آنوقت دوباره ما میمانیم و هفتاد ملیون ملتی که باید بروند و کتاب مولوی و منقل وافور را بگذارند جلویشان و به دونی زندگی بیاندیشند و فوائد صبر و قناعت و قبول تحقیر و خواری.

این روزها داگمای گرایش بطرف رنگ سبز چنان برخی از ایرانیان مخالف دولت مخصوصا آنهایی را که در خارج هستند، مست و شیدا کرده است که چه بسا تا دوسال دیگر اگر کسی برنگ سبز اهانت کند او را یک خائن تمام عیار قلمداد خواهند کرد. یعنی این داگمای رنگ دارد مارا بهمان راهی سوق میدهد که سمبل سیدها بود و در گذشته وقتی کسی شال و یا دستار سبز میبوشید خرش در کوچه و بازار بیشتر میرفت و بی پروا میتوانست حتی دنبال زن شوهر دار نیز بیافتد و یا محلل شود. کسی باید باین سبزقبایان میگفت آخه قربونت برم ما که هزار و چهار صد ساله که گرفتار این رنگ هستیم و این همان رنگی است که اکثر کشورهای عقب افتاده (بجز ایتالیا، ایرلند، برزیل و یکی دو تا دیگه) پرچم کشورشان نیز بدان آلوده است (87 کشور رنگ سبز توی پرچمشان هست). آیا نیازی بود که این رنگ کذائی دوباره انتخاب شود تا مخالفین به آسانی انگشت نما باشند و مزدوران بتوانند مخالفین را شناسائی کنند؟ حالا که اشتباه کردید و دنبال رنگ رفتید، نمیشد رنگ دیگری مثلا آبی متمایل به ارغوانی را انتخاب کنید که تقرییا با هر لباسی هم بشود آنرا پوشید؟ یا اگر سبز میپوشید، فقط شورت سبز بپوشید که بین خودتان و خدای خودتان باشد و کس دیگری نبیند؟ یعنی حتما باید یک اثری از دین و تشیع و آلودگی اثنی عشری در هر کار ما باشد؟ همین انتخاب رنگ ایجاد دو دستگی و چند دستگی خواهد کرد. همین رنگ دارد ما را بطرف پاکستانی شدن جمهوری اسلامی میبرد که حزبها و گروه ها فقط حقشان را با بمبگذاری و کشتن نامزدهای انتخاباتی میگیرند. اگر رنگی را انتنخاب نکرده بودیم همه یکپارچه تر بنظر میرسیدیم ولی این رنگ سبز همان ریش و پشم و حمل تسبیح و کثیف جلوه دادن افراد دربعد از انقلاب بود که هواداران خط امام را از مخالفین جدا میکرد و دیدیم که کارمان بکجا رسید. انقلاب را سیاه و سفید کردیم ولی بعد بمردم رنگ مالیدند که مخالفین را شناسایی کنند.

نتیجه گیری دیگری که بنده از این مسافرت پنج ماهه کردم آنبود که شاید بتوان گفت در ذات بسیاری از ایرانیان (بلا نسبت فقط شما یکی) پدیده ای فطری بمانند یک شفیره حاوی شعبه ای ازجمهوری اسلامی کاملا موجود و در حال تکامل و دگردیسی میباشد. دقیقا با همان شقاوت قلب و کینه توزی و ندانم کاری و بی عدالتی، حاضرو آماده برای شکفتن وشکوفایی و فقط نیاز به کاتالیزور و شرایط مناسب دارد. حالا چرا من باین نتیجه رسیدم، نه بخاطر آنستکه ایرانی بد است و یا افکارمان پلید است. بلکه فرهنگ ما بعد از ده سال جنگ و سی سال داگمای اثنی عشری توام با گرانی و کم آبی، نبودن فضای سبز کافی و تفریح و بیداد اعتیاد در کشور، و شق درد مزمن میان جوانانی که قدرت مالی برای ازدواج ندارند، بشکه باروتی شده در انتظار یک جرقه. دولت هم اینرا بمراتب بهتر از بنده و شما میداند و تمام تمرکزش درآن است که مخالفین را شناسایی کند و یا دریچه های فرار بخاربرای این دیگ جوشان فراهم کند قبل از آنکه دیگ حلیم سد علی منفجر شود. حالا بقول خدا بیامرز منّور خانم "این خط و این نشون" خود آقایان موسوی و کروبی در اصل کار چیزی بیش از دریچه های فراربخار نیستند، همانطورکه آن تریاکی معروف بنی صدر چیزی بیش از آن نبود.

حالا چرا شعبه ای از جمهوری اسلامی درخمیره بسیاری ازما هست؟ میخواهم بگویم اگر بایران بروید خواهید دید که بسیار دشوار است اشاره باینکه کجا دولت ختم میشود و کجا ملت آغاز میگردد، کدام افسر شهربانی و کدام شاگرد چلوکبابی است، کدام کارمند وزارت خارجه است و کدام دلاک حمام عمومی، کدام یک پاسدار است وکدام یک دانشجو. خط متمایز بین دولت و ملت سالهاست که محو و ناپدید شده است. وقتی به اداره ای رجوع میکنید کارمندان همانقدر بی اعتنا و بی صبر وبی خیال هستند که بین مردم کوچه و بازار و کارمند دولت تفاوتی نیست.

چگونه است که حالا ما یکشبه همه طرفدار مستخدمین همان رژیمی میشویم که این بلاها را سی سال است بسر ما آورده اند؟ آیا فی الواقع در شهر کوران یک چشمی شاه است؟ یادتان رفت که نزدیک صد سال با آن قانون اساسی ساختیم که میگفت "دین رسمی ایران شیعه اثنی عشری است" خوب این را برای عمه مان که ننوشته بودند. این برای آن بود که خار مادر میهن را یکی کنند که کردند. آنوقت میایند از پهلوی و کشف حجاب او تعریف میکنند. خوب اگر آن قلدر میخواست از خودش یک "آتا فارس" در مقایسه با "آتا ترک" بسازد باید اول از همه این جمله فاسد، دین رسمی ایران شیعه اثنی عشری است را از داخل روده و اثنی عشر قانون اساسی بیرون میاورد، و میگفت قانون اساسی ایران بتمام ادیان و مذاهب احترام میگذارد و یا اصولا چه نیازی بود که صحبتی از دین بشود؟ چون همین امروز تعداد افراد بی دین در ایران بمراتب بیشتر از دینداران است. پس ترجیحا قانون اساسی آینده ایران باید اول از همه در اصل یکم متذ کر شود که "ایران یک کشورآلت دست بشو دینی نیست، ولی افراد آزادند که در خانه و کاشانه خود تفریحا هر دینی را انتخاب کنند و یا آنکه مثل اکثریت شهروندان این خاک و بوم بی دین و مذهب ولی آزاد باقی بمانند." کیف کردین؟

تصحیح قانون اساسی خودش میتوانست بزرگترین کشف حجاب باشد، مگر آنکه متن قانون اساسی را سفیران روس و انگلیس(ع) بنویسند که خوب البته آن دیگر جای خودش را دارد. نه آنکه رژیم برود و چادر زنان را بزور ازسرشان بردارد و رژیم بعدی دوباره بیاید و بزور بسرشان کند! ما همان ملتی هستیم که کشف حجاب کردیم و همان ملتی هستیم که نیم قرن بعد توی سر خواهر مادرمان زدیم که چادر بر سر کنند. چطور حالا که همان شیعه اثنی عشری شده بلای جانمان، اعتراض داریم. و دیگرآنکه مد شده بگویند "آخه اینکه اسلام نیست، اسلام واقعی چیز دیگری است!" بقول آن ادیب آلمانی هرمان هسه که در چنین شرایطی میگفت "برو شاشتو بکن چشات واشه". آیا هنوز شک دارید که این اسلام واقعی است؟ شب بیا باغ تا اسلام واقعی را ببینی، پیراهن سبزت را هم بپوش که تو تاریکی مثل کرم شب چراغ دیده بشی. آدم را صبح اول صبحی عصبانی میکنند و تمام روز اخلاق ما همینطور سگی میماند و مجبور میشویم این لاطائلات را بنویسیم. تا با خودم دست به یخه نشدم بگذاریم و بگذریم.

از تهران برایتان بگویم که بسیار خراب شده است و بهمین دلیل ملاحظه میکنید عکسهایی که مسافرین از تهران میگیرند و باخود میاورند اکثرا همان برج بدقیافه میلاد یا از آن بدتر آن هیولای زشت میدان آزادی و یا چند تا عکس از آلبالو خشکه، لواشک خیس و آب زرشک و چند تا ساختمان سیمانی و بچه های ولگرد بیش نیستند. درخانه های تهران چیزی بعنوان حیاط با مفهوم قدیم دیگر بسیار نایاب است. نشستن کنار حوض و آب دادن باغچه ها و خوردن چای بعد ازظهر رویائی دور است. حالا همه در برج و در هوا زندگی میکنند و اگر هم حیاطی در طبقه اول وجود دارد یک کارگر افغان باید بیاید و باغچه آنرا آب بدهد و یا کف حیاط را موزائیک کرده اند و بعنوان پارکینگ استفاده میکنند. دیگر نه یونجه زاری مانده و نه لک لک های مهاجری که ازمقدونیه به ترکیه و از آنجا به ایران میامدند و بالای منار مساجد لانه های زیبا میساختند. و پس از سرد شدن هوا بجنوب مهاجرت میکردند. بهر سوراخی در شهرهای ایران بروید آلودگی صدا گوشها را آزار میدهد. هر ایرانی خود میتواند بدون اراده مولد آلودگی صدا باشد. شما بمحض آنکه پایت را از پیاده رو وارد خیابان کنی هر ماشین و تاکسی مسافرکش برایت بوق میزند که سوار شوی. آلودگی صدا بمراتب بیشتر از آلودگی هوا میباشد و آلودگی مذهبی از هردو بیشتر.

نامگذاری تمام خیابانها و کوچه های تهران و بطور کلی ایران از سه چیز تشکیل شده اند: قاتلین، مقتولین، و صفات دروغین. اسامی قاتلین مثل نواب صفوی، خلیل طهماسبی، ذوالقدر، خالد الاسلامبولی ، آیت الله کاشانی (بخاطر فتوی ترور کسروی و دستورخفه کردن صادق هدایت با گاز در پاریس باسم خودکشی را عرض میکنم) و غیره. و یا نام مقتولین، بمانند آنها که در جنگ جان باختند که تنها راه تشخیص بین قاتل و مقتول کلمه شهید است، بدان معنی که اگر دیدید نام خیابانی باسم یک فرد است ولی با لغت شهید شروع نمیشود، تحقیقا و با اطمینان خاطر فرض را بر آن بگذارید که طرف قاتل بوده است و اینجوری خیالتان راحت تر خواهد بود. البته یکی دوتا استثناء هم داریم که آنها هم لایی در رفته اند و مشکوک الحال، مثل پاستور، سعدی، فردوسی و غیره که به پرونده شان رسیدگی خواهد شد. یعنی استفاده از لغت شهید در تمام ایران آنقدر زیاد است که اگر آن دولت بیفکر از کلمه شهید فاکتور میگرفت میتوانست میلیونها دلار در بودجه کشور صرفه جویی کند. ولی کو که کسی بحرف ما گوش کند. مابقی خیابانها نیز با اسامی و صفات واهی و دروغین مثل آزادی، رسالت، بهشت زهرا، آزادگان، جمهوری و از این قبیل رویاها زینت گرفته اند. آنوقت تازه وقتی برای دیدار از خانه صادق هدایت به مرکز تهرا ن میروید یک نگهبان وافوری بشما میگوید: "حاج آقا، تعطیل است باید از سازمان میراث فرهنگی نامه بیاوری." ما خودمان هرکدام یک میراث فرهنگی هستیم چرا درها را برویمان میبندید؟ اگر راست میگویند برای دیدار از امامزاده ها مقرر کنند که افراد ملزم هستند از میراث فرهنگی نامه بیاورند.

حالا صحبت پیش آمد، هر کجا و بدور ترین دهات و شهرها که سفر کردم، یک امامزاده جلویمان سبز میشد که اهالی محل میگفتند یا پسر امام رضا و یا دختر امام رضا در آنجا خاکه! ماهم بحثی نمیکردیم و قبول میکردیم ولی تعجب من از آنبود که آن حضرت عجب کمری داشته و بطورکلی مگر کار و زندگی نداشته که هی از این ده به اون ده میرفته و بچه میساخته؟ خب همین اعمال و کارها را کردند که جمعیت رسید به هفتاد میلیون دیگه.

مقداری سوهان، قطاب، گز وباقلوا اقوام در ایران بمن لطف کردند و با خود آوردم. البته بجز این چند قلم جنس که در بازار ایران تقریبا کیفیت استاندارد و ثابتی دارند ولی نوع اسلامی آن با روغن دنبه گوسفند درست میشود و گز ولدزنای امروزایرانی بجای عطر انگبین و بید مشک و گلاب بوی خوراک "لمب شنک" یا پاچه گوسفند میدهد و باید آنرا لای باقلا پلو با شوید گذاشت تا از گلو پائین برود، ببینید کار ایرانی بکجا کشید. ولی بطور کلی و خدا وکیلی هر چیز دیگر که بنده خودم خریدم و به امریکا آوردم بعدا متوجه شدم که تا دسته بما چپاندند. اولا یک سه تار گرانقیمت خریدم که چون سازنده آن تریاکی بود و موش از کونش بلغور میکشید من فکر کردم باید حتما هنرمند خوبی نیز باشد، که از قرار نبود. و در مغازه اش علیرغم آنهمه صحبتی که در باره اساتید تار چون عبادی و ذوالفنون و گوشه های نوا و راست پنجگاه و غیره کردیم وقتی خواست که کیفیت سه تار را جلوی ما امتحان کند و جلوه دهد، جنده فقط آهنگ زوربای یونانی را با آن زد! آخه جاکش، آهنگ دیگه ای نبود، که ما از اونور دنیا بلند شیم بیائیم وطنمون و تو واسه ما زوربا رو بزنی، اونو که با قاشق چنگالم میشه زد.

خلاصه صد رحمت به مقوا، اصلا باور کیند کاسه این سه تار ولدزنا مثل ملاج بچه نرمه و آدم دوست داره هی فشارش بده. برای ساختن دسته اش هم چوب کم آورده بوده و کوتاه مانده و لذا ما هم دائما نت کم میاریم و زیر سبیلی ماست مالی میکنیم و اسمش را هم گذاشته ایم بدیهه نوازی. خلاصه مکافاتی شده، فقط خدارا شکر که تو آمریکا همسایه ای دور وبر ما نیست که از شنیدن نوای این ساز به حال اغما بیافتد. آخه بنده چه میدانستم که آدم برای خرید سه تارکه میره باید خط کش هم با خودش ببره که دسته سه تار کوتاه در نیاد. این مثل این میماند که آدم برای خواستگاری که میره یک قوطی وازلین هم با خودش ببره، خب زشته دیگه، واسه آدم هزار تا حرف در میارن!

نرم افزاری هم که از مغازه بغلی برای فرا گیری سه تار خریدم بدرد عمه اش میخوره و تا حالا دو تا کامپیوتر را خراب کرده و صد رحمت به ویروسهایی که خودمون کشت دادیم. سی دی موزیک و دی-وی-دی خریدیم که اکثرا وسطش آهنگ و یا فیلم قطع میشود و برای آگاهی از بقیه داستان باید به ایران زنگ بزنیم و از اقوام بپرسیم که آخرش چی میشه. خب، نمردیم و معنی لغت " آکبند" را هم فهمیدیم. یعنی جنس تقلبی و معیوب بدون مجوز قانونی ولی پیچیده شده در زرورق با قیمت مناسب. هرکجای ایران هم که رفتیم مردم لفظ حاج آقا را بیدریغ بکونمان بستند، ما هم از شادی در پوست نمیگنجیدیم. این مثل آن کسی است که ارتش نرفته باشه ولی صداش کنن جناب سروان.

باری، یک تعارف توخالی که تمام کسبه ایران بطور استاندارد از آن استفاده میکنند اصطلاح "قابلی نداره" است. جنس را چهار برابر قیمت به آدم میاندازند و بعد که میخواهید پول بدهید میگویند قابلی نداره. دو سه بار تقاضا کردم و گفتم وجدانا بخاطر شرف ملی اگراز صمیم قلب میفرمائید که قابلی نداره پس لطفا ده درصد تخفیف بدهید. ولی چه کسی گوشش بدهکار بود و طرف فکر میکرد من دیوانه ام. از آن ببعد هر کاسبی بما گفت قابلی نداره بنده هم بلافاصله دردرون و زیر لب وزوز میکردم "آبجیت قابل داره" و این هم شده بود تفریح و دلخوشی ما. تا آنکه شب آخردر فرودگاه از خانم زیبای فروشنده پرسیدم بسته های کوچک خاویار چند هستند، فرمودند قابلی نداره. بنده هم گفتم پس چون قیمت مناسب است خواهش میکنم ده تا لطف کنید. خندید و خندیدم و آن صفحه از دفتر خاطرات نیز بسته شد و ما هم از وطن عزیز خارج شدیم و بسوک تنهایی غربت بازگشتیم، تا کی فرصت شود دیداری دیگر تازه گردد.

----------------------------------------------------------------------

شعر زیبایی از عارف قزوینی که سالها پبش خانم الهه نیز آنرا باصدای زیبایش در برنامه گلها خواند. بخاطر شرایط غم انگیز جوانان ما در ایران این شعر بجاست:

از خون جوانان وطن لاله دمیده
از ماتم سرو قدشان سرو خمیده
در سایه گل، بلبل ازین غصه خزیده
گل نیز چو من در غمشان جامه دریده
چه کج رفتارى اى چرخ!
چه بدکردارى اى چرخ!
سر کین دارى اى چرخ!
نه دین دارى نه آیین دارى اى چرخ!
از اشک همه روى زمین زیر و زبر کن
مشتى گرت از خاک وطن هست به سر کن
غیرت کن و اندیشه ایام بتر کن
اندر جلو تیر عدو سینه سپر کن
چه کج رفتارى اى چرخ!
چه بد کردارى اى چرخ!
سر کین دارى اى چرخ!
نه دین دارى نه آیین دارى اى چرخ!
از دست عدو ناله من از سردرد است
اندیشه هر آن کس کند از مرگ نه مرد است
جانبازى عشاق نه چون بازى نرد است
مردى اگرت هست کنون وقت نبرد است
چه کج رفتارى اى چرخ!
چه بدکردارى اى چرخ!
سر کین دارى اى چرخ!
نه دین دارى نه آیین دارى اى چرخ!

Photo by: Jeesh Daram

تصحیح الاراجیف

Jeesh Daram
Fri Nov 13, 2009 01:21 AM PST

ببخشید، لازم بتذکر است که آیت الله مطهری بعد از صرف شام در منزل یکی از دوستانش هنگام خروج از خانه توسط گروه فرقان ترور شد. دیگر اینکه آن آیت الله طالقانی بود که در شب میهمانی باو زهر خوراندند و شایع شد که آن زیر سر سفیر روس بود. از نظر طبقه بندی خیابانها هردو مقتول حساب میشوند

سلام بر دوست عزیز، جناب جیش

sima
Tue Nov 10, 2009 09:34 AM PST

قربان قلم شما و الحمدالله که برگشتید به سایت. ما هم دلمان تنگ شده بود.
دوست عزیز شیفته خانم، کتاب "چنین کنند بزرگان" مثلا ترجمه بود (از شخصی به اسم ویل کاپی، اگر اشتباه نکنم) ولی در واقع کار خود "مترجم" آقای نجف دریابندری بود. آخرین کار آقای دریابندری دو جلد قطور در مورد غذا و آشپزی است به نام "از سیر تا پیاز" -- چه کتابی...!
اتفاقا چند وقت پیش مصاحبه ای (جهانشاه؟) در همین سایت با دریابندری بود.

سوال کردند پس خیابان "کامران نجات الهی" چه شد؟

Jeesh Daram

Mon Nov 09, 2009 09:01 PM PST

بله اتفاقا در اینمورد نیز تحقیق شده بود، عرض کنم مرحوم کامران نجات اللهی در ابتدا شانس خوبی داشت که اسمش برای سالها عمر این رژیم باقی بماند، چون آخر اسمش کلمه "اللهی" بود و طبیعتا آدم فکر میکند بله این اسم دیگر تا آخر این رژیم ماندنی است. ولی چه بسا خیال باطل، چون عیب و اشکال اسم آن مرحوم مانند بسیاری دیگر از اسمها که از روی ندانم کاری اولیا بوده است ایجاد احساسی ناموزون و رویا رویی با نهاد و اهداف دراز مدت حمهوری اسلامی دارند و بشدت سرکوب میشوند. اشکال کار ایشان نیزدر کلمه "کامران" است که متاسفانه کامران از جمله اسماء ممنوع است بخاطر آنکه انرژی مثبت میدهد، مثل میهندوست و وطنپرست که هردو ممنوع هستند. همین موجب شد اسم ایشان را بردارند و بعد از صرف مخارج زیاد نام "استاد مطهری" بروی آن خیابان بگذارند. از نظر طبقه بندی استاد مطهری "مقتول" است چون در مهمانی خصوصی که سفیر روس در آن شرکت داشت، استاد مطهری را مسموم کردند و میگویند خود سفیر روس در غذای او زهر ریخت

dear JD

by Souri on Mon Nov 09, 2009 07:38 PM PST

Did they change the name of Nejatollahi Ave ?
Kamran Nejatollahi was the son of our family friend. Very nice people, with whom we shared their sorrow when Kamran was shot and died during the strike of the student under the Shah's regime.
Do you know if they have kept his name on that Ave (I believe it was takht taavoos??) or they have changed it?

آقای دارم،

Multiple Personality Disorder
Mon Nov 09, 2009 07:30 PM PST

اسم خیابانها خر تو خر بود می خواهید آنرا خر تو خرتر کنید با این پیشنهادتون که از اسم درختان، گلها، و حیوانات استفاده. کنیم؛ خر، قاطر، کک، اسکانک! آخه اینهم شد پیشنهاد! منو ببر خیابان سگ نبش شپش! از اون بدتر اینرو تصور کنید:

مسافر: توت، توت؟
راننده: پدر سگ!
مسافر: نه آقا! توت!
راننده: نه توت نمی رم.
مسافر: بیشتر می دم.
راننده: چقدر؟
مسافر: ٥٠٠ تا.
راننده: بپر بالا.
راننده به مسافر دیگر: اجازه می فرمائید اول بریم توت؟
مسافر١: پس کُنجد چی میشه؟
راننده: از توت در اومدم میرم کُنجد.

اسم گل! من هر چی گل شموردم بیشتر از ٥-١٠ گل معروف پیدا نکردم، بعد باید بریم دنبال گلهای عجیب غریب مثل اکولیجیا. بعد یه ده هزار اسم دیگه کم میاریم. نه آقا همون اسم قاتلها باشه بهتره. تا دلت بخواد قاتل داریم، کم نمیاریم.

خر مگس

Jeesh Daram
Mon Nov 09, 2009 07:27 PM PST

بفرمائید اینرا میگویند یک اسم شایسته برای نامگذاری یکی از بلوارهای
ایران. چه اشکالی دارد که یکی از آن یازده هزار خیابان در سراسر ایران که
بنام چمران است، بنام حشره ای بنام خرمگس بگذاریم؟
هر حکومتی هم که بر سر کار بیاید (یا بگذارند) مجبور نخواهد شد که تابلو را عوض کند که آبروی خودش را بخرد

در پاسخ شما عرض شود که در پارگراف اول مقاله ذکر گردید که اگر از مطا لب
مندرج در این مقاله بگذریم "بقیه خاطرات سفر خوب بودند و بعدا در میان
خواهیم گذاشت" نخواستم آلبالو پلو را با کاسه ای پر از ترنجبین و فلوس
مخلوط کنم. متشکرم که مایل هستید بدانید. درود

Jeesh Daram

by kharmagas on Mon Nov 09, 2009 06:49 PM PST

By no means I am trying to question many of your not so pleasant feelings about Iran. I had very similar feelings when I visited a couple years ago after many years (I didn't like many of 'strange' cultural things, those la'nati borges ... etc.). ... but I was wondering if you had any pleasant feelings that you like to share.

Jeesh Daram

by Red Wine on Mon Nov 09, 2009 04:07 PM PST

Sir i enjoyed to read your answer.. hahaha very good one, thank you :=) .

Dear Jeesh, I can't agree more...

by Azarin Sadegh on Mon Nov 09, 2009 02:23 PM PST

Lol...You're the best Jeesh jan! Even your comments are a real joy to read. Thank you so much for writing what many of us were already thinking...! Most of those "murdered" were a bunch of "murderers" when they weren't murdered yet. But if some poeple like the ideas of some of the murderers, then they would feel sympathy for them when they are murdered. (Oh my...I think you said this murder/murdered/muderer thing much better than me..:-)
Thank you! Az.

ابرمرد جان اصلا اون درد و بلات بخوره تو فرق سر خالد استمبولی!

Anonymouse
Mon Nov 09, 2009 12:55 PM PST

Everything is sacred.

Dear Setareh Cheshmakzan

by Abarmard on Mon Nov 09, 2009 09:10 AM PST

I agree with your points. I was quoting the article and found the statement funny.

Abarmard - street names in Iran

by Setareh Cheshmakzan on Mon Nov 09, 2009 04:10 AM PST

Dear Abarmard, Although there is an element of truth in your statement, let us not forget that like the change of the street names, perspectives too change! I believe the change in your perception from yesterday's "fighters" to today's "murderers" and yesterday's "martyred" to today's "murdered" is a recent one. In some cases you may be right and you and I might have misjudged characters and events, but let us not forget that aside from our changing perceptions of events and personalities, people and personalities are also shaped in and changed by events. Some of those whom you perhaps rightly call murderers used to be fighters and heros, and almost all of those whom you call "murdered" such as those who lost their lives in the war, those who lost their lives fighting the Shah's dictatorship, and those who were murdered by the MKO, remain as martyrs for many of us. How can we call Neda and Sohrab martyrs rather than murdered, but turn our back to those who lost their lives fighting for Iran in the past?

این هم دیدگاهی بود...

Neda ye Iran e Azad
Sun Nov 08, 2009 07:21 PM PST

از دیدگاهتان کاملا مشخص بود که سی و دو سال ایران را ندیده اید. کلاه آن موقع سرمان رفت که شماها مملکت را خالی کردید جانم. به نظر من مردم اگر رنگ سبز هم نداشتند باز هم سمبل دیگری پیدا میکردند که با آن همدیگر را دلگرم کنند. در ضمن حکومت دیگر از لباس سبز ها نمیترسد. حکومت از همه میترسد. اثباتش هم با کتک زدن مردم در سیزده آبان. مگر همه آنها که کتک خوردند سبز پوشیده بودند؟ مطلب شما محترم است چون بیان عقاید شخصی شماست
سبز سبز تا بهار

Insightful

by Ashkan on Sun Nov 08, 2009 03:32 PM PST

An insightful article that tells a very sad story in an amusing guise by a very capable writer.
As a testimony to Iranian cultural resilience, people cite the catastrophic invasions of Iran by foreign armies, such as Mongols and Arabs, and the ability of the Iranians to overcome the destruction that these vicious assaults have inflicted upon their country and their cultural heritage. It is hard to know, much less to quantify the toll that such a turn around takes on people's psyche and their culture. Among other things, this article points to some of the adverse and devastating consequences of this most recent siege of the Iranian nation and its impact on the Iranian culture.

نامگذاری تمام خیابانها و کوچه های تهران و بطور کلی ایران از سه

Abarmard
Sun Nov 08, 2009 09:45 AM PST

نامگذاری تمام خیابانها و کوچه های تهران و بطور کلی ایران از سه چیز تشکیل شده اند: قاتلین، مقتولین، و صفات دروغین. lol

Excellent Satire

by divaneh on Sat Nov 07, 2009 04:57 PM PST

As usual a great piece of satire. I laughed loud specially towards the end after you had finished with your analysis. Didnt know Hedayat was killed on the order of the Kashani. I always though it was a suiside. It does make sense for the protectors of dogma to kill the liberal thinker who didnt seem to have had a good reason to end his own life.

Vaay cheghadar khandidam!!

by shifteh on Sat Nov 07, 2009 04:35 PM PST

Reminds me of Pezeshkzad, and the other guy who wrote Chenin Konand Bozorgan, anybody remembers the author's name?
You nailed it! Thanks!

طنز شیرینی‌ نوشتی‌

Ari Siletz
Sat Nov 07, 2009 01:16 AM PST

بنا بر این اساس که نویسنده و راوی داستان دو موجود جداگانه هستند این چند کلمه را در مورد راوی این متن، و نه نویسنده آ‌ن‌، ادا می‌کنم.
این راوی انسانیست ساده لوح. نویسنده ماهر به این طریق این خصوصیت را برای خواننده روشن می‌کند. راوی میگوید،
"اولا یک سه تار گرانقیمت خریدم که چون سازنده آن تریاکی بود و موش از کونش بلغور میکشید من فکر کردم باید حتما هنرمند خوبی نیز باشد، "
برای خواننده این سوال مطرح میشود که مرد حسابی‌ کسی‌ که هنرمند را با قیافه افیونیش شناسایی می‌کند چگونه انتظار دارد سرش کلاه نرود. جوانانی که به ستار سلحشورانه محسن نامجو و حامد نیکپی دسترسی‌ دارند هیچگاه چنین شناختی‌ را از هنرمندان خود نمیداشتند و این کلاه سرشان نمیرفت. و به همین روال نمی‌توان برداشت این راوی را در مورد مسائل پیچیده سیاسی و اجتماعی که ایران امروز با آنها درگیر است جدی گرفت.
از شوخ سخنی این متن بسیار لذت بردم و خندیدم. خدا بگم چیکارت کنه "جیش دارم" دلم را دوباره برای وطن سی‌ سال پیش تنگ کردی. ولی‌ خودمونیم، "همه چی‌ زیر سر انگلیس هاست" از ایرج پزشک زاد است، عنوان و سر خط امروزی عرضه کن. ولی‌ لطفأ کاری کن که روایت به همین مقدار مارا بخنداند.

JD jon

by Souri on Fri Nov 06, 2009 05:48 PM PST

Good post. Thank you very much.
There were couple of uncalled :) bad word ! But you are forgiven brecause of the great quality of your anlalysis.

Great piece

by HollyUSA on Fri Nov 06, 2009 05:38 PM PST

Love your writing style 'Jeesh daram'. Love your name too :)
I couldn't find the Elaheh version of the song but here is another version. Enjoy.
http://www.youtube.com/watch?v=TjzzQErP_zA

Fantastic blog Jeesh (aakheh in ham essm shod?) :o)

by Monda on Fri Nov 06, 2009 04:47 PM PST

Nice to read you again! Welcome back and write more.

خوش آمدید و خوب شد زنده برگشتید

Multiple Personality Disorder
Fri Nov 06, 2009 10:17 PM PST

.
.
موافقم و مخالفم

با شما موافقم: برج بدقیافه میلاد و هیولای زشت میدان آزادی. من همیشه فکر می کردم تنها کسی هستم که فکر می کنه میدان آزادی بنائی زرشت از نظر معماریست، و از اون بدتر برج میلاد

با شما مخالفم: ما بعد از ٢,٥٠٠ سال هنوز یاد نگرفتیم چطور صف ببندیم و محتاج وسایلی هستیم که ما را مجبور به صف بستن بکند، مخصوصأ جلوی نونوانیها
رنگ سبز، قبل از انتخابات، شانسی و از طریق قرعه کشی به بخت مردم ایران خورد، و بنابر این احتیاجی نیست که زیاد در بارهء استفاده از این رنگ سبز گلایه کنیم. بخت ما رنگِ سبز بوده.

تشکر

Boos, boos boos

by Minoo66 on Fri Nov 06, 2009 03:29 PM PST

بدون كه حلال زاده ای، چن شب پیش فکرت بودم .نه؛ اونجوری نه. همینجوری. من اگه جای تو بودم ، الان اسمم شده بود:‎" جیش داشتم ". من همه شاش ماشامو میدونستم کجای اونجا بکنم كه خالی برگردم.
خوش اومدی جیگر.

reply
flag as abusive

Thanks for writing your safarnameh, jeesh daram

by Anahid Hojjati on Fri Nov 06, 2009 03:25 PM PST

It was interesting to read your observations about Iran. I especially liked this part of your article:
اولا یک سه تار گرانقیمت خریدم که چون سازنده آن تریاکی بود و موش از کونش بلغور میکشید من فکر کردم باید حتما هنرمند خوبی نیز باشد، که از قرار نبود. و در مغازه اش علیرغم آنهمه صحبتی که در باره اساتید تار چون عبادی و ذوالفنون و گوشه های نوا و راست پنجگاه و غیره کردیم وقتی خواست که کیفیت سه تار را جلوی ما امتحان کند و جلوه دهد، جنده فقط آهنگ زوربای یونانی را با آن زد! آخه جاکش، آهنگ دیگه ای نبود، که ما از اونور دنیا بلند شیم بیائیم وطنمون و تو واسه ما زوربا رو بزنی، اونو که با قاشق چنگالم میشه زد.

...

by Red Wine on Fri Nov 06, 2009 03:00 PM PST

شجاعت شما به خاطر مسافرت به تهران قابل اکرام و تحسین است.
شنیدیم که چند نفری در آن ایام شلوغ در فرود گاه باز داشت شدند به هنگامی که از تهران به خارج باز میگشتند.
خوش باشید.

I have never laughed so hard readig a blog.

by pedro on Fri Nov 06, 2009 02:51 PM PST

Jeesh jan, this is hilarious. I can not believe after being away for 30 years you can write so well, so humorously. The use of Iranian ESTELAHAT is so funny, So Iranian. On a serious note, It is a crying shame for what has happened to our beloved Iran. Scores of people whom visited Iran lately after 15-20 years, had the same obsevations. I was saddened so much to hear the loss of Iranian gatherings, in the yard in the venings, watering the flowers and sitting aroud the pool (HOZE) is a past thing. love your writing style.

Chasbeed

by Jahanshah Javid on Fri Nov 06, 2009 02:35 PM PST

Reminded me how much I missed you. I smiled from start to finish, with laughs in between. You're an incredible writer. You'll receive many literary awards once you stop attacking Her Majesty's Government and the BBC :)))

جی دی عزیز رسیدن به خیر!

IRANdokht
Fri Nov 06, 2009 02:07 PM PST

خدا عمرت بده. ماشالله انقدر جالب مینویسی و قشنگ لب مطلب رو میگی‌ که حتی اگر آدم به پیروزی سبز‌ها امید هم داشته باشه، و ماه‌ها نه تنها لباس زیر سبز بلکه دستبند و روبان سبز هم به خودش انداخته باشه، نه از دستت دلخور میشه نه میتونه باهات جر و بحث کنه! به قول اینا یو مید سنس

؛-)

از خوندن این سفرنامه شما که هم طنز بود، هم تاریخ، هم سیاسی اجتماعی بی‌ اندازه لذت بردم.
Welcome back and thanks for your own blog address

Dear Jeesh,

by Azarin Sadegh on Fri Nov 06, 2009 02:00 PM PST

"Lotfan kami jeesh kon cheshaat vaa she"...Your face looks too red! (kidding, just kidding! really!)
Great writing as always! I can't agree more with you! Thank you for sharing such a detailed tale of your observations in the new Tehran...I felt as if I was there with you, getting angrier and angrier!
Welcome back home! Az.

بهترین سوغاتی

hamfekr
Fri Nov 06, 2009 01:58 PM PST

خوش آمدید عزیز جان؛ چشممان روشن شد.

Jeesh Daram,

by Reza-Rio de Janeiro on Fri Nov 06, 2009 01:48 PM PST

Dastet dard nakoneh Haj Agha (Just kidding...) :-)
Vaghean, Gol neveshti dooste aziz...
1400 years of Islamic plague and disease in Iran and bastardized Shia Asna Ashari Iranians...

That poor stupid Shah thought he was dealing with Swiss people ....
30 million Olaagh (from 35 million) in 1979 have been doubled in the past 30 years...
They might be better informed now ( Thanks to global technology internet and etc.), But this EVIL and deep rooted Islamic identity has deep roots deep down inside these people to this day and after all they experienced in the past 30years, unfortunately..........
You said it best, Future Iranian Constitution must ban Islam (even Sunni) and any other religion in Iran permanently! And we need an (AtaTurk) Persian style to enforce it as well... Good Luck with that...
Baaz ham dastet dard nakone ham-meehan, your thoughts, humor and writings are fantastic and I enjoyed it very much.... With your permission, I will make a copy of this to read for my family and friends...
Lotfan, baazam benevees... :-)
Be Ghole yeki deegar az doostaan inja,
Baa Sepaas,
Reza

Welcome back :))))

by Yaasi on Fri Nov 06, 2009 01:25 PM PST

As always so good to see your posts....It's always funny when you go to Iran for the first time, things look odd and funny. Is this picture for real??????

Welcome back. I'm happy for u to have had a chance to visit Iran

by Anonymouse on Fri Nov 06, 2009 12:46 PM PST

Everything is sacred.

فرار مغزها

2025-01-01T11:36:00.003-08:00

پرواز از تهران به آمریکا

by Jeesh Daram
25-Dec-2008

"Give me your tired, your poor,
Your huddled masses yearning to breathe free”
-- Emmy Lazarus

راستش نمیخواهم سرتان را درد بیاورم ولی همینقدر عرض کنم که بعد از خدمت نظام وظیفه، به کون ما بستند که شما در گروه سپاهیان دانش ممتاز قرار گرفته اید. البته دستشان درد نکند و ما شکایتی نداریم. ولیکن، شخص بنده هرگاه لغت "ممتاز" بگوشم میرسید، بیشترآن آجیل فروش معروف را بخاطر میاوردم و یا نان خامه ای ممتاز را و فی الواقع تعبیر "سپاهی ممتاز"، قدری ثقیل مینمود و نوش دارویی بود بعد از مرگ سهراب. گرسنگی کشیدیم، با عقرب، رتیل، کک وساس و پشه و ژاندارم دست و پنجه نرم کردیم، پنجاه شاگرد را در دهکده ای دور افتاده درس دادیم، در ساختن حمّام هم شرکت کردیم و مخصوصأ آنکه نگذاشتیم برخی از اهالی دهات مجاور، آجرهای کلات نادری را به یغما ببرند. ناگفته نماند گروهی از ما را به کاخ مرمر به حضور شاه و ملکه نیز بردند که خود داستانی است جداگانه و یکی دو وعده غذای دربار نیز بما دادند که بر عکس خانه خودمان آنها از روغن کرمانشاهی استفاده میکردند.

مدتی بعد از اتمام خدمت، بلیط هواپیمای باربری نظامی را که از تهران به آمریکا پرواز میکرد، تهیه نمودم، که اگر خاطرتان باشد، افراد غیر نظامی نیزدر صورتی که هواپیما خالی به آمریکا میرفت، گهگاه از آن پروازها میتوانستند استفاده کنند. البته چون لقب سپاهی دانش ممتاز بما بسته بودند، همان کار را قدری آسانتر نمود.
گفتم جناب سرهنگ سپاسگزارم که اجازه دادید من از طریق نیروی هوایی به آمریکا مسافرت کنم.
سرهنگ دست کرد درون کشوی میزش و یک بسته درآورد و بطرف من دراز کرد و گفت "لطف کنید به آمریکا که رسیدید این بسته را برای پسر من که در ایالت اوکلاهما تحصیل میکند از طریق پست ارسال بفرمائید". نیازی به سوال نبود و حدس زدم درون آن آجیل و پسته بود.
خلاصه اش را عرض کنم، ما با پس اندازی ناچیزدرعنفوان جوانی قال قضیه را کندیم و از ایران با هواپیمای C-130 بقصد تحصیل بسوی آمریکا عازم شدیم.
درون هواپیما که خودش ماشالله اصلاً یک قمارخانه بود. پرسنل نیروی هوایی لاینقطع پوکر بازی میکردند و مرتب بماهم بفرما میزدند و وقتی ما مودبانه شانه خالی میکردیم میگفتند "جیگر داشته باش!"
در اسپانیا و پرتقال نیز دوسه روزی توقف داشتیم که البته نفس راحت از گلوی ما پائین نرفت. چون شب و روز جمیع همافران و سرکار استوارهای خدمه هواپیما با پیروی ازفلسفه: "خرج که از کیسه مهمان بود حاتم طائی شدن آسان بود" سعی شان در آن بود که ما چند تا جوان دانشجورا بکشند پای میز قمار و رفتن دنبال عرق خوری و جنده بازی.
بدون اغراق عرض کنم، در جمع و بطور کلی از آن دو کشوربا آن همه سوابق تاریخی و قرنها امپراطوری تصویری بمانند شهرنو تهران برای ما رسم کردند وگلاب به رویتان رویهمرفته و در جمع ریدند به آنچه ما در ذهن خود از این دو کشور انتظار داشتیم و خط بطلان برآنچه در دبیرستان خوانده بودیم.

منتهای مطلب آنکه ما دوران طفولیت درکوچه آبشار، دروازه دولاب و آب اکبرآباد بزرگ شده بودیم. تازه به مهمانی هم که میرفتیم منزل مادر بزرگ مجاور کوچه شاشی پائین سرچشمه بود و نزدیک میدونگاهی. و با در نظر گرفتن تربیت و آمادگی های اضطراری که خانواده به ما آموختند طبیعتا برای مقابله و رویارویی با الواط و دفع ترفند بچه بازان و آئیین پریدن بدرون اتوبوس و یا آویزان شدن از رکاب بدون در نظر گرفتن نوبت و حمل آلات و ادوات دفاعی بمانند پنجه بکس و آچار پیش گوشتی و پاشنه کش و مسواک کهنه حتی در روز اول فروردین و با لباس نوبطرف خانه مادر بزرگ و با مغایرت آشکار با آئین زردشت و ایران باستان، همه و همه در جمع یک اعتماد بنفس بمانند یک سامورائی ژاپنی و مصونیت اکتسابی برای ما تولید کرده بودند که در تمام زند گی آمادگی برخورد با حوادث را پیدا کردیم و توانستیم لنگان خرک خویش را به منزل برسانیم.
ولی آنچه که همیشه قابل توجه وتعمق و مورد تاسف میشود بازگشت مکرر به این فکر است که آنزمان که مرحوم پدرمان از خاطرات خود تعریف میکرد، تأکید اکثرا روی تحصیلات عالی و دوستان باارزش بود وخاطرات آن دوستان ازدانشگاههای اروپا و تعداد همکلاسان ایشان که به عالیترین درجات ومقامات رسیدند. ولی در عوض از خاطرات فراموش نشدنی ما آنستکه در اسپانیا درمسیر راه به طرف یک رستوران برای صرف صبحانه شاهد استفراغ بسیاری از آقایان همافران در کنارپیاده روها بودیم و ادرار دستجمعی که فراموش کرده بودند "شب شراب نیارزد به صبح خمار." تنها عذرشان هم این بود که " شاش دسته جمعی ثواب ریدن دارد! " در حالیکه از همان اولش هم خیلی از آقایان علما با واقعیت و صحت این مسئله هرچند مخالف نبودند ولی شک داشتند. و تا همین امروز هم، چه در نجف و چه در قم به توافقی نرسیده اند.
درهر صورت در آن چند روز توقف در اسپانیا و پرتقال، کیف پول ما و پاسیورت دولت شاهنشاهی از توی زیر شلواری ما تکان نخورد، چون از دست دادن آنها همان و بازگشت به میهن عزیز وسرافکند گی جاویدان همان. ناگفته نماند که مرحوم پدر نیزسالها قبل ما را چنین نصیحت کرده بود که "از جماعت ژاندارم و استوار مَسلک پرهیز کن که معاشرت با ایشان بجز تریاک و قمار چیزی عایدت نمیکند." و میگفت "همان ارزش آشنایان تو عیاری است بر ارزش جان تو....." و شخصأ هم در طی دو سال خدمت ارتش شواهد زیادی در تائید آن گفته دستگیرمان شد.
آن چند روز با در نظر گرفتن عدم تغذیه صحیح، یبوست مزاج شدید و خواب ناکافی در مجموع نماینده یک سوژه فکری برای ما شده بود و ایجاد این ابهام که ما هم بمانند مهاجرین اولیه به آمریکا ِدین خود را درطی راه ادا کردیم و دوران سختی بزودی سپری خواهد شد، ولی چه بسا خیال باطل. ناگفته نماند که یکی از هما فران با ذوق مرتب وپی در پی نمک بزخم ما چند دانشجو میپاشید و این شعر را تکرار میکرد:
"بادمجون نخور باد داره جانُم آمریکا رفتن خرج داره جانُم"
و به این طریق مجلس- گرمی کرده و بعد تمام همافران همصداو یکدل فریاد میزدند:
"آمریکا رفتن خرج داره جانُم آمریکا رفتن خرج داره جانُم."
هدفشان آن بود که مارا بزور بکشند پای قمار، و فی الواقع هم موفق شدند یکی دو نفر را شیر کنند و دعوت به قمار و بردن مبالغی قابل توجه از پول ایشان. ولکن آن هجویات به گوش ما فرو نمیرفت و درطی تمام آن مدت دست ما روی نواحی مجاور زیپ شلوارمان بود که هم برای نگهبانی کیف پول وگذرنامه و هم براساس اشارات نامندرج ولی پذیرفتهِ فرهنگِ ملی بعنوان سمبول مبارزه با اوباش واراذل بشمار میرفت.
گذشته از آن، کسی که چند کلاس اول دبستان را مثل ما بمدرسه باباطاهر رفته باشد دیگر بیدی نیست که از این بادها بلرزد و تلویحاً ره صد ساله را پیموده و ساقی کامل شده است. و سعدی چنین فرماید:
چو کردی با کلوخ انداز پیکار سر خود را به نادانی شکستی
چو تیر انداختی بر روی دشمن چنین دان کاندر آماجش نشستی
هر چند موجب اطاله کلام میگردد، ولکن چون صحبت دبستان پیش آمد، تا از یادم نرفته، خاطره ای لازم به تذکر است.
در ابتدای کار، در آذرماه یعنی بعد ازدو ماه از شروع مدارس مارا به اصطلاح گذاشتند "کلاس آمادگی" ( درکلاس اوّل) دبستان اقبال در کوچه آبشار که شاید از پنح سالگی تن به درس خواندن بدهیم. ولی از قرار، ساختار فکری ما آماده نبود ومخصوصاً چون دو ماه نیز ازکلاس گذشته بود.
باری، بعد از دو هفته ایاب و ذهاب بین خانه، لبو فروش سر راه و دبستان، چیزی از مدرسه رفتن دستگیر ما نشد، و شما که بهرحال خودی هستید واز شما چه پنهان صبح که میرفتیم توی کلاس، بمحض نشستن روی نیمکت سرد و کهنه، کارمان ریدن در تنبان بود آنهم در حّد افراط و تفریط. بطوریکه بعد از یکماه خانم معلم بیچاره که صورتش نیز بخاطر آلودگی هوای کلاس قدری زرد شده بود، از افزایش روز به روز بوی بد و تعفن در کلاس مستأصل شده و با مهربانی پرونده ما را زد زیر بغل مان و عذر مارا خواست. حق هم داشت، چون مرحوم پدر نیز مبهوت بود که "بچه جان، همان نان و پنیرو چای که ما صبح خوردیم تو هم خوردی، دیگر اینهمه بریزوبپاش مال چیست؟"
آن روز زیبای پائیزی درراه بازگشت به خانه، مادر یکی از همبازیهای محل، خانم خلیلی را دیدم. با تعجب از من پرسید "اینجا چکار میکنی؟" گفتم: "مدرسه را تعطیل کردند و مارا فرستادند خونمون" که البتهً دروغ ضعیفی بود و در چهره اش شک و تردید هویدا و حدس میزد که باید آلویی زیر کلاهم باشد. ولی خدایش بیامرزاد خبر نداشت که در تنبان بنده چه خبرو حکایتی بود و چه فعل و انفعالاتی در حال وقوع.
واقعیت امر آنستکه آن ریدنها یک نوع دفاع بدنی بود بهمان گونه که حیوانی بنام اسکانک در موقع خطر بوی زننده ای از خود ساطع میکند. در آن کلاس که دو ماه از سال تحصیلی گذشته بود، من نمیدانستم اصولاً موضوع از چه قراراست و هدف چیست. از همان روز اوّل شاهد تنبیه، زجر، و آزار و کتک خوردن یک شاگرد دیگری بودم که نه تکالیفش را انجام میداد و نه قادر بخواندن، ونیزاز خانواده فقیری بود. و خانم معلم هم هروز سه مداد میگذاشت لای انگشتان کثیف وکبره گرفته آن طفل بیگناه و فشار میداد و با لبخند توی سر آن بچه میزد ودست آن بیگناه را به بخاری ذغال سنگی کلاس میچسباند. این اولین و شفاف ترین خاطره من از روزهای اوّل مدرسه است.
ولی غم انگیزتزین قسمت این خاطره آنستکه آن کودک در عین کتک خوردن اشک در چشمانش بود ولی صورتش لبخند تمسخر بار بخود میگرفت که اکنون مطمئن هستم از بیماری رنج میبرد که هنوز شناخته نشده بود. به همان گونه که شاید بیماری آن معلمه جوان و بی تجربه نیز ناشناخته بود، که از یک بچه که فقط سه ماه مدرسه را شروع کرده بود آنهمه انتظار داشت.
آن نیشخند شاگرد موجب عصبانیت هرچه بیشتر معلم میگردید و تعداد توسریها بیشتر و شدید تر میشد. این صحنه های وحشت بار را با همان زبان بچگانه به پدر و مادر اطلاع میدادم ولی روند کار درآن مملکت چنین بود که از روی شکم میگفتند و میخواندند که بله:
"روح پدرم شاد که میگفت به استاد
فرزند مرا عشق بیاموز و دگر هیچ"
و یا از آن بدتر:
"برسر لوح او نوشته به زر جوراستاد به زمهرپدر"
بنده هم ناچارأ چون مهرپدر در این مورد کمکی نکرد و جور استاد هم که به وفور دیده میشد، لذا دست به آن اعمال زدم.
یعنی، به خاطرهوش وذکاوتی که در کودکی در من هویدا بود، طبیعتاً برای فرار و نجات از آن کلاس قرون وسطائی هیچ راه و چاره ای ندیدم بجز متوصل شدن به اسلحه گرم، که در زمان بچگی ما تنها اسلحه گرم فراهم و در دسترس، همان ریدن بود و بخانه رفتن. اینستکه امروزه در آمریکا وقتی میشنویم که مثلاً کودک هفت ساله ای اسلحه پدر خودرا بمدرسه میبرد، باید دید اصل قضیه از کجا آب میخورد. اینجاست که آدم میخواهد فحش را بکشد به بنیانگداران سیستم تربیتی اون مملکت خودمون و آن سیستم کتک زدن شاگردان. لیکن مطلب امروزما جای دیگری دور میزند و شما بهر صورت مهمان ما هستید و ما چفت قفل دهان را میبندیم و قبلا هم عرض شد که ما شمارو جای بد نمیبریم.
باری، از آنروزتا هفت سالگی ما دو سال خانه نشین شدیم و منزل عمویمان در همسایگی بود (نزدیک خیابان نایب السلطنه) و ایشان قاضی باز نشسته بودند و مردی وطن پرست و بخاطر درگیری با کنسول انگلیس در بوشهر بر سر مسئله بحرین و عدم حمایت دولت از او، از قضاوت دست کشید و خود را بازنشسته کرده بود. بنده هم که طفل پنج ساله و مستمع آزاد و روزها بمنزل ایشان رفته و طرز آب کردن کره و در کوزه کردن برای زمستان، پختن آش ترخنه دوغ، آش وشیل و یا حلیم و غیره را یاد میگرفتیم. آرزویم هم آن بود که ایکاش من هم بازنشسته بودم.
لازم به تذکر است و ناگفته نماند که طی آن دو سال برای تفریح شخصی، بکار ریدن بی موقع ادامه دادیم که اگر عمری باشد شرح مفصل آنرا در کتابی جداگانه نقل خواهم کرد. که گفته اند: العِلمُ في ا لِصغَر، کَا لنقش فِی الحَجَر." یعنی همانقدر که کار ما در زندگی به بند هفت زندان قصر نکشید خودش یک موفقیت است. منتها اکنون که بگذشته مینگرم و آن دو سال خانه نشینی کودکی را به دو سال خدمت نظام و ظیفه اضافه میکنم، افسوس میخورم که چه عمری در آن مملکت تلف شد و قدرت اختیار هم بدست ما نبود. چه عمری تلف شد....
باری، بر گردیم به ادامه مطلب در مورد سفر به آمریکا.
توجه بفرمائید که این آقایان همافر نمونه ای بودند از نیروهای نظامی کشوری که خودرا پنجمین قدرت دنیا بحساب میاورد. در حالیکه بنظر این حقیر، ما در دنیا اوّل بودیم ولی حق ما را خوردند و پنجم اعلام کردند! خوشبختانه پرونده آن چند روز در سطح ردو بدل شدن فحش خواهر و مادر در جریان بود ولی بدون زدوخورد و چاقوکشی بسته شد و روز بعد هواییمای نظامی ما به آمریکا رسید. البته شکی نیست اگر ما با شرکتهای هواپیمائی بمانند لوفت هانزا و یا پان آمریکن مسافرت کرده بودیم هرگزخدمه آنها با ما چنین رفتاری نمیکردند. ولی پدر بی پولی بسوزد.

ورود به آمریکا:
هواپیمای ما درفرودگاه لاگواردیای شهر نیویورک بزمین نشست. بعد از انجام امور گمرکی و دریافت بار از کیوسک اطلاعات فرودگاه دریافتم که پرواز بعدی برای رفتن به شهر سنت لوئیز از فرودگاه کندی خواهد بود. سوال کردیم که چگونه باید به آن فرودگاه برویم گفتند تاکسی و یا اتوبوس. دو ساعتی مانده بود به غروب.
طبیعتاً با میزان باری که بهمراه داشتیم گرفتن اتوبوس یکنوع سرشکستگی فرهنگی و حقارت ملی از دید ما محسوب میشد لذا اقدام به گرفتن تاکسی کردیم. یعنی در واقع هدف ما حفظ آبروی ایرانیان در غربت بود که فردا توی آمریکا هو نیافتد که بله در نیویورک یک ایرانی بی غیرت گدابازی درآورد و سوار اتوبوس شد! و به همین دلیل هم بود که در تمام آن مدت کراوات کذائی ازگردن ما باز نشد.
اتفاقاً راننده تاکسی که گرفتیم از بچه های قاهره بود، وبخاطره ملکه فوزیه خیلی به ما عزّت تپون کرد و محبت نمود و فاصله ای حدود بیست کیلومتر یاسی دقیقه مسیر بین دو فرودگاه را بیش از دو ساعت و نیم دور خیابانها چرخ زد و نوار اُمّه کلثوم هم درون تاکسی پخش میشد و ماهم از فرط خستگی وسرگیجه از بوی گند کفش و جوراب راننده و عرق تن خودمان خیلی یاد وطن افتادیم ودرهمان تخیلات چرتی هم زدیم و خلاصه تا مارو جلوی فرودگاه کندی پیاده کرد تاکسی متر زد بالای 93$ که با انعام، ما جرِینگی بهش صد دلار دادیم و ابراز شکایتی هم نکردیم که مبادا ایرونی کوچیک بشه.
شب اوّل ورود به آمریکا بود و آنچه درون زیر شلواری باقی مانده بود قرار بود انشالله صرف کسب تحصیلات عالیه بشود.
حالا این که خدمتون عرض میکنم بار و چمدان و ُبقچه بندیلمان زیاد بود ممکن است باور نکنید ولی حقیقت آن بود که هر دوست و فامیل که لطف کردند و برای بدرقه آمدند، یا یک جعبه آجیل و پسته آوردند و یا یک قاب عکس خاتم. دوتا از دوستان نیز هرکدام یک فرهنگ فارسی به انگلیسی آوردند که ما برایشان حمل کنیم به آمریکا برای اقوامشان. یک فرد فامیل هم یک سینی با دوازده تا استکان و نعلبکی بما لطف کردند که شاید تصور میکردند هدف ما باز کردن یک قهوه خانه است. مرحوم مادربزرگ هم که در شهر سنت لوئیز ایالت میسوری زندگی میکرد تاکید کرده بودند که یک کیلو سفیدآب حمّام وسدرو کتیرا برای ایشان بیاورم. ما هم از بازار تهران یک چمدان خریده بودیم که تقریبا باندازه یک فولکس واگن بود با یک دسته چرمی بالای آن.
آخر یکی نبود فکر کند که این جوان که دارد بطرف آینده ای نامعلوم میرود این همه پسته و قاب عکس به چه دردش میخورد؟ باور بفرمائید سالها طول کشید تا توانستیم آن قاب عکسها را به دوستان آمریکائی هدیه کرده و یا صحیحش را بگویم "بچپانیم." وقتی هم اومدیم برای یک دوست دخترآمریکائی تشریح کنیم که برای ساختن این آثار هنری کارگران چه زحمتی میکشند و چه پدر جاکشی ازشان در میاید دخترک سوأل کرد که خوب چرا با دستگاه نمیسازند و این گونه وقتشان را تلف میکنند؟ ملاحظه فرمودید، آنوقت بازمیگویند شاه بد بود!
حالا پسته و قاب عکس، سینی واستکان، سدرو کتیرا، طاس و دولچه یکطرف، دائیجان ما هم که فهمیده بود محدودیت وزن بار در هواپیمای نظامی وجود ندارد، ازحول حلیم توی دیگ افتاد و ازبنده خواست که یک ضبط صوت قراضه بیست کیلوگرمی را که یاد دارم سالها قبل از پشت شهرداری خریده بودیم برایش بهمراه یک جعبه نوار به آمریکا بیآورم. ولی باور بفرمائید حتی یکبار هم نتوانست از آن استفاده کند. منتهی یکی از نوارهای مورد علاقه اش را یا اشتباهاً پاک نموده و شاید هم گم کرده بود و تا مدتها درآمریکا مارا متهم به بلند کردن آن میکرد. و میگفت در آن نوار، خان دائی (برادرمادر بزرگم) اشعار بسیارعمیق و زیبائی خوانده بود که دیگر کسی تمام آنها را به خاطر ندارد. اکنون که سالها از آن دوران میگذرد هنوز بیت اوّل شعر مورد علاقه اورا بخاطر دارم و ملاحظه بفرمائید که چه گوهری است:
بُدم من شبی منزل محترم همه جنده بازو همه اهل نم
آخه شما رو به تمام مقدّسات قسم، آدم اگر متهم به بلند کردن نوار اشعار مثلاً مرحوم پروین اعتصامی و یا عارف قزوینی بشه، خوب اقلاً یک شرفی درش هست که بله ما دزد با چراغیم. ولی نه اینکه به شما ببندند که چرا نوار "بُدم من شبی منزل محترم" را بلند کردی که درست در موازات خفت است و خواری. متوجه منظورم هستید؟
حالا از ذوات محترمی که مطا لب این ناچیز را مرور میکنند استدعا میشود اگر مابقی شعرفوق را در خاطر دارند، جهت حساسیت موضوع و حفاظت از منابع فرهنگی، به لحاظ این ضعیف ارسال دارند.
باری، ما بعد از خداحافظی با آن شوفرتاکسی مصری وارد فرودگاه کندی شدیم، با آن کراوات و پیراهن کذایی و پراز عرق تن، ولی در جمع فکر میکردیم که مردم زیر لب میگویند "طرف چه قدر خوش تیپ است!" و پیش خود در این ابهام و اندیشه که آیا ماهم جزئی از گروه مغزهای فراری هستیم؟ خوب جوان بودیم وبقول معروف هنوز جای سفت ترازاین نشاشیده بودیم.

===============================================

دستت درد

فواد (not verified)
Wed Dec 31, 2008 10:24 PM PST

دستت درد نکنه.خیلی وقت بود واقعا از ته دل نخندیده بودم.باور کن اشک از چشمام جاری بود از بس خندیدم.متن محشری نوشتی.جالبی داستان اینجاست که با زبان طنزلایه های پنهان فرهنگ ایرانی رو هم به تصویر کشیدید که این جای تقدیر داره.دست مریزاد.

Fnny

by Yasmin (not verified) on Mon Dec 29, 2008 11:11 AM PST

Hey JD,
I happened to be here and found your writing. It made me laugh but I think you should be a bit discret when it comes to "R..." poopoo..I mean ok I can leave with Jeesh but that? try to use better words when it comes to the lower part of the body and its capabilities.....
Always

مرکز آموزش‌ها نیروی هوایی‌، و تیمسار کمپانی خائن

moftaki (not verified)
Mon Dec 29, 2008 01:16 AM PST

Dear Jeesh Daaram:
Thank you for the joy you have brought to me and your readers. I completely understand the frustration you felt on that flight with the homafars. I used to work as an ESL instructor in the IIAF teaching those same honarju students. It seems the whole thing was set up in a way to create this bunch of no-nothings.
I am looking forward to more writings from you.

That's what we lack

by Aufareen (not verified) on Sun Dec 28, 2008 09:53 PM PST

A great uncensored recollection of childhood memories as well as entering U.S.
Thank you, I truly enjoyed it, except for the kid who
was tortured by the stupid if not psychotic teacher. Even that reminded me of couple of similar teachers.
Keep them flowing Jeesh-darm, we all know the fun must have just begun when you got to school.
حالا خودمونیم چرا جیش دارم و نه اه دارم؟

Professional advice

by Visiting Writer (not verified) on Sun Dec 28, 2008 09:37 AM PST

Dear JD, there's no question that you can write. Now you need to work on editing your writing.

Fantasticly Funny

by Binaamoos Anonymous (not verified) on Sat Dec 27, 2008 01:14 PM PST

دستت طلا ما رو بشاش کردی

Great Story

by Khodadad Rezakhani on Fri Dec 26, 2008 11:32 AM PST

I love it, are you going to write a sequel?
Btw, it is Kalaat-e Naaderi, not Naaseri...

Great story

by پیام on Fri Dec 26, 2008 06:48 AM PST

ما هم از خنده به خود ریدیم. ممنون برای داستان خنده دارت.

JD aziz

by ebi amirhosseini on Fri Dec 26, 2008 06:18 AM PST

Great sense of humor as always !.
Happy holidays!

Ebi aka Haaji

isn't it a feast to have

by Nel (not verified) on Fri Dec 26, 2008 03:08 AM PST

isn't it a feast to have both Siamack and Jeesh back!
love your humour and effortless story telling, can imagine a khosh ta'rif chap surrounded by people of all ages who burst into laughter every 5 seconds
now to the anonymous who made this comment: "it is strange that an educated westernized man would use jeesh daram as his name here in the forum.
definitely the guy is from lower segment of society but he was able to..."
what's wrong with hailing from the "wrong" side of the town?
and personally I prefer Jeesh daram and Goozoo to some pompous cyber names, such as Kurosh kabir and persian warrior
chill out

Good Work

by Shaw Hossein (not verified) on Thu Dec 25, 2008 04:51 PM PST

Thank you for writing.Fun to read.

My hat's off to you...

by Khar on Thu Dec 25, 2008 01:35 PM PST

Your writing brings back lots memories of my own which I have tried to forget. But thanks for sharing your story!

همافر نگو بلا بگو

Faribors Maleknasri M.D. (not verified)
Thu Dec 25, 2008 01:19 PM PST

There are such and others.
4000 Homafars said LABAIK to Imam.
They were never gone to a ZANEH BADKAREH
they had never drunk alcoholics
they had never gambled
They had never shown any homosexual feelings
so they were worth to say LABAIK YA KHOMAINI
All military personal were accepted by the revolutionary nation. Some of them such as FARDUST made use of the acceptance. some other did not. there are such and others. Always. So I think.
The story is written ina streamy style, the AMIANEH expressions make the text even more interessting. easy to read and to understand. One is eager about the continuation. the text has a anti stress effect. Greeting

great sense of humor

by IRANdokht on Thu Dec 25, 2008 11:19 AM PST

you have a great sense of humor and it's always such pleasure to read your stories.
Keep them coming and happy holidays!
IRANdokht

it is strange that an

by Anonymouseee (not verified) on Thu Dec 25, 2008 10:55 AM PST

it is strange that an educated westernized man would use jeesh daram as his name here in the forum.
definitely the guy is from lower segment of society but he was able to depict some facts about naneh ghamar sending kaflameh to his son in usa so that he can have a child.
who knows maybe naneh ghamar became a grandmother but not with the help of kaflameh sent by messenger but rather the milkman.

A wonderful story!

by Maryam Hojjat on Thu Dec 25, 2008 09:58 AM PST

Which I think most of Iranian who left IRAN more than thrity years ago can relate.
a lot of humors in your story that i really enjoyed. please continue writing.
thanks.

هواپیمای C-130

Aziz (not verified)
Thu Dec 25, 2008 09:05 AM PST

The Orion P3 shown with anti submarine tail radar and the C130 cargo plane are different aircraft.
Despite the mixup, and the author's mixed up childhood, it was fun to read.
Is there a sequel??

همافر نگو بلا بگو

hamfekr (not verified)
Thu Dec 25, 2008 07:28 AM PST

خوانندگان هم سن و سال باید به وضوح به یادداشته باشند که همافران نیروی هوائی در حمایت از خمینی پیشقدم شده،امنیت و انتظام فرودگاه مهرآباد را در روز ورود وی مهیا کردند.

You are so funny!

by Shahriar on Thu Dec 25, 2008 06:55 AM PST

I remember many similar stories. One of my friends was asked about a 2 kg bag of "sabzi khoshk" in his luggage at JFK airport and he had simply answered: "grass"! You can guess the rest.

Interesting

by amirkabear4u on Thu Dec 25, 2008 05:19 AM PST

story to read about. Just wondered didn't you have to get visa before going? You did not mention anything on that.

عشق در خلیج نیمه عربی فارس

2025-01-01T11:36:00.000-08:00

بهش گفتم خجالت نمیکشی این آهنگ مارو عربی میخونی؟

by Jeesh Daram
21-Oct-2007

نمیدانم از شانس بد است یا ما خود اخترخودرا بد میکنیم.

صبح زیبای روز شنبه بود و فکر کردم بد نیست به بهانه خرید قدری خواربار ایرانی به طرف "سن فرناندو ولی" بروم.
راه خوبی است و حدود یکساعت طول میکشد و منطقه فوق الذکرخواربار فروشی های ایرانی متعددی دارد. منتها اشکال رفتن به این مغازه ها مواجه شدن با طرز راننده گی برخی ازهموطنان درست توی محوطه پارکینگ جلوی آنهاست. بسیاری از ایرانیها همیشه از جهت غلط وارد پارکینگ میشوند و ترافیک را گره میزنند. بعد هم با یک نگاه مظلوم به ظالم و عاقل اندر سفیه انسان را گرفتارعذاب وجدان میکنند که شاید تقصیر از ما بود که فراموش کردیم فارسی را از راست به چپ مینویسند. همین ماه قبل بود که جلوی مغازه "عَرَبه" زدن گِللگیر مارو کج کردن و چراغ اونوری رو هم شیکوندند.

باری بیش از این وقت عزیزتان را با مسائل فرعی تلف نمیکنم. درون مغازه هم که البته اشکالاتِ ترافیکِ منحصر به خودش را دارد و از تنگی دوراز جون شما آدم را یاد شب اوّل قبر میاندازد. که هر چند بنده شخصاً تنگی قبر را تجربهً نکرده ام ولی از طریق دوستان اطلاع موثق دارم.

باری ما همینطور سرمان توی کارخودمان بود و مشغول گذاشتن سبزی و غیره در زنبیل بودیم و رادیو مغازه هم مشغول نواختن آهنگ معروف خواننده محبوب ِابی بود: ........بر آسمان اين خاک هزاربوسه ميزنم

نفسم را ازرود سپيد و آسمان خزر و خليج هميشگي فارس ميگيرم...

خلاصه ما از خوشی کاذب خیلی تو ِکیف بودیم و زمزمه کنان شروع کردیم به سوا کردن قدری بادمجان که باور بفرمائید و خیلی عذرمیخوام بدون غلو و اغراق هرکدام به این بزرگی و درازی بودند که آدم اخلاقاً روش نمیشه و مردد میشه که بخرم؟ نخرم؟ خوب اگه یک فامیل و آشنا ببینه چی فکر میکنه؟ حالا فامیل سرشو بخوره، آدم اصلاً با چه رویی این بادمجان رو ببره جلوی این خانم صندوقدار؟ و سخت گرفتار این گونه افکار بودم که بطور کلی تمام روز و شب ما را پر کرده است.

همینطور بادمجان بدست مردد بودم و درکشمکش و جدال فکری که یکدفعه متوجه شدم مردی که پشت سر من مشغول سوا کردن هویح بود دارد آهنگ ِابی را به اینصورت و آنهم با یک لهجه عربی زمزمه میکند:

.......... اي وارثان پاکي من آخرين نگاهم
بر آسمان آبي اين خاک و خليج همیشه عرب
عرب عرب خواهد بود

آقا مارو میگی اصلاً تمام مسائل شخصی و درونی مون تحت الشعاع این صحنه
غیره منتظره قرار گرفت! ضربان قلب بالارفت، رگهای دورگردن و حوالی کشاله ران شروع کردند به سفت شدن و گوشها شروع کردند به داغ شدن، افکارم شروع کردند به مرور تاریخ ایران آنهم مثل حرکت یک توپ سرگردان بیلیارد با سرعت نور. از هوخشترمیرفتم
به یعقوب لیث(که خاطرتان هست نان و پیازرا دوست داشت)، از رودکی به رهی معیری، ازاردشیر درازدست به پروین اعتصامی، و
ازمردآویز به آذرمیدخت ( خدا شاهده است بدون اینکه جنبه سکسی آنرا درمّد نظر قرار دهم) و از آرامگاه ساده کورش به قبر مولتی
میلیون دلاری خمینی، و ازحافظ به فردوسی
تا سعدی شمالی وبعد خیابان اسلامبول و
کالباس آرزومان و غیره و غیره و یکباره
بخود آمدم متوجه شدم یخه یارو تو دستم و داریم جّر و بحث میکنیم.

بهش گفتم خجالت نمیکشی این آهنگ مارو عربی میخونی؟ (و در عین حال اون بادمجان را به او حواله
میدادم.) آن مرد هم خوب شهدالله در بابِ فضل و ادب کم از ما نبود و ضمن حواله یکی از هویجها یش میگفت
"بخواب ببینی اون خلیچ همیشه عربی است."

داشت کار بالا میگرفت که صا حب مغازه و دوسه تا از کارگران مکزیکی اش مارا از هم جدا کردند وطبق پیشنهاد صا حب، ما به دفتر مغازه رفتیم و نشستیم. دستورداد دو تا چائی آوردند و ما ضمن صرف آن جریان و دلیل کشمکش را تشریح کردیم. ولی جدال کماکان ادامه داشت و صاحب مغازه هم برای خواباندن دعوا نقطه میان را گرفته بود و اصرار داشت که به طریقی قال قضیه را بکنیم و آشتی کنیم.

خلاصه مختصراً عرض کنم، بعد از کم و بیش حدود سه ربع ساعت و صرف مقدار زیادی زولبیا و بامیه هر دو رضایت دادیم به قبول یک راه حل هرچند موقت ولی نسبتاً منطقی، که بقول معروف نه سیخ بسوزه و نه کباب و مخصوصاً که د یگه ریده نشه توی باقیمانده روز شنبه مون.

سپس طبق روال معمول نژاد آریائی و سامی بعد از دعوا ماچ و بوسه کردیم و چنین موافقت کردیم که از آنروز به بعد و تا اطلاع ثانوی لااقل بین ما دو نفر نام خلیج فارس طبق جدول بندی ذیل مورد استفاده قرار گیرد.

آیّام هفته:

شنبه و یکشنبه: خلیج همیشگی فارس

دو شنبه و سه شنبه: خلیج همیشه عرب

چهارشنبه و پنجشنبه: خلیج نیمه عربی فارس

جمعه: خلیج از بیخ عرب

بعد هم قرار شد یک نامه به نشریه
" نشنال جیوگرافیک" بفرستیم و از این سازمان بخواهیم که اینقدر آب به آتش نریزد و از این پس بجای استفاده از کلمه "دی گالف " و یا
"عریبین گالف" از کلمه " دی 50/50 گالف" استفاده کنند. چون بقول مرحومه عزّت خانم رختشوی خانه ما که میگفت "سه هفت سال بیست و یکسا ل و خره همون خرمیمونه و شما معلم اجتماع که نمیتونی بشی."

اینهم اصل شعر برای حسن ختام:

با هر نگاه بر آسمان اين خاک هزار بوسه ميزنم

نفسم را از رود سپيد و آسمان خزر و خليج هميشگي فارس ميگيرم

من نگاهم از تنب بزرگ و کوچک و ابوموسي نور ميگيرد

من عشقم را در کوه گواتر در سرخس و خرمشهر به زبان مادري

فرياد خواهم زد

فرياد خواهم زد

تفنگم در دست سرودم بر لب
همه ي ايران را ميبوسم
من خورشيد هزار پاره ي عشق را بر خاک وطن مي آويزم
من خورشيد هزار پاره ي عشق را بر خاک وطن مي آويزم

اي وارثان پاکي من آخرين نگاهم
بر آسمان آبي اين خاک و خليج هميشگي فارس
فارس فارس خواهد بود
==========================

JD,

by Midwesty on Mon Oct 22, 2007 06:28 AM PDT

Mamnoon!

Very funny

by Kaveh F on Mon Oct 22, 2007 06:17 AM PDT

Your writing was very funny and all true about Iranian behavior.

man hey mikham politically

by piksa (not verified) on Mon Oct 22, 2007 05:15 AM PDT

man hey mikham politically correct basham vali arab-ha haghighatan adam besho nistan, char ta keshvare goozoo fengheli eddeaye laati-shoon mishe, esm az khodeshoon dar mikonan
ma ham eshghemoon mikeshe har chand vaght ye bar begim bahrain male Irane, baghiye ham age harfe ziadi bezanan hamintor
bobme atom ham ke inshallah khahim dasht va dahaneshoon morede enayat gharar khahad gereft
in vasat faghat maloom nist oon ki bood ke ghazaya ra be inja resand
ye omr khodeshoono be damane araba chasboondan in-ham natijash.hala hey hanjere jer bedim ke agha male mast, boode va khahad bood
yet it doesnt hurt to seek to "correct" on the spot at any opprtunity
I have said it a million times in different places:
c'est la golfe persique
it's persin gulf
ma fi khalij al arabi
va hameye zaban haye zendeye donya az jomle tahiti va Swahili

your articles

by maryamh (not verified) on Mon Oct 22, 2007 05:02 AM PDT

Jeesh,
I love you very much because your writings openned my mind so many times to the things that I had never thought that way about them. God bless you.

Thank you Mr. Jamali

by Maryam Z (not verified) on Mon Oct 22, 2007 12:38 AM PDT

Thanks jamali, or should I call you Mr. Jamali, as we are very baa adab dar Iran, and you were very polite and called me Maryam Khanoom.
Thanks, since you rarely find polite people when they are writing to a kind of anonymous person.
You are classy!
But you can call me by my first name, and that is fine.
We do tend to think we are zerang, but as you point out this is simply not zerangi, balkeh ignorance-e va shayad yek no eshkal fanni-e maghzi!
I was discussing this matter this evening with someone and he said:
Ma mamoolan fekr mikonim bezar khar-e khodemoon az pol begzareh, beh jahannam bar sare baghiyeh chi miyad!
Man(ya maa) zood-tar beresam, man jay-e behtar gir biyaram, man bishtar pool dar biyaram, man behtar o zerangtar basham baghiyeh mardom....
Delam kheili misoozeh! Akheh taa kai?
Vaghti man hagh-e shoma ro mora'at konam, shoma ham hagh-e mano mora'at konid va hamintor edameh peyda koneh...
To ejtemaeh maa misheh??? Ya dobareh barmigardeh beh zerangi??!
Pas chera tooye ejtemaat digeh mishe? Albateh taa haddeh ziadi misheh. Dar yek level-e gheir siassi.
Kheili delam mikhad bedoonam. Kasi hast mano bishtar roshan koneh??
Shoma mitoonid?

dAyi Hamid

by yaz (not verified) on Sun Oct 21, 2007 11:42 PM PDT

Very funny but somehow your writing style reminded me of dAyi Hamid who passed away recently. I miss you dAyi...

Damat garm jeesh, hesabi

by jamali (not verified) on Sun Oct 21, 2007 10:21 PM PDT

Damat garm jeesh, hesabi maro khandondi. Maryam khanoom ma iraniha fekr mikonim kheili zerangim albateh zerangi nist ignorance.

Persian Ethernaly

by hamid (not verified) on Sun Oct 21, 2007 09:00 PM PDT

The Persian Gulf would remian Persian forever! Nobody can change its name! Persian Gulf and Caspian Sea belong to US!PERSIANS

Got your points

by Time to Unite (not verified) on Sun Oct 21, 2007 07:28 PM PDT

Got your points including million dollar Khomeini shit grave and forgotten Koroosh. So many fucking expensive mosques, but no glory to Iranian poets, scientists, and dignitaries.
Just a simple question: As an Iranian, what are doing to gain our Iranian culture back?

you made my day

by Shirin T. (not verified) on Sun Oct 21, 2007 01:54 PM PDT

I laughed so hard, I liked the phrase "khoshee kazeb".
Such an imagination you have....

Very Funny, Very sad!

by nD (not verified) on Sun Oct 21, 2007 01:40 PM PDT

Very Funny, Very sad!

I forgot to mention...

by Maryam Z (not verified) on Sun Oct 21, 2007 11:20 AM PDT

Re Khalij Fars: Was, is, will always be Khalij Fars!
That's all folks!

Jeesh, Kolli khandidam va

by Maryam Z (not verified) on Sun Oct 21, 2007 11:16 AM PDT

Jeesh,
Kolli khandidam va khosham aamad!
Alhagh keh dorost neveshti.
Gaahi fekr mikonam ta maa haa natoonim befahmim mora'at kardan-e hagh-e mardom va ghanoon chiyeh beh heech jaee nemiresim.
Akhe baba, az yek taraf alamat gozashtan, khob to ham azoon taraf boro digeh. NEMIMIRI KEH!
Ageh in taraf keh raah-e eshtebahe nazdiktareh o vasat rahat tareh, khob vase mardom ham hamintoreh, vali oona bayad moraat konan, to NAH!
Akheh chera???
Yeki beh man begeh be che dalil.
Chera??

good job

by Mazloom on Sun Oct 21, 2007 10:35 AM PDT

very funny

A night at the Oscars

2025-01-01T11:32:00.000-08:00

And the Oscar goes to...

by Jeesh Daram
13-Jan-2008

The weather could have not been any better for the invited guests, the spectator crowd and photographers from across the globe during the 80th Annual Academy Awards, held at Kodak Theatre in Hollywood, California, last night.
Hosted by Senator Barack Obama the Presidential hopeful for the Democratic Party, it was the first time ever, that a US Senator entertained the Academy Awards crowd. With his bizarre sense of humor, Obama captured the audience and brought them to laughter and standing ovations with humor and punch lines that matched the most celebrated of all hosts such as Billy Crystal and other comedians such as Ronald Reagan and Whoopi Goldberg.
The highlight of the evening was when the Academy Award for Best Foreign Language Film was announced. There were total of eight nominees for this category:
“The Wall in My Land” from Palestine, a condemnation of the wall of hatred.
“In Oil We Trust” France, an unauthorized biography of U.S. V.P., Dick Cheney.
“We Build for Obsolescence” from China, a confession about Chinese products.
“Days of Rum and Cigars” from Cuba. Will an Islamic Republic happen in Cuba?
“Child Molestation” from United Arab Emirate. The child traffic boom in UAE.
“Weapons of Mass Delusion” from USA. The rise and fall of George W. Bush
“We are all Gays” from England. Tony Blair philosophizes about life in Britain.
But, beating all the odds, it was the 36 year old Iranian born, Pantheon Xeroxes and her 110 minutes documentary called “Iran, Land of Hydraulic Cranes” that won the Oscar last night for the best foreign language film...
Born in Tehran as Zahra Hazrati Islampanah, she fled Iran at the tender age of 25 as a passenger in a British Air Lines flight from Tehran to Stockholm. Upon arrival she dyed her hair blonde and changed her name to Pantheon Xeroxes to better blend with the Swedish crowd. The name Xeroxes does not refer to the ancient Persian king Xerxes, and indeed it’s a generic name for the famous photocopy maker Xerox and mistakenly appears as an anagram of the king’s name. According to Pantheon, she chose that last name because she liked it and it had nothing to do with any king. The Xerox machine in the hands of people was an enemy of state. In the absence of free press, Xerox gave people the freedom to express and propagate their feelings towards the establishment.
Thus, using a photocopy machine without prior authorization became a felony during the first decade of the Revolution. Vendors were forced to install cameras above the machines to monitor the traffic. It took four secret service agents to allow the operation of each machine. The agents simply sat next to the machines and played backgammon until a customer would show up. While this eventually proved to be an overdone security measure by the government, nonetheless, the hiring of guards to monitor the photocopy machines boosted the employment substantially across the nation and reduced paper usage drastically for obvious reasons and thereby the preservation of forests by saving trees.
According to French tabloids, Pantheon’s departure from Iran was rumored to have not been an escape and she was a mere ticketed passenger and this was her third visit to a European city. This allegation she vehemently denied during her interview with Vanity Fair last December. She explained in her interview, that she hiked through many mountains north of Tehran and Dizin and Shemshak and other ski resorts, until she arrived to Istanbul, Turkey, a truly amazing journey if searched and looked up on Google Map, as being one of the favorite tourist routes in the country.
In the Hollywood style of film noir and crime dramas, with emphasis on sexual ambiguity and dark pains of a society, Xeroxes has depicted the pain and sufferings of people in her native country Iran, also known as Persia, depending on which Iranian you stop on the street to ask for the name of their country.
In fact the documentary’s opening shot describes the old Persia as land of “Flower and Bulbul” a songbird (Pycnonotus barbatus) a nightingale. The camera zooms into a garden with many birds singing and a large pasture with thousands of wild flowers gently dancing in the breeze on a cloudy day and one can clearly see in the distance, an old man urinating behind a tree and shaking himself up and down to get the very last drop out of his mind; a breathtaking scene by any standard.
Yet, the entire movie is shot in black and white, with tight perspectives, sharp corners and shifting camera angles. The documentary shifts from depiction of prosperity of some people, to the austerity of others. Homeless children drift on wet and slippery sidewalks and sharp objects poking into the viewfinder from time to time and then on another scene, young teenagers are skiing in northern Tehran, a sign of affluence.
Pantheon leaves no chance for the audience to brace and prepare themselves for what is to come next. The second shot is a transition from the flower pasture and fades out to aerial view of a huge crowd gathered in a soccer stadium in Tehran, paradoxically named “Azadi Stadium” or Freedom. The huge and growing crowd in the stadium is preparing itself to watch a young woman and two young men to be executed by being hanged from three hydraulic cranes!
The public is quite unconcerned about the nature of the crimes that were committed by the three convicts. What brought them here again, is the adrenaline rush that one gets to experience watching another human being hanged, like watching a bullfight with a grand finale, the killing of a lion at point blank, suffocation of a deer by a hyena, the sound of a human's bone snaping and joints shattering in someone’s skull and neck and the sensation of being able to walk back home satisfied, that I am alive, oh god, others die for their deeds and their sins and I am alive and I made it through another day. I am a blessed soul.
The roaring and thunderous sounds of thousands of people gathered to watch the execution has similar effect on the audience as the chariot race in the 1959 movie Ben-Hur. Yet in place of Cesar of the Rome, you see a heavily bearded clergy, an Ayatollah sitting in the VIP area, smoking hookah and surrounded by no less than fifty bodyguards all in black uniforms and wearing black ski masks. The ski masks are the symbol of Iran’s prosperity and progress. This shows that Iran indeed has many ski resorts. So much so, that a secret service agent can go on skiing during his lunch break and not even remove his mask while back to work. This is the “cool” harvest and dividend of the Revolution.
In an interview with Guardian, when asked, why she chose this subject for her documentary, Xeroxes responded “I want the World to realize what goes on in my country”. Admittedly, despite the fact that close to thirty years has past since the Iranian Revolution, you can still stop someone on any street in western hemisphere to ask where Iran is located on the map and most people have very little idea or at least can not locate it on the map.
In the same shot, the camera angle descends and flows through a group of young men and women all having their cell phones and digital cameras ready to photograph the macabre, chilling and gruesome execution event. The noise level becomes numbing, vendors selling fast food out of their pushcarts, barbecued liver and roasted corn, cooked lima beans, baked and roasted beets and other local favorite baked turnips! If one is unaware, that this is the judgment day for a doomed woman and two men, he might think this is the crowd before a soccer game begins, in any town in South America.
In another scene taken inside the crowd, you hear vendors yelling and pushing their merchandise, steaming baked beets shining and glistening under their gas lamps and people chatting in Persian, their native language. Speaking of that, Iranians abroad are quite polarized as what to call their native language. Some call it Farsi, others Parsi and the rest wants it to be known as Persian. They waste a lot of time and energy convincing each other, without paying attention to what the authorities in the field of language and linguistics have advised.
It took ten years for Pantheon Xeroxes to make her documentary! What makes this documentary very unique and novel, both technically and of the subject matter, is the brilliant idea she implemented on how to capture the shots without herself being in Iran.
Being banned from returning to Iran, she decided to transform her audience and the people to become her cameramen and camerawomen. To implement the idea, she raised money in Sweden and was able to buy more than three hundred cell phones with cameras and some low priced digital cameras and gave them to friends to take to Iran and distribute them among their friends and family. Each person was responsible for specific shots and angles. Some to climb trees and electric poles for aerial shots, while others were assigned to interview cab drivers, family of the victims and the convicts, the clergies, the prostitutes, the homeless and the affluent class. All such short movie clips were then downloaded into a computer and emailed to her address in Sweden! Indeed, quite clever and the first movie of its kind ever. For ten years, short movie clips and emails kept arriving and she was hard at work for editing the scenes and creating her story.
In total, she and her colleagues, have captured and documented more than fifty such executions by hanging, stoning and other forms of punishments in the streets of Tehran and other cities in Iran.
During her Oscar appearance last night, six feet tall and slender, Pantheon Xeroxes was dressed elegantly in another masterpiece creation by Donatella Versace. The black and red gown was half Islamic “chador” and the other half a strapless bead-encrusted gown made of red lingerie fabrics and covered with sheer wrap, revealing her shoulders, thighs and beyond, with substantial peek-a-boo effect. This became the favorite and most exotic of all dresses for the paparazzi to photograph. The black chador covered half of her head and her body and the other half of her head had a fashionable tiara made by Tiffany and dotted with precious stones. Half of her face was hidden and the other half with beautiful hues of pink make up, truly an amazing visual effect reflecting a divided society and social clash of today’s Iran.
While silent clips of her documentary were being cast on a huge silver screen in the background she accepted the Oscar with tears in her eyes:
“I am speechless! I am indebted to so many selfless men and women of Iran who risked their lives to take so many of these shots with their small digital cameras and or cell phones and send them to me. This Oscar belongs to all of you.”
She continued:
“I wish they could be here, my dear mom and dad, who believed in me, their only surviving child and supported me no matter what. I also thank my stillborn brother who is in an alcohol-filled jar as a fetus at University of Tehran's School of Medicine, the only one in my family lineage that made it to a medical school.”
She wiped off some of the tears with a handkerchief that was handed to her by her escort on the stage, Jennifer Lopez. She then continued:
“I also have to give credit and recognition in a very nauseating and sick way, to the influential Ayatollahs and their roles and functions in today’s Iran, enabling me to win the Oscar, Ayatollah Nategh Noori, Mesbah (aka Temsah) Yazdi, Ayatollah Shahroudi and their leader Seyed Ali Khamenhi, whom by their actions, verdicts and policies made this documentary a viable reality.”
The audience gave her a standing ovation, some in tears, some just watching and others sipping on their champagne while a few left the auditorium. She went on:
“I also have to thank and express my sincere appreciation and gratitude to certain multi-national organizations: The Free Masonry Grand Lodge of Assad Abaadi, Members of Ekhvanol-Moslemin or the London Chapter of Islamic Brotherhood, members of Sepah Pasdaran and Hezbollah office in Tehran. In their own way of brutality, savagery and extreme measures of criminal activities in Iran, they were so instrumental to the success of this documentary; I could have not done it without them and words can not explain my feelings towards them.”
She wiped more tears, but offered a smile:
“And last but not least, I have to thank a few manufacturers of those hydraulic cranes, such as Komatsu, Alice Chalmers, Caterpillar and John Deer. Without their hydraulic cranes the Iranian government would be forced to use the old savage ways of hanging the convicts from trees and electric poles, your technology is well adapted and utilized in my homeland, and now anyone can be hanged in an efficient and humane way and justice for all. God bless you all. Thank you”
The audience gave her another standing ovation and while raising the Oscar above her head, the tall Iranian Pantheon Xeroxes walked away gracefully to join the audience.
The audience then sat in silence and watched in shock and horror, the last part of the documentary sample footage with a wonderful and powerful sound effect:
A mother is holding her baby and she looks pensive and sad. The baby has her finger in her nose and gazed look in her eyes. An old man puffing on his cigarette and shaking his head in astonishment and a young boy’s eyes are pinned into the covered eyes of the condemned woman standing on a an empty barrel with rope around her neck waiting for the execution order to come from the Ayatollah in the VIP section. An eerie and spine-chilling silence takes over the stadium for a few seconds.
Suddenly camera moves fast over the crowd’s heads, everything moves fast and out of focus and then the camera zooms into the Ayatollah’s right hand. A thumb down by the Ayatollah, authorizing the executions, the crowd roars like a thunder and women scream, the stadium trembles and masked soldiers fully dressed in black, kick the empty barrels away from underneath of the convicts’ feet, and the three bodies fall and suspend into the air with their hands tied behind their back and their eyes blindfolded. They fight vehemently for the very last breath while their necks crush and suddenly no more movement in their bodies and life is terminated. The tumultuous crowd roars loudly Alaho akbar, Alaho Akbar, Alaho Akbar, ‘god is great’ and the Ayatollah waves at the crowd with a white handkerchief and a fading smile.
The crowd is silent, the camera’s view moves towards the sky which is covered with dark clouds and then a soft drizzles starts and people begin leaving the stadium before the heavy rain comes .…the bodies are still hanging in the air and the documentary ends...

در آئین "رقص- درمانی" و "چماق- درمانی"

2025-01-01T11:30:00.000-08:00

همه با یکدیگر رقابت میکنند که به کون لغات انگلیسی پسوندهای فارسی ببندند

by Jeesh Daram
16-Nov-2007

"بذار ببینم، 21 بعلاوه 4 میشه 25 دلار، یکدونه دوغ 3 دلار،
ماست و موسیر هم حالا میگیم 5 دلار، خوب اینکه میشه 33 دلار، دو دلار هم
مالیاتش، این 35 دلار، پس چرا اون از ما 41 دلار گرفت؟"

ضمن رانند گی داشتم حساب میکردم که یارو گفت چلوکبابش "تو- فور- وان" یعنی
دوتاش به قیمت یکی. پس چطور شد دوباره رودست خوردیم و شش دلار از ما
زیادی گرفت؟
یعنی تقصیر ما نیست. با شکم پر و دهان پیاز خورده، دم صندوق که میرسیم،
طرف یک مشت تعارفات تو خالی میبندد به ناف ما و مارا طوری آچمز فکری میکند
که اگرقباله خانه را هم بخواهد، دو دستی در اختیارش میگذاریم:
تصدّقت! مهمان بنده باشید! گوارای وجود! قابلی نداره! فدات شم! عزّت گذاشتین!
و از این گونه مزخرفات و لاطائلات گود زنبورک خانه ای به خیک ما میبندد و
حواس مارا با هجویاتش پرت میکند، رسید هم که نمیدهد. بعد که به سوک
تنهائی خود برگشته و میائیم توی ماشین میفهمیم که ای دل غافل، یارو
دوباره به ما چپاند! ای خارو مادر آدم متقلب.....باید بر میگشتم 5 دلار
انعام را از روی میز بر میداشتم.
باری، نمیدانم اصلاً چطور این مطلب پیش آمد، ولی بدون اغراق هر بار ترفند
جدیدی بکار میبرد. این آخرین بار باشد، پشت دستم را داغ کردم، بگذریم. شما
را هم بیخودی عصبانی کردم.
برای گذران وقت و تغییر ذائقه، ضمن رانندگی مشغول گوش کردن به برنامه
رادیوی ایرانیان شدم. البته هروقت ما سروکارمان به این رادیوها میافتد، یک
آقا یا خانم با عنوان "دکتر" که صاحب یا کارمند یک بنگاه معاملات املاک
هستند، با زبانی شبیه فارسی در حال صحبت و تبلیغ برای فروش خانه و زمین
میباشند. این نمونه ای از گفتگوی بین گوینده رادیو و مهمان ایشان بود:
متصدی برنامه: خوب، خانم دکتر، امروز چه اکازیونهای خوبی برای شنوندگان ما دارین؟
خانم مهمان: "عرض کنم، یک کاندوی برند نیو،اکازیون، سه خوابه فورکلوژر با
ماربل کیچن کاونتر و گاربج دیسپوزال، دارای یک آفیس پرایوت و نزدیک
کالاباسس، و بر ونچورا بلوار، برای خرید یا لیز، نو دان پی منت، شورت سل،
نزدیک به کارواش و گروشوری استور."
حالا فکرش را بکنید یک مادری برای دیدار جگرگوشه اش به آمریکا آمده وبرای
رفع تنهایی به این رادیو گوش فرا میدهد. شما خودتان قاضی، حالا ما هیچی،
ولی آن زن بیگناه میتواند بجز فحش خواهر و مادر چیز دیگری نصیب این
رادیوها بکند؟ آخر انصاف هم خوب چیزیست.
در این رادیو ها و برنامه هایشان، تمام زنجیرها، قوانین و اصول دستوری
زبان فارسی و انگلیسی لگد مال شده و هر گونه پیروی از اصول صحیح، کهنه
گرایی تلقی میگردد. همه با یکدیگر رقابت میکنند که به کون لغات انگلیسی
پسوندهای فارسی ببندند، تجاوز عنف بزبان مادری کرده و حتی الامکان جملات
فارسی را با یک لهجه فاضلابی و قاراشمیش بیان کنند که نشان بدهد ایشان
سالهاست که در خارج هستند و توپشان پر است. به این چند مثال توجه فرمائید:
شما لیگالی میتونین سوشون کنین! رفتم اویل ماشینمو چینج کردم! خیلی فن تستیکه! چه کیوته! من آلردی میدونم! مرسی من لانچ آلردی خوردم!
بنده از کتابفروش میپرسم "لغت نامه دهخدا برای فروش دارید"؟ و ایشان در
حال شکستن تخمه کدو با نیشخندی که احتمالاً گواهی از بواسیر مزمن است،
پاسخ میدهند: "نه آقا جان، اون دیگه آوت دیت شده!" زیر لب میگویم: "رحمت
به اون شیرت! عجم زنده کردی بدین پارسی". آنوقت شما از چنین افرادی
انتظار دارید که شاه سابق را برگردانند؟
باری، در لابلای این گفت و شنود ها، شکرالله هر از گاهی میتوان یک چیز
جدیدی یاد گرفت. که فردا تو در و همسایه اگر چنین سئوالی پیش آید باعث
سرافکندگی خود و فامیل محترم نشویم. البته گاهی هم تبلیغات آموزنده پخش
میکنند. برای مثال، خانمی که میهمان برنامه بود میگفتند که هنر رقص و بطور
کلی عمل رقصیدن میتواند "هم روی مغز چپ اثر مثبت بگذارد و هم برروی مغز
راست."
بخودم گفتم، ببین آدم در زندگی میتونه هر روز یک چیز جدیدی یاد بگیره.
یعنی تا همین امروز صبح بعد از نون پنیر چایی اگر کسی از من سئوال میکرد
"اگر گفتی انسان چند تا مغز داره؟" من بلافاصله دستم را لو میدادم و
میگفتم "یکی" امروز آموختیم که آری انسان دوتا مغز دارد!
نه اینکه فکر کنید که آن خانم مهمان فرمودند "نیمه راست و یا نیمه چپ" و
یا زبانم لال "طرف چپ مغز و یا طرف راست". خیر! مصرانه و پی در پی تکرار
میکردند "مغز راست، مغز چپ"، بهمان گونه که میگوئیم چشم راست و چشم چپ.
حتی متصدی برنامه نیز یکی دوبار اشاره از نوع "در به دیوارمیگوید" کرد به
لغاتی چون "طرفِ راست" و یا "نیمه راست" ولی خانم میهمان برنامه غرق در
گفتار خود بود.
البته ناگفته نماند، که این خانم مهمان برنامه، صدای بسیار زیبائی نیز
داشت و دنیا رو چه دیدید، اگر با آن صدای زیبا مدعی میشد که آدمیزاد در
رده بندی نشخوارکنندگان جای دارد، چه بسا بنده اولین کسی میبودم که شیردان
به دریا زده و بیعت ایشان را لبیک میگفتم:

آنرا که مزاج صافُ پاک است
از بیعت لعبتان چه باک است

باری، پس توجه بفرمائید، که همانگونه که بدن انسان گوش چپ و راست، دست و
پای چپ وراست، وکلیه چپ و راست دارد، خداوند باری تعالی دو تا (یک جفت)
مغز نیز به بندگان خود عطا فرموده است.
روی این حساب، آیا در صورت نیاز پزشکی میتوان یکی از دو مغز را هدیه کرد و
یا در مقابل پول خوب فروخت؟ مخصوصاً که آمار اداره ثبت احوال چنین نشان
میدهد که هر انسانی در تمام عمرش کمتر از دو در صد توانائی مغزش را بکار
میگیرد. و این در حالی است که ما از توانائی گنجایش و حجم شکم و جهاز
هاضمه صد در صد استفاده میکنیم ولی پای مغز که در میان میاید این بهره
گیری به دو در صد کاهش میابد.
خوب، اگر این گفتار خانم معلم رقص در رادیو ایرانیان صحت داشته باشد (
یعنی داشتن دو تا مغز) و براستی بتوان یک مغز را بخشید، آنگاه دیگر به
سوگند نامه بقراط حکیم نیازی نباشد و باید جهت منطق را گرفت و این نکته:
"مگر آزار کون درد داریم" که تمام عمر با دو تا مغز راه میرویم ولی فقط
از دو درصد توانائی یکی از آن دو مغز استفاده میکنیم؟ خوب آقا جان یکی را
نگهدار و دومی را بفروشش ِبره، و پولش رابگیر به یک مصرف صحیح برسان. یک
دست مبلمان جدید بخر، چهارتا لاستیک نو بنداز زیر ماشین، موزائیک حمام را
عوض کن، موهای زیادی بدن را بده بزنند و کوتاه کنند و هر عمل صحیحی که در
گنجایش آن دودرصد بهره گیری از مغز بفکر میرسد. این مثل آنستکه آدم دو تا
یخچال پانزده فوت بخرد ولی فقط از سه فوت آن استفاده کند!
بگذاریم و بگذریم. نکته اصلی که آن خانم ارجمند مورد بررسی قرار دادند
راجع به علم "رقص- درمانی" بود. البته بنده احساس شما را درک میکنم. چون
اول بار که انسان این اصطلاح را میشنود نا خودآگاه میگوید "اَعوذ بلآه
مِنه شیطان رجیم، ما دیگه همه چیزشو شندیده بودیم بجز این یکی شو."
ولی از قرارمعلوم این از روشهای درمانی امروز است و اجازه بفرمائید بخاطر
ضیق وقت، مشغله فکری و گرفتاریهای مربوط به مثانه، مطلب را مختصراً عرض
کنم و برویم دنبال کارمان.
استنباط و نتیجه گیری اینجانب در مورد "رقص درمانی" و چگونگی استفاده و
بهره برداری ازآن در کشورهای بلوک غرب بدینگونه است. فرض بفرمائید شخصی
نزدیک به سی سال است که وطن خود و کشور مادری را ندیده و از شرایط کنونی
حاکم برآن مملکت رنج میبرد. و این باعث حالات ناراحتی و افسرده گی وی
میگردد،... درست؟
یا مثلاً، نه الزاماً خود شما، بلکه شمای نوعی (از آن اصطلاحات کاسه لیسی
اثنی عشری) از شرایط زندگی در خارج و نبودن دوست و رفیق رنجورید ومضافاً
به اینکه هر بارهم آقای بوش یا همزادش آیت الله خامنه ای شروع به نطق و
صحبت میکنند احساس میکنید که ایکاش میتوانستید روغن داغ یا سرب مذاب با
قیف به حلق ایشان بریزید... درست؟
خوب این ها نمونه ای از احساسات و ناراحتیهای مشترک بین بسیاری از مهاجرین
است. ولی میپرسید راه حل چیست؟ پاسخ همانست که آن خانم ارائه دادند. بله،
راه حل رقص- درمانی میباشد. بدینگونه، که هر بار این احساسات غلبه میکنند،
بروید و یکی از آهنگهای مورد علاقه خودرا پیدا کنید و شروع کنید به رقصیدن.
مثلاً، پول اجاره خانه عقب افتاده و قادر به پرداخت آن نیستید؟ پسرتان
جریمه چهارصد دلاری تخلف راننده گی گرفته ولی پولی در دست و بال شما نیست؟
دخترتان تصمیم دارد دبیرستان را رها کند و برود هالیود هنرپیشه بشود؟ و
خودتان هم اخیراً مبتلا به خارش مشکوک یک وجب زیر ناف شده اید؟ اشکالی
ندارد، علاجتان رقص- درمانی است.
صفحه را بگذارید روی گرامافون و دستها بکمر، باسن ها آماده به چرخش دورانی
و چشمها به حالت هنرپیشه های فیلم های هندی در حال تاب خوردن بطرف چپ و
راست وبا شروع به رقص با خواننده همصدا شوید:
امشب چه شبی ست شب مراد است امشب
این خانه همش شمع و چراغ است امشب
حالا با همان حرکات، آرام آرام دستها را بالا آورده و شروع به قر دادن بکنید......
ای یار مبارک بادا
ایشالا مبارک بادا
میبینید؟ حس میکنید؟ تمام ناراحتی ها دارند کم کم از بین میروند! باور نکردنی است...! بنده که عرض کردم، ماشما را جای بد نمیبریم!
گل دراومد از حموم سنبل دراومد از حموم
آقا داماد و بگو عروس دراومد از حموم
بلند تر! بلند تر! خجالت نکشید...همه با هم...این جداً معجزه است!
عروس ما بچه ساله سر شب خوابش میاد
داماد ما بچه...... ده بلند تر بگین!
بلند تر! گور بابای همسایه ها، این رقص- درمانی است....یکشب که هزارشب
نمیشه...تازه فردا هم که سالروز تولد دکترمارتین لوترکینگ و همه جا
تعطیله.....
چی گفتی خاله؟
اِوا! خاله جون میگه تولد مارتین لوترکینگ همه جا تعطیل نیست چون اون خدا
بیامرزسیاه پوست بوده! وا؟ خوب، باز بگین شاه بد بود! ریدن تو اون
مملکت، مارو هم آواره کردن....سالی دو هفته توی این مملکت مرخصی داری
اونهم که همش میره پای تعمیر دندونا و یا صرف زدن واکسن آبله مرغون در کون
بچه میشه. بقی اش هم اگر چیزی مونده باشه پیش خرید میکنیم و میدیم تا
کوچیکه به کلاس کاراته اش ادامه بده و بتونه شخصاً از پس لات و لوتهای تو
مدرسش بر بیاد و دائماً مزاحم اوقات ما نشه....
شما به غرغر من گوش نکنید و رقصتان را بکنید...
کوچه تنگه بله عروس قشنگه بله
دست به زلفاش نزنین مرواری بنده بله
خوب، هفته آینده در مورد "چماق- درمانی" صحبت میکنیم و تجزیه و تحلیل
اینکه چگونه دولت جمهوری اسلامی با استفاده از باتون و چماق و این روش
کهن، کم و بیش هفتاد میلیون ایرانی را نزدیک به سی سال تحت درمان و مداوای
فرهنگی قرار داده است.
بر گردیم بدنبال رقصمان:
همه با هم:
امشب چه شبی ست شب مراد است امشب
این خانه همش شمع و چراغ است امشب
ای یار مبارک بادا
ایشاللا مبارک بادا
گل دراومد از حموم سنبل دراومد از حموم
آقا داماد و بگو عروس دراومد از حموم
بادابادا مبارک بادا
ایشاللا مبارک بادا
کوچه تنگه بله عروس قشنگه بله
دست به زلفاش نزنین مرواری بنده بله
ای یار مبارک بادا
ایشاللا مبارک بادا
آن یار من است که می رود سر بالا
حرفش نزنین که میخورد سرما را
چادر بزنین سایه کنید صحرا را
آفتاب نزنه شاخه گل رعنا را
بادا بادا مبارک بادا
ایشاللا مبارک بادا
امشب چه شبی ست شب وصال است امشب
هنگام وصال خوش خرام است امشب
ای شمع تو نسوز که شب دراز است امشب
ای صبح تو مدم که وقت راز است امشب
ای یار مبارک بادا
ایشاللا مبارک بادا
عروسیه اعیونه ایشالا مبارکش باد
عیش بزرگونه ایشاللا مبارکش باد
گل به گل افتاده ایشاللا مبارکش باد
گل به گلستانه ایشالا مبارکش باد
بادا بادا مبارک بادا
ایشالا مبارک بادا
عروس به تخت نشسته ایشاللا مبارکش باد
دوماد پهلوش نشسته ایشالا مبارکش باد
عروس چقدر قشنگه ایشاللا مبارکش باد
دوماد چه شوخ و شنگه ایشاللا مبارکش باد
ای یار مبارک بادا
ایشاللا مبارک بادا
لعبت مستانه ایشالا مبارکش باد
سرو خرامانه ایشاللا مبارکش باد
مبارک و مبارک ایشاللا مبارکش باد
مبارک و مبارک ایشاللا مبارکش باد
بادا بادا مبارک بادا
ایشاللا مبارک بادا
آخیش! راحت شدم مادر، دلم واز شد.....
=============================

بسيار خوب و بجا بود

Hamed (not verified)
Tue Nov 20, 2007 06:18 AM PST

بهترين مطلبي كه به تازگي خوندم همين متن با طنز تلخش بود
خيلي خيلي منو تحت تاثير قرار داد و ميخواهم به دوستاني كه همواره مشكلشون كلمات عربي بگم اگر بجاي فكر كردن به اين موضوع به چيزي شبيه دموكراسي باشيم هم چيزي از جايي كم كه نميشه بله ميفهميم مقابله با حروف و كلمات بيگانه در پارسي (بويژه كلمات عربي)و نسل ستيزي آخرين كاريه كه ما در راه آزادي داريم

YOU are A Genious!

by Roya Khanum (not verified) on Sun Nov 18, 2007 11:26 AM PST

Mr. Jeesh!! Not only “I” but all my family and friends LOVE you. We ARE addicted to you and your weekly Article/s! Thank you for bringing the laughter back to our lives... If you believe in DOA,then: Khoda khayret bedeh baraye roshan kardane dele maa!
Best of Luck to you....
President of your fan club in North east and Central sothern states!

I have a cousin(dokhtar

by SHM (not verified) on Sun Nov 18, 2007 02:42 AM PST

I have a cousin(dokhtar amoo) who has lived in the US for over 40 years. She came here when she was 14-15.
When she speaks persian to people she always tries and (I have witnessed it)to use only farsi words and not a mix of both!
I have tried to follow in her footsteps but I soon give up since it is so much easier to speak in this stupid way that some of us speak these days!
I think I'll try again... it sounds very retarded and stupid!

Great Job!!!

by Kaafar (not verified) on Sat Nov 17, 2007 06:14 AM PST

Great Humor, wonderful observation and superb penmanship in Farsi.

Ay baba, gol gofti Jeesh

by mommy-e kidz (not verified) on Fri Nov 16, 2007 09:26 PM PST

Ay baba, gol gofti Jeesh Jan!
Hala dari ya nadari??

JD

by Midwesty on Fri Nov 16, 2007 06:26 PM PST

Mamnoonet! delemoon ro rooshan kardi...

LOL ... man ka az khande

by Kablaie (not verified) on Fri Nov 16, 2007 12:33 PM PST

LOL ... man ka az khande mordam!

Culture Clash

by Curious Joe on Fri Nov 16, 2007 12:02 PM PST

That is a well written and very funny article. It makes me feel good to be able to read and understand Farsi. Similar to enjoying the classical Persian poetry, your article above makes me wish that my non-Persian friends and loved ones could read and fully understand Farsi. This one is really hard to translate to another language. It would lose its flavor and hilarious effect in a translation. It requires real proficiency in understanding Farsi, with appreciation of the colloquial Persian humor, that only comes intrinsically to those born and raised in Iran – immersed in its culture and the nuances of the language. If you write so well as “Jeesh Daram”, I wonder what miracle you’d create if your name was “Mikham Berinam” !!

Beyond putting water melon under your arms, here is what would be a probable reaction if I translate the above to a non-Farsi speaking friend:

1- You get what you pay for. If the guy goes to a cheap joint to get two chelo kababs for a price one, what does he expect? It is like Haji Agha immigrating kon-lokht to Canada, and expecting to get a red carpet treatment. Why do the Iranians expect so much, when they have so little to offer?

2- If he picks up the $5 tip from the table, he is only robbing the poor waiter who is probably screwed and underpaid by the same guy behind the cash register who cheated you by 6 dollars.

3- Again, you get what you pay for. If you listen to free radio (rather than subscribing and paying for a non-commercial channel), what do you expect? Where do you think their revenues come from? It comes from commercial programming and advertising. I suggest when his poor mother comes from Iran for a visit, he goes and get her a bunch of Persian CDs and Videos, and only turn on the free Farsi channel during the news time, when they hardly use Persianglish.

4- As for the human brain, it is purely a myth that human beings only use a small percentage of their full brain capacity. Show me one credible scientific reference that shows we can even measure what that percentage is. For all we know, it could be 20%, 50%, or even a 100%.

Finally, I would be at a loss to translate all the roo-hozi songs you enumerated at the end of your article. I give up.

Thanks again for a very funny article.

So true

by IraniValiAzad (not verified) on Fri Nov 16, 2007 11:40 AM PST

Reminded me of the time when I had to "drop" one of my courses and tried to explain "dropping a course" to my parents.
I enjoyed your article.

Ajans haye mosaferatie Toronto

by Cyrus- (not verified) on Fri Nov 16, 2007 10:57 AM PST

Aman az daste in Ajansaye Mosaferati Toronto;
Ye agahie mizanan dar majalate Iroooni, raft o bargasht Toronto-Tehran $765.
Zang mizani migan oon parvaza dige tamoom shodeh. Migam baba in agahi ro dirooz zadid, migeh hala gheymataye dige ham hast.
Ye gheymat jadid mideh, badesh be jaye 170 dollar tax 220 doolar paye ma hesab mikoneh.
Vaghty miram belit ro tahvil begiram , mige bebakhsheed 18 dolar maliat ezafi roosh omadeh .
Migam chera?? migeh vala zooreshon mirese.
Tameer karaye mashin ham dar Toronto be hamin joor bimari ha mobtala hastan.
Honar Nazdeh Iranian ast o bas .

great

by jim (not verified) on Fri Nov 16, 2007 10:31 AM PST

I read your article. khayli interesting bood. Merci for neveshtaninesh. keep up the khoob job.
lol
On a serious note, it was great. thanks

بابا ایواللاه

sima
Fri Nov 16, 2007 10:13 AM PST

بعضی ها هم خوب چیز مینویسن ها

Last of the Aryans

2025-01-01T11:29:00.001-08:00

Last of the Aryans

Aryans were all white skinned with blonde and blue eyes, so what happened?

by Jeesh Daram
30-Sep-2007

It is with a great sadness that I have to announce the passing away of the last Aryan living in Iran.
Professor Zoobin Atash-band passed away in his house of natural causes. He was 103 years old. Never married and with no living relatives the late Professor Atash-band was known to be the last Aryan living in Iran. I had the rare privilege to meet with him at a coffee shop near his residence about three weeks ago discussing a variety of subjects. Professor Atash-band was a scientist in fields of nuclear physics and applied mathematics. Below are some of the questions I asked and his responses:

Jeesh: Dr. Atash-band, I am honored that you gave me this opportunity to sit with you and carry this interview. Could you please explain how was it determined that you are the last Aryan living in Iran?
Dr. Atash-band: Besmellae' Rahmane' Raheem (In the name of God the compassionate the merciful) There has been many researches done in the area of anthropology and genetics and system of DNA and gene sequencing using nuclear technology that lead to the scientific conclusion that the Aryan gene was literally wiped out of Iran centuries ago. There were however few exceptions with small pockets of survival and such were in the case of those Aryan families who were isolated in mountains in Iran and did not marry out of their immediate relatives. My family and ancestors were among those.

Jeesh: But I am puzzled because many Iranians are constantly and assertively bragging that they are Aryans and the blood of Aryans runs through their veins and they despise any impurity in their genes, yet you are identified to be the last Aryans in Iran, how so?
Dr. Atash-band: Well, I am aware of this false pride among Iranians. Whether they like it or not 45% of Iranians have Mongol’s blood running in their body and there are 50% with Arab genes. The remaining 5% are thought to be a mixture of Greeks and Romans and Armenians and some Assyrians commingled with Arab blood. But there is no such thing as “pure” in anyone’s genetic link. The issue of Aryan blood was a propaganda created during the Pahlavi era by the British to instigate a false sense of superiority and as a counter balance against religious uprisings. But when the time came in 1979 the British used the same false pride and pushed Iran into theocratic despotism.
Decades earlier the British used the same methods in India to create an alliance with the “caste system” for political manipulations. Today many Iranians mostly the ones in Los Angeles and quite a few in northern part of Tehran consider themselves as pure Aryans and potentially the saviors of the land of Aryans. They tend to dye their hair blonde and despise Arabs, and black Mercedes Benz with black interior is the only car they would drive. Among their peculiar habits are eating raw onions with their lunch and dinner and never be on time for an appointment. Thus they have created a subspecies of the lunatic Iranians (Persicus lunaticus) unique on their own. They have myopia of seeing themselves to have blonde hair and blue eyes. They use a lot of perfumes and cologne to disguise their own natural odors.

Jeesh: I hope you don’t mind me asking this question Sir, but I noticed you have a dark complex and dark hair and black eyes. Many Iranians think that Aryans were all white skinned with blonde and blue eyes, so what happened?
Dr. Atash-band: First I should borrow a phrase from my maternal grandfather who would have said: “to kooneh annabeeshoon khandeedan.” This is another one of those misunderstandings which in the field of philosophy is referred to as (Kosseh-Sher), what blonde? What blue eyes? In true sense of human morphology most Aryans resembled Mr. Ahmadi-Nejad (the current President) even 10,000 years ago. Of course there were exceptions and mutations and genetic aberration and as the result there were some light skinned folks among Aryans but the majority looked like the President -scientifically a feature that was frozen in time and was unaffected by evolutionary forces, with all due respect to the President of course.

Jeesh: Do you have any example or proof of your assessment about the Aryans’ morphology and their most dominant features?
Dr. Atash-band: Of course I have proofs and as we say in Persian (ma keh shoma-ro jayeh bad nemeebareem). The prime examples are the carved stone reliefs at Persepolis and other Assyrians and Achamedian ruins. There you can clearly see bearded faces and big noses that at best they look like Mr. Ahmadi-Nejad, none seem to be blonde, none with blue eyes or light skin. This fallacy and racial paranoia embedded in many Iranians’ psyche by the British is similar to the Christian world that thinks Jesus Christ (peace upon him) had European features as depicted in many drawings we see around the world today. But in reality Jesus most likely resembled Yasser Arafat with similar features than the Anglo-Saxon depictions that we see in many books and posters.

Jeesh: Without meaning to press you with this question, could you tell me that as an Aryan and in particular the last Aryan living in Iran, do you feel and is there any special privilege or something that you can be proud of beyond and above other Iranians in form of a gift, an asset not held by others or any such feelings?
Dr. Atash-band: Not at all, for a while perhaps I was wondering about my differences with others if any, but later I realized that I am no better or worse than my other fellow man, they might be dreaming to be like me, but I know there isn’t anything particularly extraordinary about the Aryans with the exception of excessive facial hair in women and bigger nose that incidentally all other genetic mixes in Iran are also blessed with. So in reality there is nothing that can make me or my genes any better or worse than the genes of an Arab or a Greek and that is what I have learned in my 103 years of age.

Jeesh: I also thought that Aryans were all Zoroastrians, but how come you are a Muslim?
Dr. Atash-band: Not necessarily, Aryans were very diverse in their thinking, many were indeed Zoroastrians but then scores of tribes of Aryans worshiped goat testicles, pig ears and beef jerky. There was also a small tribe near Ghazvin and Hammadan that its people worshiped donkey dick. After the invasion of Iran by the Arabs most Iranians were converted by force and quite a few willfully but under duress into Islam. Nothing really changed much, except women lost most of their civil rights which was respected under the Sassanid Empire. Men initiated polygamy and beards and mustaches became longer and more monstrous. The Sassanid Dynasty at the end was quite corrupt, weak and vulnerable; the royal court was heavily involved with opium trade between Indus valley and Macedonia. All those factors prepared the ground for a foreign invasion.
I chose Islam because it was convenient and I needed to get my food rationing coupons. If you are close to a church you might as well be a Christian if you want to, but religion does not need any icons and most importantly religion does not need any intermediary between man and god, so in my opinion Priests, Mullahs and Rabbis are more of a burden in mankind’s progress and religion should be left entirely to one’s personal thirst desire and thrust for learning. Let’s put it this way, if you were as heavy and overweight as Buddha I assure you that you would also invent and advocate “meditation” -the idea of sitting on your ass all day and doing nothing, but that’s because he was so obese. What else do you expect from a 300 kilogram man? So now it is fashionable that when people become so rich that have nothing else to do, they take a trip to India to sit on their butts for a while and find their “inner child”. They get bored and after a few bouts of diarrhea go back to their homeland and all they have learned is to bring their palms together and bow their head forward to imply “I was in India and now I am close to my Karma” But inside they are more concerned about their investments and option trades in commodities and level of their Cholestrol.
If Islamic countries didn’t have oil then Islam would be as darling as Buddhism in the west. Religion is the tool of manipulation. Take a look at so many folks that have no idea where Mobile Alabama is but they advocate “Free Tibet” on their bumper stickers! Why? Because they want to create a station to interfere with Chinese affairs! Free Tibet may ass! Why don’t you free Louisiana first? Another thing that makes you entertained during retirement is that every Chinese restaurant has the word “Empire” in its name: Hunan Empire, Ming Empire, and Bamboo Empire! What happened? Did all their royal families go to foreign lands to open Chinese restaurants?

Jeesh: What were the consequences of the corruptions during the Sassanid Dynasty?

Dr. Atash-band: Educated elites used to run away to foreign lands and offered their services abroad. Iran of 500 A.D. had a large brain drain thanks to the corrupt and despotic royal court. Incidentally today’s Iran has the highest brain drain of anytime in our history. So it appears that no matter if we have monarchy or cleric rules we tend towards self destruction. Close to 10,000 college graduates leave Iran each year to never return. Some of them are gays and lesbians in search of Nirvana and some are vegetarians.

Jeesh: You are a nuclear physicist and understand the values and dangers of nuclear industries. In your opinion where is Iran leading its nuclear research, and will they make a bomb, will they use it?
Dr. Atash-band: Mankind has always been trying to disarm its adversaries. Iran of today is ruled by a government that is despised by many other governments although all of them were instrumental for its installation. The entire issue surrounds oil. Someday this theocracy will collapse, someday all of us will die, but the nature of man will remain the same. Mankind contemplates war all the time. It prepares itself for wars that might never come. Those who do not prepare themselves will end up to be broken down. Iran must get access to as much nuclear energy that all of its neighbors happily purchase the surplus. If this happens no matter how many bombs Iran builds it most likely will never be used, because Iran will become a huge power in the region. A strong Iran is good for all of our Arab and non-Arab neighbors. A strong Iran will tilt the balance of power back to the West Asia, but until that day arrives Iran needs to make sure it is capable of building as many bombs that it can reasonably afford to, power comes in two ways -by the force of a sword or monetary power as the Persian poem says:
Beh do cheese geerand mar mamlekat ra
Yekee parnianee degar zafaranee
I borrow this phrase from an American slogan that “when guns are outlawed only the outlaws will carry the gun” and that is the case today for those nations that have the bomb but want to prevent Iran to have access to it. So far they are the outlaws and Iran only wants to join the club. I think the best is that Iran builds so many bombs that in front of every high school, public restrooms and government office there stand a nuclear launching silo. The very moment any country wants to interfere with our domestic affairs we unzip the bomb and unleash the beast. I assure you they will not call it "The Gulf" anymore and will use the correct "Persian Gulf" from then on. This interaction that I call equilibrium in insanity "Tavazone dar Jonoon" will most likely assure peace and tranquility among the mankind, but short of that if you snooze you lose and your ass will be on the grass, so to speak.

Jeesh: Very interesting analogy and profound. I don’t mean to change the subject but could you tell me what happened to those tribes around Ghazvin and Hammadan that worshiped donkey dick?
Dr. Atash-band: I knew you would ask! It appears that you have a gutter brain just like me (laughter). Well, after introduction of Islam and during the very first few weeks Arabs hung many of them by their testicles from fig trees. Legends have it that the fig trees were so saddened by the Arabs’ savagery that they started producing fruits with many seeds and resembling the testicles of the victims (Ficus testiculus tomentosa). The remaining men and women succumbed to obedience and converted and gave up worshiping donkey dick. However they secretly started the practice of worshiping donkey’s ass, and that is why even till today anyone going to Ghazvin and Hammadan is quite self-conscious and vigilant on guarding their ass and their assets. Many British historians spent a lot of unnecessary time in Ghazvin under the auspices of Quajar Dynasty conducting research and experimentation and scores of books written on the subject. Most returned home with a few Persian rugs and venereal diseases. You can read more about the subject in an old text available at the Library of Congress as well as in Iran’s National Library called “Setayesh va Parastesheh Kireh Khar dar Iraneh Kohan” or search for the title in English: "Admiration and Worship of Donkey Dick in Ancient Iran". The author(s) remains unknown, and it can be scholar work of many historians.

Jeesh: Considering the current events in the world, what would be your message to Iranians inside and outside of Iran?
Dr. Atash-band: My message is to challenge the theocracy by force of reason and not by reliance on opium and poetry of Rumi and push forward for a free Iran. Don’t linger in the past glory and yesterday’s darlings. The more you rely on blood of Aryans in your veins the more you alienate yourself from what you really are today. One of my professors used to say "never eat yellow snow."

Jeesh: Professor Atash-band, I am grateful for this interview opportunity and the honor of listening to your words. I will be looking forward in meeting with you again to discuss other interesting subjects. Thank you Sir.

And with that said we went our ways and this was the last time I saw the late Professor Zoobin Atash-band, last of the Aryans living in Iran, the very last one.

=================================

"Iranians and dick-worshipers"! Find it Funny? You lowlifes

by Afsheen (not verified) on Sat Nov 24, 2007 01:23 AM PST

"First they worshipped donkey's dick and then arabs came and then they started worshiping donkey's ass" sounds like a joke of a degraded idiot or an insult at best.
To Sarteep Azarm, Ben Madadi and other guys "with sense of humour":
"Iranians and donkey-dick worshipers!" Accept it??? Funny stuff eh?
Well let me tell you, I am personally fed up of all these "funny" articles and "fiction" movies about Iran and persians. Too much of that shit is going around these days.
I don't care if you guys accept it funny being called a "dick-sucker" or a "dick-worshiper"(possibly you're idiots who don't know where the line between a joke and an insult is).
To me it is an insult. But the greater insult is that it is placed on iranian.com(which was considered a "reputable" website)
It's a complete shame.
P.S.
Aryan is NOT a racial definition. Aryans are(or were) an ethnicity. They belong to the Mediterranean branch of Caucasian race.
term Aryan means noble. And as you can understand from that, people who called themselves so, didn't really intend to be superior by blood, but rather by noble behavior.

to this guy below me called "dr. Sams"

by Sarteep Azarm, phD (not verified) on Fri Oct 19, 2007 11:07 PM PDT

hey guy if you can't laugh at a funny article then shut up! This guys certainly knows what he is talking about and Arabs like you are angry because they are Arab. He is talking about people like you who just pestering the rest of the world to say they are different.
As we say in Persian: Boro dareh kooneto bezar.
This was a funny article.....

IDIOT!!!!!

by dr.sams on Mon Oct 08, 2007 05:02 PM PDT

dear author, jeesh-daram,
to boro hamoon jeesheto bekon, be jayeh article neveshtan.
At least do a tiny research if you write a sarcastic article with such a significant messege. Race has much more to do with facial and bone characteristics than pigment of skin or eye.
Since Science always speaks the last word : all genetic studies done on Iranians (Persians, Kurds, tajiks, Azeris...) prove they are much closer to Europeans than to arabs or Turks. this is nothing to specially be proud of , but its just a fact.
Here is one actual scientific document regarding our genes (which you lack to provide eventhough you carelessly claim its opposite) :
http://en.wikipedia.org/wiki/Image:Cavallisforzageneclusters.jpg
(note how far we are from arabs, neareasterns, turks...and how close we are to indo-europeans on the gene plot. this is biological science by the way not just BS that can fall out of any idiots head with a key board)
So If we claim to be Aryan thats just a historical and BIOLOGICAL fact, its not a complex.

Funny

by Sasha (not verified) on Tue Oct 02, 2007 09:35 AM PDT

I totally agree. It was a very amusing article.

I am a BLUCH that makes me 50% African

by AnonymousQ (not verified) on Tue Oct 02, 2007 05:26 AM PDT

FUCK Israel. Here are my people:
http://www.youtube.com/watch?v=Nm1g8FFRArc&mode=re...

Partially dehydrogenated Jew aka Zionest

by Goozman (not verified) on Tue Oct 02, 2007 04:44 AM PDT

Bombay-African a group of children brought by the European colonizers to India where they were indoctrinated. Later, used as guides to help colonize Africa.
Are there a new breed of Bombay-Africans in the works. Yes. Where can you find them ? look right here in Iranian.com!
--------------------------------
Upon precursory examination, it was reveled that Dr. Atash-band is no other than Zeev Jabotinsky who was one of the original
promoter of Jewish Legion a.k.a Zion Mule Corps or aka British Khar Corps. Zeev was rejected as Half-Jew and had sought
refuge in the northern Iran under the alias Mr. Gozman aka Atash-band aka Jeesh Daram aka Ben Madadi�c
Just think about the depth of despair that drives Zeev Jabotinsky and present cast of characters to offer their services to highest bidders at the time.
http://en.wikipedia.org/wiki/Jewish_Legion

aryan

by safeyeh (not verified) on Mon Oct 01, 2007 10:50 PM PDT

Man, Whoever wrote this article is probably an ARAB trying really hard to inflicate her or hiself into being an Aryan. Nobody said that Aryan are blond or blue eyes, but the race aryan. I mean what is better than the Aryan race or Persian people. Look at Arabs all around the world, the uglist persian is prettier than what arabs consider pretty. Arabs are dumb, ugly, fat, and stink.

Agree With Bunyip, But...

by Manoocher (not verified) on Mon Oct 01, 2007 10:39 AM PDT

I agree with Bunyip, but for wrong, rather different reasons. Our country should be called Iran, because only 50% 0f us are Persians. The other 50% percent consists of 25% Turks, 8% Shomaalis, 7% Kurds, 2% each of Baluchis/Sistaanis, Arabs, Turkmans, and ashqaa'ees. The remaining 2% consists of Armenians, Assyrians, Jews, and others.
Speaking of Jews. I believe they are more Iranian than most of us. They are the ones responsible---for millennia---for keeping the name, the culture, and history of our country alive, in their Holy Books and history books long enough, until the advent of the long overdue revival at early 20th century. Look at the Books of Daniel, Ezra, Esther, etc., in the Old Testament. Their contribution, to our survival, is no less than that of the Parsees of India.
The tip of my hat off to both.

To Foad

by Farhad2008 (not verified) on Mon Oct 01, 2007 09:41 AM PDT

Im not sure if ive undrestood your point correct.. Yoiu mean Hitler who was / was born christion could present himself Aryan ( of some reason ) but he coundt do that if he was muslim, am i right ? ( as you know both christion and islam is originally semetics-religion )

To be Aryan is to be Noble!

by Anonym (not verified) on Mon Oct 01, 2007 09:28 AM PDT

Unfortunately the word Aryan was misused and abused by the Germans and to a lesser extent by other Europeans amongst other symbols in order to justify nazism, fascism, imperialism, colonialism and other misery-ISMs. Aryan in its original Iranian sense means noble. So don't confuse the Iranian concept of Aryanness (nobeleness) with the European concept of Aryanness (racism).

Aryan- Wrong Info!

by Farhad2008 (not verified) on Mon Oct 01, 2007 09:21 AM PDT

Please check out the information about Aryan. The oldest prove about the term of Aryan theres in the "Avesta" the oldest "Hindu- book in sanscrit " in some 4000 yrs ago. Aryan is being " Hard Headed " and not blue-eye / blond hair! This foundation of aryan is bein defind after Hitlers fall. ( our language belongs Indo-Aryan which is a bunch of indoeuropean).
White skin subject is related to " Darwin " theory about White domination on the earth. Aryan ( in hitler eyes ) is about a race ( not about blond / blue eye). Some judes had blue eye in europe but hitler didnt count them as Aryan!
What Zarathustra and later Darius the great defind ARYAN has nothing with nieztche to do. How much do we have to suffer for "west and judes" problems.. not sure, but they have started this some yrs after revolution of Iran.
We have lost our country and now they are tring to change history-facts. In europe most of people beleives that Nazism and Islam are the same! I read one article in newspapir about Hitlers book.. and someone wrote Mein Kampf is most populear in muslim countries!
CLOUR doesnt has anything to do .. ITALIAN are brown and dark but all western ppl call them for WHITE.
Be aware.. they are trying to change the history with stupid propoganda. Iran is the land of aryan and aryan means to be free. Iranian never been busy of the race subjects this is a western problem and always been western problem. They are putting this problem to us. At the moment ( in western eyes ) iranian are semetic and judes are Aryan!

Fantastic!

by Rostam52 (not verified) on Mon Oct 01, 2007 08:50 AM PDT

I loved this "interview"! I have to admit that for a long time I too was a believer of all the non-sense that Jeesh brilliantly satirizes. I too thought of myself as Aryan (I am Kurdish) and despised "Arabs", "Mongols", etc. But then I read some Anthropology Classics and found out that there is very little difference in terms of "racial" characteristics between Iranians and the neighboring countries. (of course people from Sistan are closer to their brethren across the bordering Pakistan than to Azaris thousands of kilometers away)True, we are all Iranians! But it is not a biological race that makes us Iranians but a shared culture and history. (Note: recently there is push from certain sources to divide up Iran! We have to be clear that dispelling the Aryan-Iranian myth has nothing to do with these vile plots)
However, I have to tell those people who see their superiority not in who they are intrinsically but of what tribe they belong to: Wake up to the reality that you are not Aryan because the last Aryan has died! lol!

Come on guys! Don't get so serious!

by Ben Madadi on Mon Oct 01, 2007 08:31 AM PDT

The writer has a lot of humour. Accept it! He's better than me in his imagination. Don't be so angry! He may even dislike me. But he's got a good humour.

Foad...

by Foad is a KOUNI (not verified) on Mon Oct 01, 2007 08:26 AM PDT

You have been simply traumatized by the constant ass banging your uncle gave you as a child. He was a general in the Imperial Guard.

in August 1917

by Zeev Jabotinsky (not verified) on Mon Oct 01, 2007 07:13 AM PDT

it's funny article

by mrclass on Mon Oct 01, 2007 05:15 AM PDT

but who said aryans had blond hair and blue eyes? blond hair geane is actualy a mutation. according to the scientist blond hair will dissapear alltogther in less than two hundred years.

from what i have seen there are millions of ARYANS IN IRAN

by sheyda (not verified) on Mon Oct 01, 2007 02:46 AM PDT

HAVE U BEEN TO IRAN AND SEEN THE FACES OF IRANIANS ??
THERE WAS A SHOOT A LITTLE WHILE BACK BY THIS TEHRAN BASED PHOTOGRAPHER http://www.iranian.com/Arts/2007/August/Koohpaima/...
THESE ARE THE KIND OF PEOPLE I SAW WHEN I WAS THERE TOO,BY THE THOUSAND .MY POINT IS THERE ARE MILLIONS OF ARYANS IN IRAN ,AND I FIND THIS ARTICLE VERY ONE SIDED

FUNNY :))

by Ben Madadi on Mon Oct 01, 2007 02:41 AM PDT

Very funny stuff! I have been telling this for a long time and many people didn't believe me! So you've got the proof. The lst Aryan is dead... hahaha!

Foad khareh ..

by SAVAKI (not verified) on Mon Oct 01, 2007 01:47 AM PDT

chera inghadr koonet sookhteh. ma midoonim tou kheili besavadi amma lozoom nadareh hey beh yaademoon biyari. ageh az koone Reza Shah khordan kamet boodeh Reza Shahe dovom hanooz hast. bedam?

What happened, They got Fucked by Arabs and you got Ahmadinejad

by Anonymou1s (not verified) on Sun Sep 30, 2007 11:07 PM PDT

Identity

by cygnus (not verified) on Sun Sep 30, 2007 07:52 PM PDT

As the Japanese and chinese have proven: It is not
race but culture that's important.
To survive in modern age of science and technology,
the culture has to be secular and scientific. race
and religion are irrelevant and as obsolete as the
dinosaur.

To Foad

by Bunyip on Sun Sep 30, 2007 07:19 PM PDT

Reza Khan did not change the name of our country. He simply asked the rest of the world to call us by what we have been calling ourselves for thousands of years. You will never find Iranians calling their land Persia in our large and numerous literary treasures. What you will find, though, is Iranzamin or Iranshahr. Persia is what the ancient Greeks started, and the rest of the world adopted. The word Iran is also a corrupted form of Aeeryaan (plural form of Aeerya- referring to a race inhabiting our land). The article by Jeesh tries to put this whole obsession with race purity into some perspective. I know that I am not a pure Aryan, just like every man, woman or child in this world cannot claim to be pure whatever else. Every single person in today's world has a mixture of other races in their make up. I may have Turk, Persian, Arab, Greek, Roman, Indian,.... in my blood. But I am a very proud and patriotic IRANIAN.

I am laughing hard :)

by Niloofar K. (not verified) on Sun Sep 30, 2007 06:56 PM PDT

I can imagine a young girl going to the Natioanl Iranian Library and asking for that text! LOL

So fuuny!

by Iraj Z. (not verified) on Sun Sep 30, 2007 06:49 PM PDT

Keep it up, it makes people think. Good job.

Can you not see Aryans, Persians, Iranians are all under assault

by Wake Up (not verified) on Sun Sep 30, 2007 06:38 PM PDT

Backward Islamists are determined to force Iran to become a complete Islamist nation. Can you not see Aryans, Persians, Iranians are all under assault? Iran should not become tribal Arabized.
Stop Genocide of Iranians

Please see the ture Aryans...

by True Aryans (not verified) on Sun Sep 30, 2007 06:15 PM PDT

http://www.youtube.com/watch?v=HhjH6aLKKSM
You guys are a bunch of sandniggers.

Good job!!!!

by Sadaf Khanoom (not verified) on Sun Sep 30, 2007 05:42 PM PDT

Good job!!!!

پنجره ای بسوی بهار

2025-01-01T11:29:00.000-08:00

دوباره بهار و نوروز آمدند و زنگار از مینای کاشیکاری خاطرات میزدائیم

by Jeesh Daram

20-Mar-2009

ابر آزاری بر آمد از کنار کوهسار

باد فروردین بجنبید از میان مرغزار
این یکی گل برد سوی کوهسار از مرغزار
وان گلاب آورد سوی مرغزار از کوهسار

(منوچهری دامغانی)

برای برخی از ما ایرانیان مقیم درغربت که از دوستان و فامیل دور هستیم، آن نوروزهای پرهیجان و شادی آور سالهای دور، دیگر تبدیل به رد و بدل چند تلفن تبریک و شش هفت تا تعارف معمولی و خوش بشهای زورکی شده اند. دو روز اول سال نو کم و بیش و بیهوده صرف نشستن و گرفتن شماره تلفنهای ایران میشود. فیزیک ذرات یکطرف و گرفتن چهل و هشت شماره تلفن پشت سرهم یکطرف. این براستی باد در هاون کوبیدن است و اگر گهگاهی هم یک شماره جواب دهد، شخص آنطرف خط میگوید "اشتباه گرفتی جونم!"

در یکی از همین شماره گیری های پارسال خانمی خوش صدا گوشی را در تهران برداشت و همان اول کار گفت "جونم"! آنور دنیا در یک کشور اثنی عشری خانمی بیمقدمه میگوید جانم، خوب شما بودید چه میکردید؟ قند در دل آب کردیم که دیگر پنجاه درصد آن درست شد و فقط مانده که کارتهای دعوت چاپ بشوند. باری، قدری با خانم غریبه تعارفات عید را رد و بدل کردیم و حرف زدیم تا آنکه گفت "خوب من بروم چون شوهرم منتظر است". گفتم اگر شما شوهر دارید پس چرا تلفن را که برداشتید گفتید "جانم"؟ خندید و گفت در ایران امروز رسم است و خدا حافظی کردند و گوشی را گذاشتند. بگذشته روی کردم و دیدم زمان ما رسم بود که یا "بله" میگفتند و یا "بفرمائید" و شاید فقط یک راننده ماگیروس و هجده چرخ بود که بیدریغ و بدون واهمه میتوانست گوشی تلفن را بردارد و بگوید "جانم". چقدر همه چیز عوض شده است.
سال قبل تعداد رد و بدل تبریکات عید بین بنده با غریبه ها در اینترنت بیشتر از تعداد فامیل بود! بیکی از اقوام در تلفن گفتیم "صد سال به از این سالها". بلا فاصله جمله مارا تصحیح کردند و گفتند "نه، بفرمائید صد سال به از اون سالها" که منظورشان فکر کنم زمان محمد رضا شاه بود و شاید هم احمد شاه. بهرحال روز اول عیدی زدند توی ذوق فکری ما و مجبور شدیم نصف قوطی سوهان را ببلعیم که کاممان دوباره شیرین شود. به یکی دیگر آمدیم تبریک بگوئیم گفتند ما امسال چون باجناق فلانی شش ماه قبل فوت کرده عید را جشن نمیگیریم و بجایش میرویم اصفهان! گفتم آن مرحوم که اهل دین بودند و فردی فاضل و حتما اکنون در بهشت خودشان با نشمه هایشان دارند عید را جشن میگیرند و بزن و بکوبشان برپاست، شما چرا عرصه را بخود تنگ میکنید؟ پاسخ دادند "خوب رسمه دیگه". گفتم چی چی رسمه، که از تهران بروید و دراصفهان عشق کنید، خوب اگر آن مرحوم توی اصفهان شما را ببینند آنوقت چی؟
بهرصورت آنچه از مفهوم نوروز برای ما باقی مانده تبلور افکار و خاطرات مربوط به گذشته های دور است که در صندوقی گذاشته ایم و سالی یکبار آنرا گردگیری و خانه تکانی میکنیم.

اواسط بهمن ماه که میرسید کک به تنبان ما بچه ها میافتاد که بهمراه پدر برویم و بگردیم دنبال خریدن لباس عید نوروز. رسم بر این بود که اول پارچه بخریم و آستری و سپس برویم به مغازه همان خیاطی که هر سال لباسهای ما را میدوخت.
خیاط مغازه اش در خیابان شاه آباد بین بهارستان و میدان مخبرالدوله بود. مردی چاق و قیافه اش شباهتی به ارسن ولز داشت و مهمترین خصوصیت اخلاقی وی آنبود که اگر پارچه را از خود او نمیخریدیم اخم میکرد و حتما باید یک عیبی از آن میگرفت. سلسله مراتبی باید طی میشد تا کت وشلوار حاضر شود. اول اندازه گیری بود و تعین قیمت و بعد هم چانه زدن که همیشه خیاط برنده میشد. سپس قرار پروو اول را میگذاشتیم. این واژه "پروو" را تصور میکردم فرانسوفون ها به فارسی وارد کردند ولی بعد از رجوع به فرهنگ حییم دریافتم که لغت روسی است و بهر صورت فرقی نمیکند، چون سرنوشت ما در همان کنفرانس پتسدام ریخته شد، حالا یک لغت اینور و یا آنور. باری بعد هم نوبت پروو دوم میشد که حداقل یکماه بین خرید پارچه تا آمادگی کت و شلوار طول میکشید و زمان بکندی میگذشت.
یکی دوتا بعد از ظهر هم پس از مدرسه میرفتیم که کفش عید بخریم و مسیر خرید خیابان لاله زارنو بود و این باعث میشد که پدر مارا به کافه فردوس در خیابان اسلامبول برای نوشیدن شیر قهوه و خوردن نان خامه ای نیز ببرد. پدرم آنجا را باسم مصطلح "کافه سبیل" که اشاره به صاحب آنبود میخواند که سالها قبل پاتوق خود او و بسیاری از همکلاسان دارالفنون از جمله صادق هدایت بود. از رفتار و گفتار هدایت در دارالفنون همیشه بنیکی یاد میکرد و از سکوت مداومش در کلاس و انشاء های عالی وی برایمان میگفت و تمام نوشته های او را خوانده بود ولی تا هفده سالگی مارا از خواندن آنها منع کرد. ترسش هم بخاطر گوشه های غم انگیز دید هدایت بود و نگران حال ما. ولی در کفه ترازوی قضاوت، آن روزنامه ها و مجلات و برخی از معلمین و برنامه های رادیو اثر منفی شان در روحیه ما بسیار عمیقتر بود تا داستانهای کوتاه هدایت. ناگفته نماند بعد که تمام کتابها و حتی نوشته های پراکنده هدایت را خریدیم، پدر یک یک آنها را از ما قرض میکرد و دوباره میخواند و دیگر انتقادی نداشت بجز آنکه میگفت "چه اصراری دارد که قهرمان داستانهایش سرانجام بمیرد".
سالها بعد از پدرم پرسیدم که چرا بسیاری از آنها که روزی در رژیم پهلوی معروف شدند، در مرحله ای از عمرشان سر از آن یکی دو کافه در آوردند. پاسخ آنبود که اگر هدایت و کسروی، احمد دهقان و محمد مسعود ...و فلانی و جاسوسهای روس و انگلیس و فراماسونها و غیره به کافه فردوس و کافه نادری و هتل لقانطه و کنتینانتال و گراند هتل نمیرفتند، پس باید کجا میرفتند. بقیه اش یک مشت خرابه بود و شیره کش خانه و چند تا قهوه خانه و سیراب شیردون فروشی. منظور آنکه این دوسه تا کافه نقشی فعال در قهرمان سازی ملی ما نداشتند و فقط صحنه تئاتری بودند که هر کس و ناکسی را بخود جلب میکرد و خوب و بد در آنجا در هم میلولیدند. ولی ما همیشه اسم آن کافه روهای خوب را میشنویم.
باری درمورد خرید کفش صحبت میکردیم. از این مغازه به اون مغازه و درون کفاشی ها وقتی کفش را بپا میکردیم پدرمان مرتب میگفت "راه برو..راه برو" و ما هم روی قالی مغازه بدون هدف راه میرفتیم بی آنکه بدانیم مقصود از این کار چیست. ولی پدر پارانویا داشت که مبادا کفش فرزندش تنگ در آید و با آنکه هرگز آن اتفاق برای من نیافتاد ولی این تنگ درآمدن کفش و مسئله "فشار شب اول قبر" و"معاد روز قیامت" هرسه برای من یک جاذبه لب پرتگاهی داشتند که آری دیر یا زود این اتفاقات خواهند افتاد و آنوقت دیگر چه کنم؟
بر عکس من اخوی بنده بود، که بجان عزیزتان قسم تمام کفشهائی که پدر برایش میخرید در مغازه کفاشی نه تنها اندازه پایش بودند ولی اکثرا بخاطر سوابقی که عرض خواهد شد، به اصرار پدر سه نمره بزرگتر پیشنهاد و خریده میشد و روز اول عید بخاطر بزرگی کفش که معمولا رنگ آنها نارنجی در میامد و هنگام راه رفتن جیر جیر هم میکرد، برادر ما از خجالت آب میشد که چرا کفشش این چنین بزرگ است. ولی درست از همان روز دوم عید بطور معجزه آسایی یا آن کفش تنگ میشد و یا پایش را میزد و یا پاشنه یکطرفش کنده و گم میشد. او هم پشت آنهارا میخواباند و تبدیلشان میکرد به نعلین. پدر هم بخاطر نظم و ترتیبی که در زندگی و لباس پوشیدن داشت، خواباندن پشت کفش آنهم توسط فرزند ارشدش دیگر پائین ترین اضمحلال و تباه فرهنگی بود و پیش در آمد سقوط در ورطه گرایشهای اثنی عشری. لذا، تا آخرین روز حیاتش در خانه ما کسی حق نداشت جلوی او کفشش را تبدل به نعلین کند. حقیقت آنکه برادر من از پوشیدن کفش نو متنفر بود و برای کهنه کردن آن، بیست روز قبل از عید شروع به پوشیدن کفش عید میکرد و روز اول سال نو هم قبل از آنکه در منزل عموی بزرگ واقع در امانیه را بزنیم، او به بهانه ای مقداری خاک و گل به دور و بر کفشهای خودش میمالید که قدری کهنه جلوه کنند. آری، ما فرزندان خیابان نایب السطنه هرکدام برای خود پیچیدگی های روحی داشتیم که مشابه و مانند آن فقط درداستانهای فرانتز کافکا مشاهده میشود، تازه آنها هم خوبانش بودند و از ما بهترون.
مرحوم ابوی معتقد بود که در سال نو باید تمام جامه انسان نو شود، حتی زیر پیراهن و زیر شلوار و بهمین دلیل یکی دو تا شورت اضافه نیز برای ما میخرید. حالا بقیه سال اگر شپش از سر و کول ما بالا میرفت کسی ککش نمیگزید ولی آری در نوروز همه چیز باید نو میشد. بعد هم ایشان اصرار داشت که علاوه بر زدن کراوات یک دستمال ظریف پوشت رنگی و شیک نیز برای کامل شدن ژست بدرون جیب کوچک سمت چپ بالای کت ما فرو کند و مقداری از آن بیرون باشد و حالا بیا و درستش کن. البته ما در فیلمها مشاهده میکردیم که امثال کاری گرانت در موارد اضطراری حتی حاضر میشدند پوشت خود را به خانمهای زیبا برای پاک کردن اشکشان و یا اگر عشق واقعی بود و یا زن خیلی زیبا حتی برای گرفتن آب بینی، تقدیم کنند. ولی در مورد بنده در آن سن و سال بین شش و هشت تنها فایده پوشت آنبود که برادر بزرگتر در میهمانیها و جلوی بچه های آشنایان و غریبه با استفاده از پوشت بنده اقدام به گرفتن دماغ یا پاک کردن کفش خود میکرد و موجب شلیک کرکر خنده بچه ها و البته بیرون آمدن جدیدترین کلکسیون فحشها از دهان بنده میشد. برادرم گاهی هم کراوات کشی من را پائین میکشید که همه بدانند که کراوات واقعی نیست و لذا درپایان عید هشت سالگی به پدر اولتیماتوم دادم که من دیگر هرگز کراوات کشی نخواهم زد و ایشان هم با پوزخندی آنرا پذیرفت و طرز گره زدن را بمن آموخت.
کم و بیش من و برادرم از دستمال ظریف پوشت خیری ندیدیم و البته برادر بزرگتر این واقعیت و عدم رضایت را کنار سفره هفت سین و درست ده دقیقه قبل از تحویل سال نو و درست موقعی که پدر داشت آماده میشد بخواندن "یا مقلب القلوب و الابصار...." با نق نق به پدرمان گوشزد میکرد که "حالا نمیشه این پوشت را ما نذاریم..." که آقا چشمتان روز بد نبیند و مرحوم ابوی مثل هفت ترقه منفجر میشد و فحش و نا سزای او با حالتی نیمه طنز به زمین و زمان، و مخصوصا وزیر فرهنگ، که از قرار مسئول تربیت صحیح و یا کجروی های ما بود و آباء و اجداد کلیه سران لشگری و کشوری فضای خانه را پر میکرد، ولی لحظه ای بعد دوباره بگونه ای معجزه آسا بر میگشت سر سفره هفت سین و ادامه اجرای مراسم سال نو و برادر نیز موقتا کوتاه میامد.....حول حالنا الی احسن الحال... و سال نو تحویل میشد و در رادیو نقاره میزدند و نوار "آمد نو بهار" خانم دلکش پخش میگردید...و بعد از صحبت آقای راشد، شاه با جمله "نوروز باستانی را..." سخنرانی سال نو خود را آغاز میکرد. پدر بدقت به نطق شاه گوش میکرد، گویی قرار بود که شاه خبر مهمی را اعلام کند.
از آن روزگار چند چیز باقی مانده است. خاطرات صوتی، منظره ها و خاطرات بویائی.
از چهار شنبه سوری شروع میشد. بوی پهن باغچه ها مخلوط با عطر گلهای بنفشه. بوی هفت ترقه و انفجارچوب پنبه زیر پا. دود فشفشه و موشک و آتش بازی و رنگهای زیبای آن، بوی بته در حال سوختن و بوی دود نارنجک های ریز و درشت و کوزه جنی، بوی ترقه های نواری که درون هفت تیرهای نقره ای رنگ منفجر میشدند. منظره اردکهای رنگین شمعی که روی آب حوض میگذاشتیم و اگر یکروز هوا قدری گرم میشد روی حوض وا میرفتند. بوی صابونهای نو که با با برای عید میخرید. منظره سفره هفت سین و ماهی قرمز درون تنگ آب. بوی ترش ته بشقاب گندم سبز شده، بوی سمنو،مزه گس سنجد، بوی شمع شب عید، بوی صفحات قرآن وقتی آنرا میبوسیدیم و بوی تمام چیزهائی که درون اتاق مهمانخانه بودند و در را که باز میکردیم مثل یک سمفونی با احساسات ما بازی میکردند و در را که میبستیم تا چند دقیقه در هوا کش میامدند. منظره آشپزخانه و بوی فلس و پولک های ماهی تازه و قتی آنرا تمیز میکردند. بوی سبزی پلو و سیر سبز درون آن. بوی ماهی سفید در حال سرخ شدن، بوی ماهی دودی، بوی برانی، کوکو و نارنج تازه.
خاطره مشقهای شب عید و معلمان بیرحم که چگونه از ما انتظار داشتند آنهمه تکالیف را انجام دهیم و آنهمه مشق ریز و درشت را بنویسیم و ناله قلم نی در پیچ و خمهای حروف بیمصرف و مرکب درون دوات و بوی ترش لیقه درون آن و منظره قالی نفیس مادر بزرگ و کابوس ریختن مرکب بروی قالی او و آمدن روز قیامت و برخاستن مردگان و روز جزا مجموعه ای هستند از آنچه در صندوق خاطرات باقی مانده است.
منظره لباس نو عید که در کمد آویزان بود و کنارش کفش نو و جوراب و پیراهن سفید و کراوات کشی. خاطره رفتن روز اول عید به خانه عموی بزرگ و بعد مادر بزرگ ولی قبل از آن توقف در عکاسخانه کهنموئی سر سه راه امین حضور و گرفتن عکس خانوادگی با مادر و پدر و آن ژستهای کذائی.
بوی رشته پلو با مرغ برای شب دوم عید و آن برق زدن های روغن خوش بو روی رشته های برشته شده و قهوه ای.
خاطره ورود به اتاق میهمانی در خانه های خویشان و اقوام. شکستن سکوت درون آن اتاق ها با ورود میهمانان و بوی خوش انواع گل و میوه که هر کدام قابل تفکیک و جایی برای خود داشتند. بوی گل یخ، بیدمشک، سنبل و فنره، سیکلامن، شب بو، لادن و میخک. ظروف نقره ای نفیس با کنده کاریها و نقوش قلم سیاه. بوی نقل یاس، شیرینی کشمشی و بادامی، نقل بادامی و مسقطی،آب نبات ژتون و شکلات سیاه، باقلوا،توتک بادامی رنگی، سوهان عسلی، نان نخودچی و بادام سوخته، پرتقال و سیب و انواع آجیل و بوی توتون سیگار درون جعبه های نقره ای.
شوق گرفتن عیدی، سکه ها و اسکناسهای نو و بوی آنها. بوسیدن دست عمو و مادر بزرگ. بوی عطر "ماگریف" خانمهای زیبا و ادکلنهای "راوول" و "رودور" با با که از عطر فروشی در خیابان باغ سپه سالار میخرید. بوی کت و شلوار نو، بوی کفش نو و جوراب نو. خاطرات رفتن به سینما و دیدن چند فیلم در دو هفته نوروز. کمدی های نورمن ویزدم و جری لوئیس و فیلمهای دوریس دی، سوفیا لورن، ناتالی وود و گری کوپر و جک پالانس و مارلون براندو و بوی ساندویچ های بیرون سینما، مخصوصا ساندویچ و همبرگر مغازه "تایل" که خدا پدرصاحبش را بیامرزد بهترین ساندویچ را در تهران آنزمان میساخت و محلش روبروی سینما پردیس، کوچه گل سرخ واقع در چهار راه مخبرالدوله بود.
عطر نرگس، طراوت نعناع ترخان و تربچه های بهاری. نم نم باران در بعضی روزهای عید و گرم کردن دستها روی بخاری نفتی، گاهی در ایام نوروز برف هم میامد. نشستن زیر کرسی و تماشای مادر بزرگ آنطرف اطاق در حال خواندن نماز و بعد نوشیدن چای تازه دم با شیرینیهایی که او بما میداد و سرو کله زدن و کلنجار رفتن با تکالیف مدرسه مان.
آنچه ایرانیان را سه هزار سال در بزرگداشت نوروز متفق و یکصدا نگاهداشته است سنجد و گرد سماق نیست، سریش اصلی این پیوستگی، عمق تاریخی و تاثیر آن در خمیره، نهاد، سرشت و مزاج قوم ایرانی است. امسال هم نوروز را با شادی درون بوستان خاطرات جشن میگیریم و فردا نیز مهمان طبیعت خواهیم بود.

پنجره
نم نم باران آمد و دوغوک در درازای شب گرم صحبت
و آن جغد در لای شاخه های بلوط
صبحگاهان پنجره را بطرف بهار باز کردم
و نسیم از شرق بوی یو نجه تازه را رقص کنان به ارمغان آورد
درختان شکوفا میشوند
اول بادام وسیب و بعد گوجه و هلو
و امروز از پنجره گلهای بید مشک را میبینم
و بعد صدای ناقوس کلیسا
و سگها از راه دور
پرندگان بازارشان گرم
آفتاب هم لحظه ای پیش طلوع کرد
عطر قهوه در هواست
و بوی نان گرم
فردا ارغوان گل خواهد داد
و بار دیگر پنجره را بطرف بهار باز خواهم کرد

=================================

So Sweet!

by Azarin Sadegh on Thu Mar 26, 2009 07:59 AM PDT

Dear Jeesh,
I love your writing; so effortless and so sweet! You took me to those years when Nowruz and days of "Eid" was still the most important event of the year for me...Thank you for sharing your beautiful writing (and sweet/bitter memories) with us!
Looking forward to reading more from you, Azarin

missing it all ...

by Exhiled (not verified) on Tue Mar 24, 2009 08:26 AM PDT

in here and alone, in a country where almost nobody has ever heard of Persia or has a clue where Iran might be on this planet, let alone what Norooz is, reading your beautiful memoires made me feel being home for a while, being at work amongst the Europeans, I felt like being at home, preparing for another party or going out to visit family and friends, I did truly smell the same odeurs and saw the same flowers, sunshine, rains, clouds, streets, people, cars, cloths, shoes, smiles, movies, music, you name it and felt like it is indeed ' Norooz " again.
I didn't call anybody this Norooz and didn't send any cards either. why? cause it will only make me cry and feel abandoned, so I avoid it, I ignored it until I now read your story and will surely make it up with my family now we are still celebrating Norooz.
Thank you

Happy Norouz dear JD

by IRANdokht on Mon Mar 23, 2009 08:36 PM PDT

This is another beautiful piece from you that was an absolute pleasure to read as your work always is. You know I love your style and your sense of humor, but this time you brought tears to my eyes too.
Thank you for sharing your memories and for the great description of what Norouz means to us all.
Doosteh aziz Eidet mobarak! I wish you a wonderful new year.
IRANdokht

JUST AS......

by maziar058 (not verified) on Sun Mar 22, 2009 07:29 PM PDT

JD you brought tears to so many readers ;of joys and sweet past memories; THANK YOU and may ahuramazda bring you a 2009 silver 2 doors MAZDA for your contribution.

دوباره بهار و نوروز آمدند و زنگار از مینای کاشیکاری خاطرات میزدا

Faribors Maleknasri M.D. (not verified)
Sun Mar 22, 2009 03:21 AM PDT

اي دريغ از ما اگر کامي نگيريم از بهار

thank you you took me to my

by Anonymous on Sat Mar 21, 2009 11:25 PM PDT

thank you
you took me to my childhood,while i was reading i cried and loughed as same time

Wonderfully refreshing!

by Ari Siletz on Sat Mar 21, 2009 09:27 PM PDT

Read it twice. The first time for the laughs, the second time for the tears.

Virtual Nowruz gathering

by Jeesh Daram on Mon Mar 23, 2009 08:55 PM PDT

This was a great "deedo-baazdeed" of Nowruz at 4th dimension, thanks to the Internet. My first couple of days of this new year is filled with joy of seeing the smiling face of JJ on his journey to South Mexico, the kind words of Souri, Maryam, Flying Solo, Monda (the eternal), MPD with his nice story, encouraging words of Fatollah and Majid, and thanks Azadeh for the lovely poem by Browning which made my day and a huge surprise to see Norman Wisdom's clip and his signature laughter. Also kind words by Flying Girl, Visitng Writer, Mehbod and Ay-nak and Simin and lovely words of Leila and Sepideh. Thank you Ari (as always), Anon, Faribors, Maziar for the sports car and Irandokht's ubiquitous kindly support.
I generally shy away from responding to readers' comments below my articles, but this I felt was a true Nowruz's virtual forum and a must note of appreciation to all of you. What a fine and noble people.....

Oh my God....

by Sepideh S (not verified) on Sat Mar 21, 2009 03:27 AM PDT

Beautifully written.
I read this loudly for my husband. We both Loved it
and at end I couldn't stop myself from crying.
your story touched our hearts.
very happy to read this story
Have a very very Happy NowRouz

Thank you

by LM (not verified) on Sat Mar 21, 2009 01:25 AM PDT

Thank you for the journey back in time with your piece to the days of innocence. It exudes the scent of love, laughter and happiness.
I miss you when you don't write for us.
Eidetoon Mobarak Basheh.
Leila

correction!

by Simin S (not verified) on Sat Mar 21, 2009 01:10 AM PDT

Dear JJ,
I hope you don't mind my fozooli! I think you meant Cheghadre ( how much!, too much )instead of Cheghar!
I like your website.

What a beautiful piece. As

by ay_nak (not verified) on Sat Mar 21, 2009 12:44 AM PDT

What a beautiful piece. As I read it, so much of my own childhood came alive, not to mention the present. I have been away from Iran for so long, and I dont know how the kids think of Norouz or ChaharShanbeh Souri these days.
Perhaps these are the memories of a generation that is passing away and with us a particular way of celebration that was only known to us will fade.
But Norouz stays, the same way it has for who knows how long, and I try to make my kid know as much as I can about it and share my experience, as he is making his own.
Thank you for this great piece.

عجیب دلم گرفته امشب

Mehbod (not verified)
Fri Mar 20, 2009 11:39 PM PDT

خیلی‌ ممنون برای یاد آوری آن سالهای گذشته که بیشتر شبیه رویاست تا حقیقت

Zendeh baad

by visiting writer (not verified) on Fri Mar 20, 2009 11:00 PM PDT

It is such pleasure to read you. You have serious talent.

So Happy that you are back...! :-D

by Flying girl (not verified) on Fri Mar 20, 2009 07:24 PM PDT

Gosh.. it is SO great to see those two words: "Jeesh Daram"... Where have you been? I have mised you (and I am sure I am not the only one) and so very great to see your wonderful writings again.. Saale Nouye shoma ham Mobarak. Hope to see more of you in the new year.

دوست عزیز

Majid
Fri Mar 20, 2009 06:37 PM PDT

ما در این سایت تقریباً همیشه از تو مطالب طنز خوندیم ، ولی این نوشته ات چیز دیگه ای بود!
با این دید در مورد گذشته هامون جات تو این بلاگ خیلی خالی بود...........
http://www.iranian.com/main/blog/majid-6
امیدوارم با قدرت قلمی که داری در اینمورد بخصوص بیشتر بنویسی، نوروزت فرخنده.

Dear JD

by Azadeh Azad on Fri Mar 20, 2009 04:53 PM PDT

Thank you for this nostalgic reminiscence of Nowruzes gone by. I also loved your poem at the end. This one is by Robert Browning:
The year's at the spring,
And day's at the morn;
Morning's at seven;
The hill-side's dew-pearled;
The lark's on the wing;
The snail's on the thorn;
God's in his Heaven—
All's right with the world!
And this sketch by Norman Wisdom whom we all loved is my Eidi to you.
Cheers,
Azadeh

enjoyed it immensely

by Fatollah (not verified) on Fri Mar 20, 2009 02:46 PM PDT

thanks a lot, happy nowrooz and happy new year!
F

Brilliant piece JD!

by Monda can'tlogin (not verified) on Fri Mar 20, 2009 11:25 AM PDT

You have no clue how blessed I feel right this moment having read your words. As Souri va JJ said already, for me too this is the best Eidi. I only have my words of gratitude to give you back. I wish you the happiest New Year!

اولین کت و شلوارِ من

Multiple Personality Disorder
Fri Mar 20, 2009 03:32 PM PDT

خواهش میکنم کسی از من ایرادِ املائی یا انشائی نگیره که من در مقایسه با آقای جیش از زیر صفر هم پائینتر هستم . تایپ اینگ فارسیم هم خوب نیست. لغط تایپ اینگ را هم به فارسی نمی دونم چی می شه.

آقای جیش، این حکایتِ جناب عالی من رو یاد زمانی انداخت که پدرم قبل از فرا رسیدنِ نوروز من رو همراه دو برادر دیگرم که از من بزرگتر بودند به یک خیاطی برد که کت و شلوار برامون بدوزه. دو برادر دیگم عیدهای پیش اینکارو کرده بودند و خیلی از منِ مظلوم واردتر بودند. هر چه این پدرِ روان شاد به اون خیاطه می گفت که کت و شلوار اون ها رو گشادتر درست کن، چون در حال رشد هستیم، برادرهای من هی مقاومت می کردنند و با خیاط و پدر چونه مزدنند، مخصوصاً اون برادر وسطی که خیلی ژگلو بود و کتِ آخرین مدلِ الویس پرسلی ئی سفارش داد. منِ بدبختِ بی تجربهء بی زبون اصلاً بلد نبودم چی می خواهم و چی بگم. بهر جهت، همینو بگم که وقتی این کت و شلوار اولین من تمام شد اینقدر گشاد و بی ریخت بود که فقط یکی دو بار به زور اونو پوشیدم و بعد هم فکر می کنم مادرم داد به یک پسرِ از من مظلوم تر.

بهر جهت، باز هم شاهکار کردی و خیلی تشکر می کنم از اینو و از لطفهای دیگر.

عیدِ شما مبارک

JD a master piece!

by Maryam Hojjat on Fri Mar 20, 2009 11:12 AM PDT

Thanks for sharing your memories of NOWRUZ and reminding us of those fantastic days at our motherland IRAN.
Payandeh IRAN & IRANIANS

Wonderful

by Souri on Fri Mar 20, 2009 09:12 AM PDT

Dear JD
This is the most precious gift I've got for Nowruz today! You masterfully revived all the souvenir and memories of the past. Now, again I feel Nowruz and Eid......I remembered my childhood and the joy of the arrival of Spring and all the feeling of impatience for Nowruz and Eidi and the did o baaz did of the families.........Thanks for being there and for bringing us back to our root. This was a wonderful piece.
Best wishes of health and happiness for this new year....

Cheghar ziba

by Jahanshah Javid on Fri Mar 20, 2009 09:00 AM PDT
va cheghar shirin. cheh eydi behtar az een?

آشتی ملی

2025-01-01T11:28:00.000-08:00

مسئله مهمی است و خیلی پول توشه!

by Jeesh Daram
02-Aug-2008

جای شما خالی امروز صبح قهوه را زدیم و باغچه را آب دادیم و پرندگان درون باغ همه شاد ند و سگ همسایه در خواب و الحمد للا بزنم به تخته افق فکری مان بدلایلی که عرض خواهم کرد خیلی باز است. دیدم بهتر است هرچه زودتر با فرد فرد و تک تک شما عزیزان (صبح شد و کاسه لیسی اثنی عشری شروع شد) تماس گرفته و تا خُلق و خوی صبحگاهی مان خوب است و روی سگی ما بالا نیامده اجازه بفرمائید مطالب مهمی را عرض کنم و با شما در میان بگذارم، چون آدم چه میداند ده دقیقه دیگر وضع چه میشود.
باری، بعد از سالها تفکر و اندیشه در مورد پیدا کردن یک راه حل منطقی برای فیصله دادن به درگیری تمام نشدنی بین ملت ایران با دولت و حکومتشان و امید تحقق به آنچه که برخی آنرا آشتی ملی میخوانند، سرانجام به یک نتیجه گیری و راه حلی رسیدم که به امید خدا اگر شما آنرا مطا لعه بفرمائید و بدون غرض ورزی و چوب لای چرخ گذاشتن سبک ایرانی مفاد آنرا مورد بررسی قرار دهید، شاید بلطف حق آنرا متفقاً تاُیید و به دفتر سازمان ملل ارائه دهیم تا در یک رفراندم با تمام هموطنان در میان بگذارند و ملت ایران سرنوشت خودرا انتخاب کند.
حالا بنده کاملاً آگاه هستم که با خواندن حتی همین چند سطر، بعضی بلافاصله پرگار شک و تردید را باز کرده اند که دلیلی پیدا نمایند تا دور مارا خط و دایره بکشند. لذا قبل از اینکه آن چند هموطن از گفته ما دل ببرند و بقیه مطالب را نخوانند، بنده باطلاع و سمع ایشان برسانم که: نروید! چون مسئله مهمی است و خیلی پول توشه!
ملاحظه فرمودید؟ تا صحبت پول شد همه گوششان تیز شد و همین را باید بفال نیک گرفت. باری، بسیاری از مشکلات ما ایرانیان با دولت و سردمداران کشورمان بخاطر قطبی شدن سرمایه هاست و چاپیدن در آمد مملکت از فروش منابع ملی توسط سران دولت و نورچشمی هایشان و همینطور توسط قطب دیگر، یعنی طبقه بازاری و وابستگان ایشان. بقیه مردم بین این دو قطب پراکنده هستند و در تلاش پایان ناپذیر برای گذران زندگی دست و پا میزنند. البته گروهی هم که در برزخ غربت گیر کرده اند و در میان ایشان افراد فقیر بسیارند و تعداد زیادی نیز وضع مالیشان خوب است و یک پایشان در ایران است و پای دیگر در خارج و شعر مورد علاقه شان هم اینست:
هم در غربت دلم شادُ هم کاندو در وطن دارم....
اجازه بفرمائید در بدو امر مسئله را روشن کنم. چون میدانم آدم وقتی یک مقاله ای را میخواند و نویسنده طفره میزند، آنگاه خواننده دور از جون شما دچار حالتی مشابه کزاز اطفال میگردد و یک حالت شبه هاری که میخواهد در و پنجره را خرد کند و بزمین و زمان فحش بدهد. پزشکان این حالت را "مگسی" شدن و فرانسویان آنرا "مگسیزاسیون" میخوانند. لذا قبل از وقوع حادثه ای، برای تشریح کامل مطلب همینقدر عرض کنم که پیشنهاد و راه حل بنده برای آشتی ملی همانا تقسیم بدون چون و چرای منابع و ذخایرطبیعی مملکت بین آحاد و افراد ملت ایران است، چه آنها که در داخل هستند و چه آنها که در خارجند و بدون تبعیض در مورد مرام سیاسی، مذهبی و یا اجتمائی و هر گونه دگراندیشی هموطنان.
میدانستم تا مطلب را بگویم شاد میشوید! خوب خدارا شکر. قبلاّ هم بارها حضورتان عرض شد که ما شما را جای بد نمیبریم.
البته مشکلات در سر راه تحقق چنین آرمانی فراوانند و باید یک به یک بررسی شوند. برخی خواهند گفت که دولت منافع خودرا با کسی شریک نخواهد شد و منابع طبیعی را تقسیم نخواهد کرد. بنده با این حرف موافق نیستم و شاهد عینی میاورم و این سئوال که چطور دولت ثروت ایران را با انگلستان، روس و چین تقسیم کرده است؟ چطور سیگار، کاپوت و بنجلات دیگر از آمریکا وارد میکند و در مقابل آن دلار صادر میکند؟ پس بهمین دلیل این یک دولت ناخن خشکی نیست که خست نشان بدهد و بگوید "من منابع طبیعی را برای ملت خودم میخواهم." در عین حال از محل فروش و یا بباد دادن منابع ملی ایران، هر کشوری هر گندی بسازد ایران خریدار است و این خوی لوطی گری و داش مشدی گری ایرانی دنیائی را ثروتمند کرده است.
دیگری اعتراض خواهد کرد که با ازدیاد جمعیت در ایران، ذخائر کمتری به افراد خواهد رسید. این حرف کاملاً صحیح است و بهمین منظور راه حلی که بنده ارائه میدهم مشروط به عقیم کردن عمومی ایرانیان است. یعنی اگر سهم منابع کشورت را میخواهی باید ضمانت کنی که نون خور پس نخواهی انداخت. در غیر این صورت این پاسپورت و گذرنامه ات و اینهم چمدانت و یک جلد فرهنگ اسپانیولی- فارسی، یا علی، بزن برو مکزیک که بچه ساختن در آن کشور یک ورزش ملی بحساب میآید و در المپیک بارها اول شده اند. ولی اگر میخواهی در وطن بمانی و عشق کنی و زندگی راحت، باید لوله ها را ببندی. تازه خدارا شکر کنید چون در هندوستان در سالهای دهه هفتاد در ازاء عقیم کردن خود، افراد فقط یک رادیوی ترانزیستوری دریافت میکردند و تازه باطری آنرا باید از جیبشان میخریدند!
شما فراموش نکنید، ما در سرزمین ثروتمندی گرفتار شده ایم و عمری است دولتهای ما بما چپانده اند که نفت در ایران "ملی" است. بعد که بالغ شدیم فهمیدیم ای بابا، نفت چراغ سه فتیله ای و چراغ بادی را ملی کردند و اون نفت چرب و خوباش کماکان دولتی است و مال انگلیس و شرکتهای نفتی. حالا نمیخواهم صبح اول صبح نمک روی زخمتون بپاشم، لذا برویم سر اصل مطلب و اجازه بدهید این چند تا آمار را خدمتتان ارائه دهم:
جمعیت ایران:
71 میلیون نفر و حالا میگیم تا بیائیم و رفراندم کنیم و همه را اخته کنیم لااقل یکی دوسال طول میکشد و بسیاری بچه دار خواهند شد، لذا حالا میگیم جمعیت ایران 80 میلیون! چون بالاخره خیلی هم دوستان و میهمانان افغان داریم که آنها هم از خودمان هستند و توی عالم لوطی گری کسره به آنها نارو بزنیم، آنهم حالا که همه داریم پولدار میشویم.
منابع و ذخائر ایران:
نفت خام کشف شده درون زمین: 138.4 میلیارد بشکه. دوازده درصد نفت دنیا متعلق به ایران است. حالا چه بسا دویست میلیارد بشکه دیگر هم هست منتهی صداشو در نمیارن که مبادا ما شهوتی بشیم! چمیدونیم واللا...
ذخیره گاز درون زمین: 26.37 ترلیون متر مربع! بعد از روسیه توی دنیا دوم هستیم. یعنی در کشتی اولیم و در گاز دوم. البته در میزان مصرف هروئین و تریاک نیز مدال برنز از آن ماست.
ذخائر و تولیدات بسیار مهم دیگر:
اورانیوم، مس، طلا، نقره، جیوه، آهن، گوشتکوب، دسته هونگ، گیوه، حقه بافور و غیره و غیره....
اون پسته، خرما، کتیرا و سدر و واجبی را هم تو رو حضرت عباس دوباره وسط نکشید که آن آمارها فقط برای رد گم کردن و خرکردن ماست. آخه مملکتی که روی آنهمه نفت و گاز و اورانیوم خوابیده چه نیازی به صدور واجبی و کتیرا داره؟ دروغ میگم؟ اون پسته مان را هم خودمان میبریم در سینما با دوستان میخوریم و صادر هم نخواهیم کرد! از زمان هوخشتر تا حالا مخ مارو خوردند بسکه گفتند "صادرات ایران پسته است و کتیرا و فرش". شاش بندمون کردین والا. عجب گیری افتادیم!
باید ببخشید که عصبانی شدم، ولی آخه آدم اینهارو به کی بگه؟ در دوران دبیرستان در تجریش و کلاس نهم یکروز پای تخته معلم جغرافیا از بنده سئوال کرد میزان تولید سالیانه ذغال سنگ انگلستان چقدر است؟ با آنکه من پاسخ درج شده در کتاب درسی را میدانستم ولی بخاطر غرور جوانی و شاید معده سنگین پوزخندی زده و پاسخ دادم: "بسیار کم، چون دیدند نفت ایران بمراتب برایشان ارزانتر در میآید، هم دودش کمتر است و هم سوختش تمیزتر!" جاکش با آنکه خنده اش هم گرفت ولی فکر کنم از ترس ساواک مجبور شد نمره صفر بما بدهد! ما هم سرافکنده از کلاس خارج شدیم و جای شما خالی رفتیم همون روبروی ایستگاه اتوبوسها در بستنی فروشی صادقی یک مخلوط زدیم و بعد رفتیم سینما آستارا و با یک بلیط دو سانس نشستیم و خیلی هم خوش گذشت....
حالا اگر ما همینطور سر انگشتی جمع بزنیم و بخاطرارزش زمانی پول، هر بشکه نفت را 200 دلار حساب کنیم، اونهم بخاطر اینکه شما آشنای ما هستین و گاز را هم 400 دلار برای هر هزار متر مکعب، خلاصه با پس و پیش کردن این بشکه و اون بشکه و دو تا هم دوغ داشتین با کوبیده اضافه که حالا اونهم مهمون ما، جرینگی میشه نفری چندین میلیون دلار. بگو خدا بده برکت! حتی این شامل حال مسعود رجوی وخانم و همشیره ایشان، و همینطور رضا پهلوی و خانم والده و دارو دسته شان نیز میشود، چون از اوّل قرار بود تبعیض قائل نشویم.
نکته مهم آنکه اون اورانیوم، طلا، مس، نقره و انرژی اتمی و غیره را برای دولت میگذاریم که از محل فروش آنها و همینطور درآمد از طریق صنایع خدماتی چرخهای مملکت را بگرداند و چشمش هم کور اگر نمیتواند میدهیم دیگران بگردانندش. یعنی ما اولین کشور دنیا خواهیم شد که دولتش را منحل میکند و خدمات آنرا "آوت- سورس Outsource" میکند! یعنی بجای آنکه صبر کنیم تا بیآیند و دوباره مستعمره مان کنند، خودمان تمام وظایف دولت را آوت- سورس میکنیم به چین، روس، ژاپن و هر کشور دیگری که در مزایده برنده شود و به ایشان محول خواهیم کرد. فقط پولمان را بدهند خودمان خرج کنیم. البته فراموش نکنید افرادی که سیّد هستند کماکان چند در صد باید بیشتر از بقیه ما بگیرند و این وجداناً حقشان است.
حالا شما مجسم بفرمائید ایران چه مدینه فاضله ای خواهد شد. هر کسی سر سال مقداری از سهم خودرا میگیرد و هر کاری بخواهد با آن میکند. دیگر چندان نیازی به اتومبیل و رانندگی نخواهد بود چون برنامه بخور و بخواب است، کشاورزی توسعه پیدا خواهد کرد و وفور نعمت مثل آب اماله و مردم در یک رقابت سالم سعی خواهند کرد به وارد نمودن آنچه لازم است و صدور خدمات و تولیداتشان به خارج. دولت هم که در دست یک کنسرسیوم از کشورهای خارجی خواهد بود و دیگر نه نیازی به ارتش است و نه سیاست و طبیعتاً جدائی مذهب نه فقط از سیاست بلکه از همه چیز میسر خواهد شد. لغت "دمکراسی" را هم از فرهنگمان خارج خواهیم کرد، چون هرچه بدبختی میکشیم از همین تعبیرلغت دمکراسی است.
البته ملت کم کم پیر میشود و با کم شدن جمعیت دولت میتواند نیروی جوان را یا از خارج وارد کند و یا جواز صادر کند برای همانند سازی یا "کلونینگ Cloning" که مقدار لازم نیروی جوان برای خرحمالی در اجتماع باشد. بهر صورت یک چیز را فراموش نفرمائید وآن اینکه، با دست روی دست گذاشتن جمعیت بالا میرود منابع طبیعی روز بروز کمتر میشوند و سرانجام دیگر چیزی نخواهد ماند که بین نسلهای آینده تقسیم شود. اینست که بنده پیشنهاد میکنم جلوی بوجود آمدن نسلهای فقیر آینده را باید گرفت، وگرنه زبانم لال روزی خواهد رسید که در ازاء عقیم کردن هر ایرانی دوازده عدد تخم مرغ باو خواهند داد، آنهم بعد از ساعتها در صف ایستادن!
حالا زانوی غم بغل مکنید وغصه نخورید که ای وای این نمیشه برای اینکه نسل ایرانی از بین میره و غیره و غیره. مگر الان که شصت و پنج درصد ازمردممان جوان هستند چه گلی بسر خودمان و دنیا زده ایم؟ اینهمه معتاد و بیکار، اینهمه بچه های ولگرد و بی سر پرست و اینهمه فقر و اختلاف طبقاتی و اینهمه موتور سیکلت سوار لات توی پیاده روها. دور اندیشی امروز شما لااقل باعث رفاه 80 میلیون نفر خواهد شد. دولت منحل، ثروت در دست ملت و مردم هم که دیگر اخته و عقیم شده اند و ترسی از معتاد شدن جوانان و غیره نخواهیم داشت. هرکسی هم که تقلب کرد وبچه پس انداخت، بر اساس مفاد قانون اساسی و موافقتنامه های یونسکو و سازمان عفو بین المللی، باتوم و توپوز توی ماتحتش فرو خواهند کرد و تبعید به کشور دوست، جمهوری مکزیک، تا درسی بشود برای آیندگان.
وقتی دولت آوت- سورس شد آنوقت گردانندگان خارجی میدانند که اگر خوب کار نکنند کشورهای دیگر جای آنها را خواهند گرفت، ولی دولتی که از درون باشد همان منجلابی را بار خواهد آورد که همه در آن غوطه وریم، و اسمش هم هست حکومت مردم بر مردم. یعنی الاغ سواری در قالب دمکراسی. ما دمکراسی و نفت ملی نمیخواهیم، پولش را بما بدهید خودمان یک فکری خواهیم کرد. شاید شما تصمیم بگیرید تمام سهم خود از منابع ملی را صرف خرید باقلوا و سوهان قم بکنید. آیا این چند صباح عمر اگر آدم یک باقلوای سیر بخورد بهتر است یا آنکه هر سی و چند سال یکبار، یک مشت دزد بیایند سر کارها و پول وثروتی که متعلق بشما ست را صرف بریز و بپاش های خودشان بکنند و توی سرتان هم بزنند؟ آخه کدام ملت دیگری در دنیا وجود دارد که ثروتمند باشد ولی هم از دولتش تو سری بخورد وهم از اجنبی؟
تصمیم با شماست و با حلوا حلوا کردن دهان شیرین نمیشود! الان هم بنده باید بروم گلاب به روتون مقداری کود حیوانی برای باغچه ها بخرم و بر میگردم. میتوانید بعد از ظهر با بنده تماس بگیرید و یا مستقیماً با دفترسازمان ملل.
==============================

It's just getting better .....LOL

by Majid on Thu Aug 07, 2008 12:16 AM PDT

GENIUS! that's all I can say!

Simply Brilliant

by David ET on Tue Aug 05, 2008 06:00 AM PDT

Two Thumbs Up!

you're so good at this man!

by Monda on Mon Aug 04, 2008 10:28 AM PDT

cheghadre baamazzeh minevissi, damet garm :o)

Baba eyvallah...

by Zereshk Polo (not verified) on Mon Aug 04, 2008 10:14 AM PDT

JD you are terrific -- the pride and joy of iranian.com. Good writing, man, good writing.

Russell Vs. JD

by cyrous moradi on Mon Aug 04, 2008 05:04 AM PDT

Hi Azarin , Nice to hear you
Yes! the exact name of the book as I said before is " Scientific out look" you can order with this URL:
http://www.amazon.com/Scientific-Outlook-Bertrand-Russell/dp/041524997X
Of course as you also agree with me, JD put it in a very interesting way .

Comapring Bertrand and Jeesh

by Azarin Sadegh on Mon Aug 04, 2008 01:32 AM PDT

Dear Cyrous,
I had read many of Russell's books in Iran, But I couldn't remember this particular one, so I did some Google search:
http://www.marxists.org/reference/subject/philosophy/works/en/russell2.htm
Now I wonder who's writing satire, who's writing philosophy...:)
Like you, I prefer JD's entertaining style of writing philosophy!
Azarin

Great satire!

by Maryam Hojjat on Sun Aug 03, 2008 11:52 AM PDT

Thanks, JD
Keif Kardam!

رحم کنین

hamvatan (not verified)
Sun Aug 03, 2008 10:17 AM PDT

تنها یک سوال دارم
آیا این طرح تخم بری شما شامل مسعود و رضا هم می‌شه یا به اونا فرصت میدین از همسرشون پسردار بشن. آخه خدا را خوش نمیاد حسرت یه وارث مذکر را به دل این دوتا مدعی سلطنت بذارین

more details

by cyrous moradi on Sun Aug 03, 2008 06:05 AM PDT

Good afternoon Souri
I can remember more details now.The original name of Russell's book is; "Scientific world outlook" and it has been translated by Hasan Sader in Persian : " Jahanbini Elmi"
But any way, I think you are completly right, JD indeed expressed the idea in a very pleasant and interesting way.
thanks

Mr. Moradi

by Souri on Sun Aug 03, 2008 05:29 AM PDT

Bertrand Russell was one the greatest philosopher of the 20 century.
I always read his books and believe in him. The rules you mentioned, weren't them in a chapter of his book "Power" instead ?
I don't remember the book you mentioned, but recall having read what you said, from him. I may go back and re-read his books again after 30 years....but, maybe I don't need anymore, as JD is a new philosopher here actually present !!

Russell suggested it years ago

by cyrous moradi on Sun Aug 03, 2008 05:13 AM PDT

Dear JD, Good time

I think Sir Bertrand Russell, well known British philosopher, years ago gave this suggestion (some how in an other form). in his famous book: Scientific Philosophy. This book has been translated in Persian nearly three decades ago by Hasan Sader.

If I may recall the outline of his suggestion, are:

For a lucky society:

1- Every body has right to marry or have sexual partner

2- Just few elite people, those have been approved by physicians has right to bring children.

3- The children should be trained and well prepared to life not necessarily by their parents but by experts.

4- For the time being I have forgotten the rest of the suggestions but I think the interested people can find in Russell’s collected works.

Have fun

Cyrous

I agree

by Mazloom on Sat Aug 02, 2008 10:31 PM PDT

...with most of your ideas except I'm worried about runaway inflation under these circumstances. Any idea how to pump in so much money into the economy and keep inflation stable at the same time? It’s the same dilemma that USA has; they rather spend their money in Iraq than invest it in domestic projects.
P.S. I already voluntarily forewent having children, so count me in.

موافقت اصولی

News Goffer
Sat Aug 02, 2008 09:25 PM PDT

سلام آقای جیش دارم: همهء نکاتی را که ذکر فرمودید قبول دارم الا قضیهء اخته کردن را، لا اقل تخفیفی قایل بشوید تا در صد اقلی از مردم بتوانند بارور باقی بمانند. چون البته قسمت آوت سورس کردن را با شما آمدم و قبول کردم اما نکند ماهم مثل امارات بشویم که حتی ارتش اش را نمی تواند با تبعه های امارات پر کند و داوطلب وطنی هم ندارد و ارتش اش توسط هندی ها و بنگلادشی ها (لا اقل در سطوح پایین تر) دارد اداره می شود! میدانم در مدینهء فاضلهء اخته یا نابارور شما، می فرمایید که نیازی به ارتش نیست اما شرمنده، ببخشید شما که اینطور در مسایل اقتصادی کلان وارد و کاردان هستید باید کمی هم سایر امور از قبیل سیاست خارجی را به دست سایر متخصصین امور (از جمله بنده) بسپارید که حضور ارتش را برای کشوری مانند ایران عزیز لازم می دانیم. بنده هم به عنوان یک متخصص فوق عالی (یعنی بدون تحصیل و بدون تجربه، عین آنچه برای کشور ما بهترین بوده و هست) قسمت کارآیی آوت سورسینگ را قبول دارم اما فکر نمی کنید خیلی افت داشته باشد که سربازان یک ارتشی خارجی باشند یامثلا مرده شور هایش خارجکی باشند و مثلا بقال هایش هر روز بگویند هلو هاو آر یو؟ پس تکلیف مخترعین تجارت هرمی و کارگزاران اولین مافیای اقتصادی ایران، یعنی دریانی های ساکن مرکز چه خواهد شد؟ فکر کنم باید استثنائاتی قایل شد.

درقسمت این کلاهبرداری "ملی شدن نفت" و دولتی باقی ماندن آن صد در صد با شما هستم! این کلاهبرداری در روز روشن را بارها خواسته ام مطرح کنم اما شهامتش را نداشته ام تا اینکه جنابعالی پیدایتان شد و این شهامت را به من دادید. گرچه که این تنها موردی نیست که شما به من شهامت داده اید. من عمرا هرگز فکر نمی کردم روزی بشود که در نهایت خونسردی و با فراغ بال در جایی عمومی کلمهء جیش را با این راحتی بنویسم و حتی در جلسات دوستانه نام شما را اینطور به آسانی به زبان بیاورم. (مثال: "چند وقتیه از جیش دارم خبری نیست." یا" مقالهء آخر جیش دارم رو خوندی؟")

در خاتمه و جسارتا فقط یک نکتهء دیگر را عرض می کنم که ممکن است ایضا در دراز مدت باعث دردسر و گرفتاری ما شود. آن نکته مسئلهء خیل ایرانی های اخته نشده و بچه دار شده و پس گردنی خورده وباتوم و توپوز توی ماتحتشان فرو رفته ای است که به مکزیک تبعید شده اند. این گروه در دراز مدت، وقتی که من و شما (از روحیهء تعاون من خوشتان آمد؟) ایران را درست کردیم و اینها در تمام این مدت مشغول زاد و ولد و هر کار که آدمها در مکزیک می کنند بوده اند، و ما هم که دیگر پیر می شویم و بچه هم که نداریم و این گروه ایرانیان مقیم مکزیک خود را کاربلد (تکنوکرات) و وارث مملکت می داندو برای خودش در مکزیک تلویزیون ماهواره ای درست می کند و بیانیه صادرمی کند و ملت را در ایران تحریک می کند که به پارک ها بروید و شعار بدهید: (واقعا ببخشید بی تربیتی است اما چاره ای نیست) "بگا ، بزا حق ماست، خدا نگهدار ماست" ، آنوقت ما چکار کنیم؟ ارتش آوت سورسی را بفرستیم دیش های ماهواره ای را بر بچینند و تظاهر کنندگان را دستگیر کنند؟ پارادوکس را دارید؟ ضمنا فیلتر کردن سایت های غیر اخلاقی مانند مکزیکن دات کام را که عنقریب درست خواهند شد را نیز در دستور کار قرار دهید که بتوانیم با فتنهء این ایرانین مکزیکن هایی که رشد تصاعدی نیز خواهند داشت مقابله کنیم.

از شما ممنون و متشکرم و امیدوارم با حل کردن مسایل جزیی فوق بتوانیم هر چه زودتر با هم به رتق و فتق امور مهم مملکتی بپردازیم. موید باشید.

JD Jaan

by Souri on Sat Aug 02, 2008 07:30 PM PDT

This one was the best I've read since months. So great...
At first, I was about to get my "magacisation" ..but the more I read, the more I found your proposition interesting. Finally, someone intelligent who has the best interest of all, in his heart !!!
I promise, we will eat our first share of baghlava together in cinema Astaraa.
Thanks. This was, funny, intensive and also sad some how, because real.

One of the best satires I

by sotrue (not verified) on Sat Aug 02, 2008 06:50 PM PDT

One of the best satires I have ever read. Most excellent. Thanks.

JD Aziz !!

by ebi amirhosseini on Sat Aug 02, 2008 06:02 PM PDT

Khaater-e- Molukaaneh Shaad Shod !.

I LOVED IT

by IRANdokht on Sat Aug 02, 2008 05:07 PM PDT

You made me laugh outloud! Genius!
Thank you
IRANdokht

marekeh

by Jahanshah Javid on Sat Aug 02, 2008 04:30 PM PDT

kheyli haal kardam :o)))